Home

‘Misschien lezen Nederlanders alleen als niemand kijkt – maar dat is óók performatief’

is mediaverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.

Na Nijmegen is de volgende stop van mijn parklezerssafari Den Haag. Ik begin in het Zuiderpark, maar daar is het rond vier uur ’s middags op maandag nog tamelijk uitgestorven. Een van de weinige bezoekers is de 52-jarige Ali. ‘Ik zit vaak op deze plek’, zegt hij als hij op het bankje klopt. ‘Thuis is er stress.’ Hij wijst naar de nijlganzen die tussen hem en het water waggelen. ‘Hier kan ik ontspannen.’

In zijn handen geen boek, maar een telefoon. Hij kijkt naar een filmpje waarin de Koran wordt geïnterpreteerd. Specifieker: ‘Het gaat erover of het klopt dat de wereld vergaat.’ En? ‘Het klopt.’

Ik zeg dat ik me bij ontspannen iets anders voorstel dan checken of de wereld vergaat. ‘De dood is niet erg’, zegt hij met een glimlach. ‘De dood is niet het einde.’

Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.

Mijn zoektocht naar parklezers vervolg ik in de Paleistuin, die verscholen ligt achter Paleis Noordeinde. Hebbes, denk ik bij het zien van een gespierde vent in een witte tanktop op een kleedje. Hij leest The Pedagogy of the Oppressed van de Braziliaanse filosoof Paulo Freire.

‘Ik ben een witte man die geboren is in Italië’, zegt de 35-jarige ICT’er Matteo. ‘Mijn ex-vriendin heeft me gewezen op mijn privileges en op mijn soms gewelddadige, patriarchale en kapitalistische taal. Ik had het bijvoorbeeld over conquering of mastering van een onderwerp. Dan neem je ergens bezit van. Mensen die zijn opgegroeid in landen die koloniaal zijn geëxploiteerd kunnen daar aanstoot aan nemen.’

Tot gewelddadige taal behoort ook teaching, zegt Matteo. ‘Het suggereert dat de een de ander iets aandoet. Jullie zeggen dat een leraar de studenten iets leert, toch? Dat duidt op een actievere houding van studenten en lijkt me beter.’

Langzaam maar zeker druppelt het in de Paleistuin vol met parklezers. Navraag leert dat ze half Russisch-Oekraïens, half Zweeds zijn, of Schots, of Vlaams, of Duits – worden Nederlanders analfabeet?

Klara, een blonde 20-jarige uit de buurt van Düsseldorf wier vriendin Normal People van Sally Rooney ligt te lezen, heeft een sympathiekere uitleg. ‘Misschien zijn Nederlanders minder zelfbewust’, zegt ze. ‘Iedereen noemt mensen die in het openbaar lezen performatief’, zegt ze, ‘en misschien willen Nederlanders niet performatief worden genoemd, dus lezen ze alleen als niemand kijkt – maar dat is eigenlijk óók performatief.’

Ze wijst naar een man in een blauw shirt. ‘Kijk! Daar zit je volgende slachtoffer! Hij heeft een snor, hij leest zéker performatief.’ Ik vraag hoe je er een kunt herkennen. ‘Als iemand er edgy of artistiek uit probeert te zien, is dat een teken.’

Ik loop naar de man toe en zeg dat ik journalist ben. ‘Geen interesse’, zegt de Nederlander (!) voordat ik mijn zin heb afgemaakt. ‘O’, zegt Klara als ik terug ben, ‘als hij niet in de krant wil, leest hij toch gewoon voor zijn plezier.’

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Source: Volkskrant

Previous

Next