De belangrijkste oppositiepartij in Turkije, de CHP, is in tweeën gescheurd. De onlangs door een rechtbank afgezette partijleider Özgür Özel heeft de oprichting van een nieuwe partij aangekondigd.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Naar schatting zullen zo’n 85 van de 135 CHP-parlementariërs hem volgen. De partij, die maandag wordt ingeschreven, krijgt waarschijnlijk de naam Yeni Parti (Nieuwe Partij).
De scheuring is het gevolg van een jarenlange campagne van de regering van president Recep Tayyip Erdogan om de CHP te ondermijnen. Die campagne nam in kracht toe toen de oppositiepartij bij de lokale verkiezingen van 2024 een grote overwinning boekte. Dat versterkte bij regeringspartij AKP de vrees dat de CHP ook de presidents- en parlementsverkiezingen van 2028 zou kunnen winnen.
Ruim een jaar geleden werd de populaire CHP-burgemeester van Istanbul, Ekrem Imamoglu, gearresteerd op beschuldiging van corruptie, machtsmisbruik en banden met het terrorisme. Overtuigende bewijzen ontbreken vooralsnog. Imamoglu werd gezien als een kansrijke kandidaat bij de volgende presidentsverkiezingen.
Tientallen andere CHP-bestuurders werden vervolgens gearresteerd op vergelijkbare gronden. In mei verklaarde een rechter het CHP-congres van 2023, waarop Özel tot voorzitter was gekozen, ongeldig.
Hij werd door de rechter vervangen door de 77-jarige Kemal Kiliçdaroglu, die het op het congres had afgelegd tegen Özel en eerder dat jaar bij de presidentsverkiezingen had verloren van Erdogan. Kiliçdaroglu lag slecht bij een deel van de partij en hij zag Imamoglu als een rivaal.
De scheuring in de CHP lijkt de kansen van Erdogan en zijn AKP bij de volgende verkiezingen te vergroten; verdeeldheid binnen de oppositie komt de zittende macht doorgaans ten goede. Het is echter ook mogelijk dat de nieuwe partij, die bij de oprichting al meteen groot is, profiteert van het ontbreken van de historische ballast van de CHP en kiezers aantrekt die eerder een afkeer hadden van die partij.
De ooit door vader des vaderlands Kemal Atatürk opgerichte CHP geldt van oudsher als het bolwerk van de seculiere kemalistische elite. De afgelopen decennia wist de partij bij verkiezingen nauwelijks de grens van 25 procent van de stemmen te doorbreken. De lokale verkiezingen van twee jaar geleden (35 procent) vormden een uitzondering.
De kans is groot dat de voor mei 2028 geplande verkiezingen worden vervroegd. Volgens de grondwet mag Erdogan niet opgaan voor een nieuwe presidentiële termijn. Dat kan echter wel indien het parlement vervroegde verkiezingen uitschrijft. Daarvoor is de steun van 360 van de 600 parlementariërs nodig. De AKP en haar bondgenoten hebben er 328. De resterende stemmen zouden van de Koerdisch gezinde partij DEM moeten komen, of misschien van de CHP-afgevaardigden die Kiliçdaroglu trouw blijven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant