De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft een belangrijke eis van betogers ingewilligd door een nieuwe legerleider aan te wijzen. Het is de vraag of dat genoeg is om de onvrede weg te nemen over het ontslag van defensieminister Mychajlo Fedorov.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Er moest iets gebeuren, iets groots. Zes dagen achtereen waren Oekraïners de straat opgegaan tegen president Volodymyr Zelensky’s besluit om zijn populaire defensieminister te ontslaan. Ze gingen niet weg. Integendeel: ze kwamen juist in steeds groteren getale naar Zelensky’s kantoor en naar pleinen in grote steden.
Dinsdagavond presenteerde Zelensky zijn antwoord. Hij willigde een hoofdeis van de betogers in en ontsloeg Oleksandr Syrsky, de commandant van de Oekraïense strijdkrachten. De man op wie Zelensky sinds 2024 had vertrouwd voor de verdediging van het land.
Zelensky is een president die gevoelig is voor protesten van de bevolking. Hij weet wat al zijn voorgangers weten: de Oekraïense demonstrant geeft niet op. In 2014 bleven demonstranten een hele winter buiten staan om uiteindelijk een pro-Russische president weg te krijgen. In 2004 dwongen ze op soortgelijke wijze nieuwe verkiezingen af na een frauduleus verlopen stembusgang.
Zelensky, die in 2019 werd verkozen na een campagne waarin hij zich presenteerde als ‘dienaar van het volk’, bewijst deze oorlog te luisteren naar dat volk. Toen burgers vorig jaar de straat opgingen tegen Zelensky’s aanval op de Oekraïense anticorruptiediensten, draaide hij zijn beslissing terug. Eind vorig jaar zwichtte hij voor maatschappelijke druk om zijn stafchef Andri Jermak te ontslaan wegens een corruptieschandaal.
Nu komt hij weer met een reactie. De vraag is alleen: is die groot genoeg?
Zelensky heeft diepe ontsteltenis aangericht door een van zijn populairste ministers te ontslaan. Mychajlo Fedorov werd met zijn Silicon Valley-vibe door Oekraïners gezien als de hervormer die het ministerie van Defensie nodig had om kans te blijven maken tegen het grotere Russische leger. Hij was bovendien voortvarend begonnen in zijn eerste zes maanden.
De enige concrete reden die Zelensky gaf voor Fedorovs ontslag was des te onthutsender voor Oekraïners: Fedorov bleek niet goed te liggen bij Oleksandr Syrsky, de legerleider die voor veel Oekraïners symbool staat voor overblijfselen van de oude Sovjet-doctrine in het leger.
In de afgelopen dagen werd duidelijk dat Fedorov en Syrsky het oneens waren over de manier waarop Rusland verslagen moet worden. Syrsky vroeg om meer artilleriegranaten. Fedorov investeerde liever in meer drones en andere robots op het slagveld.
Maar ook hun persoonlijkheden botsten. De moderne technocraat (35) en de hiërarchische generaal (60) waren geen match. Beiden vroegen Zelensky om het ontslag van de ander. Zelensky liet Syrsky aanvankelijk aan het langste eind trekken.
Nu vervangt hij de legerleider door een aanhanger van het kamp-Fedorov. Generaal-majoor Mychajlo Drapaty (43) sprak openlijk zijn steun uit voor de ontslagen minister. Hij gaf Fedorov gelijk dat de strijdkrachten verandering nodig hebben. ‘Stilte beschermt het leger niet, ze zorgt er alleen maar voor dat fouten zich opstapelen.’
De benoeming van Drapaty tot legerleider is waar Zelensky’s critici op zaten te wachten. De generaal-majoor staat voor een nieuwe generatie Oekraïense bevelhebbers, een die na de Sovjet-Unie is opgeleid. In tegenstelling tot Syrsky, die werd grootgebracht aan een Sovjet-instituut in Moskou en onder vuur ligt wegens misstanden in door hem opgezette aanvalsbrigades, staat Drapaty bekend om een mildere en horizontale vorm van leidinggeven.
Fedorov spreekt van goed nieuws. Drapaty’s aanstelling betekent ‘nieuwe lucht en nieuwe hoop’ voor Oekraïne, schrijft hij op zijn Telegramkanaal. ‘Dit is de stem van verandering die niet genegeerd kon worden.’
Nu snel weer door met de landsverdediging, zo klinkt het uit Zelensky’s kantoor. Na deze ‘extreem belangrijke personeelsbeslissing’ is het tijd voor ‘volledige concentratie op het front’, stelt Zelensky’s stafchef Kyrylo Boedanov. ‘Want de vijand houdt geen pauzes in de oorlog.’ Nieuwe Russische luchtaanvallen doodden dinsdag onder anderen drie mensen in Zaporizja.
Maar de betogers zijn nog niet tevreden. Het vertrek van Syrsky was slechts een van hun twee eisen. De tweede: de herbenoeming van Fedorov als minister van Defensie.
Zelensky lijkt daar niet op aan te sturen. Vorige week benoemde hij de ervaren commandant Jevhen Chmara als Fedorovs plaatsvervanger. Hij bood Fedorov een positie aan als adviseur om militaire moderniseringen te overzien. Maar volgens Oekraïense media weigerde Fedorov en wil hij zijn ministerpost terug.
Dmytro Koziatynsky, een veteraan die vorige week de aanzet gaf tot de straatprotesten, heeft opgeroepen tot nieuwe protesten in Oekraïense steden. ‘We zullen elke dag de straat opgaan en blijven staan zolang het nodig is, totdat de autoriteiten ons horen.’
De hervatting van de protesten staat gepland voor vrijdag. Zelensky is nog niet van de Oekraïense demonstrant af.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant