Mychajlo Drapaty | commandant Oekraïne Volksheld, crisismanager en pleitbezorger van een moderner en menselijker leger: generaal Mychajlo Drapaty (43) is de nieuwe commandant van de strijdkrachten van Oekraïne. Zijn benoeming moet een einde maken aan de pijnlijke ideeënstrijd binnen de militaire top.
Mychajlo Drapaty in gesprek met de Oekraïense president, afgelopen maandag.
De benoeming van een nieuwe commandant van de strijdkrachten moet een punt zetten achter de pijnlijke ideeënstrijd in de top van de Oekraïense defensie. De populaire 43-jarige generaal Mychajlo Drapaty belichaamt een keuze voor modernisatie en de roep om een menselijk gezicht, die demonstranten afgelopen week vertolkten met protesten in meerdere steden.
Generaal Drapaty is een volksheld in Oekraïne sinds hij in 2014 een pantserwagen door de lucht deed vliegen bij het doorbreken van een barricade van pro-Russische militanten in Marioepol. Zijn bataljon kwam om gijzelaars te bevrijden, als gevolg hiervan kon de stad worden bevrijd. Drapaty was gestationeerd in de bezette havenstad als commandant van het 2e gemechaniseerde bataljon van de 72e brigade.
De beelden van zijn pantserwagen die met enorme vaart over de barricade heen suist, gaan nog altijd viraal. „Kameraad, er staat een wegversperring, wat moet ik doen?” herinnert Drapaty zich de woorden van de bestuurder later in een interview. „Ik zei: Dima, geef gas! En zo werd de pantserwagen een luchttoestel.” Volgens Russische propaganda overreed Drapaty daarbij burgers, maar dit blijkt niet uit de beelden. De enige persoon die de barricade bemande, stapte opzij.
De generaal van de vliegende pantserwagen – het klinkt als een stripboek. Zijn beroemdheid heeft Drapaty waarschijnlijk ook aan zijn nieuwe rol geholpen. Een commandant met een positief verhaal en recente gevechtservaring biedt vertrouwen. „Het vertrouwen in Drapaty is ongeëvenaard”, zegt Oleh Saakian van de denktank Nationaal Platform voor Veerkracht en Sociale cohesie telefonisch vanuit Kyiv.
Na het ontslag van minister van Defensie Mychajlo Fedorov donderdag schaarde het maatschappelijk middenveld zich achter de minister die had gepoogd in noodtempo de strijdkrachten te moderniseren. Met kartonnen plakkaten vroegen ze om hem zijn baan terug te geven – en commandant van de strijdkrachten Oleksandr Syrsky te ontslaan. Aan dat tweede verzoek gaf de president gehoor.
„De samenleving ging niet voor Fedorov de straat op, maar voor de hoop die hij belichaamde”, zegt Saakian. Hij noemt de strijd tussen Defensie en de strijdkrachten een „ethische splitsing”, met aan de ene kant de humanistische stem, de decentralisatie en moderne technologieën. Daar tegenover staat de Sovjeterfenis van hypercentralisatie en hiërarchie, de onmenselijke en verkwistende militaire doctrine. Voormalig commandant Syrsky werd opgeleid binnen dat Sovjet-systeem. „De demonstranten distantieerden zich van de negativiteit die ze associeerden met Syrsky. Drapaty is onderdeel van het beeld van hoop.”
Drapaty is jonger dan Syrsky (60) en trad in 2004 na zijn militaire opleiding in Charkiv in dienst.
„Drapaty is de optimale keuze voor dit moment”, zegt militair analist Oleksandr Kovalenko, via WhatsApp vanuit Odesa. Hij is beroemd vanwege zijn „soms ietwat riskante” operaties in het begin van de oorlog. Na het platrijden van de barricade in Marioepol wist hij met zijn bataljon uit een omsingeling te ontsnappen in de regio Loehansk – het redde naar verluidt het leven van 260 militairen en dertig stuks zwaar materieel.
Sinds de grootscheepse invasie van Oekraïne door Rusland in 2022 klom Drapaty op. In dat jaar werd hij plaatsvervangend commandant van de zuidelijke strijdkrachten. Dat najaar nam hij deel aan de herovering van de Zuid-Oekraïense stad Cherson.
In 2024 vloog hij van de ene naar de andere rol in de militaire top, om het jaar af te sluiten als commandant van de landmacht. In 2025 werd hij commandant in de sector ‘Chortytsja’, vanuit waar toen de verdediging werd geleid van het noordoosten (Charkiv) tot aan het zuidoosten (Pokrovsk).
Als commandant van de strijdkrachten erft Drapaty een „oprukkend leger” stelt zijn voorganger Syrsky in zijn afscheidsbericht. Oekraïne is niet alleen maar in de verdediging, het heeft dit jaar ook meer dan 700 vierkante kilometer grondgebied bevrijd. Tegelijk is de frontlinie veranderd, van een contactlijn naar een tientallen kilometers diepe ‘grijze zone’ waar iedere militaire beweging via drones wordt gadegeslagen, en afgestraft.
Mychajlo Drapaty bij de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, afgelopen maandag.
Een van de belangrijkste uitdagingen waar Oekraïne voor staat is de mobilisatie. Hoewel het leger ‘nieuwe stijl’ technologie wil inzetten om eigen mensen te sparen en sneller en doeltreffender te werk te gaan, blijven er manschappen nodig. Het aantal vrijwillige aanmeldingen voor het leger is al jaren ontoereikend.
Het alternatief is gedwongen mobilisatie, en dat wordt almaar meer omstreden. In de eerste drie maanden van dit jaar werden daarbij al ruim 1.650 mogelijke mensenrechtenschendingen gemeld. In Lviv ontstond vorige week een oproer bij een mobilisatieteam. De dienstwagen werd omgekeerd en een agent uitgekleed. Een vriendelijkere invulling van de gedwongen mobilisatie, is nu de bestuurlijke opdracht. Een schier onmogelijk dilemma.
Wat Drapaty kan helpen, is dat hij bekendstaat als een commandant die zijn mensen voorop stelt. Vorig jaar bood hij zijn ontslag aan nadat twaalf Oekraïense soldaten om het leven kwamen door een Russische raketaanval op een oefenterrein. „Afschuiven van verantwoordelijkheid en straffeloosheid zijn als gif voor het leger”, schreef Drapaty. „Ik poogde dit uit te roeien bij de landmacht. Maar als tragedies zich blijven herhalen, betekent dit dat mijn inspanningen niet voldoende waren.” Zijn ontslag werd niet aanvaard.
Analist Kovalenko noemt Drapaty een „commandant voor noodgevallen”. „Als ergens problematische situaties ontstaan op het slagveld, wordt hij daarnaartoe gestuurd.” Vorige zomer werd hij bijvoorbeeld aangesteld om de Russische doorbraak bij Dobropillja, in Donetsk, te neutraliseren. Russische eenheden wisten daarbij tot ver achter de linies door te dringen en chaos te creëren om de indruk te wekken van een ineenstorting van de Oekraïense verdediging.
„Drapaty neutraliseerde die situatie, sommige Russische eenheden werden zelfs omsingeld. Het was een van de succesvolste tegenoperaties van afgelopen jaar”, zegt Kovalenko.
Er is nog geen nieuwe minister van Defensie aangesteld, de positie wordt waargenomen. President Zelensky zegt de ontslagen Fedorov een andere functie aangeboden te hebben, maar hier is hij vooralsnog niet op ingegaan. Wel feliciteert Fedorov Drapaty op Facebook: „Dit is een frisse wind en nieuwe hoop in de strijd van vrije mensen voor vrijheid en rechtvaardigheid. De stem van verandering die niet genegeerd kon worden.”