Nooit weggegooide documenten, mailtjes, foto’s en video’s: ze leggen allemaal beslag op ‘de cloud’. Tijd voor een grote digitale schoonmaak.
‘Wereldwijd groeit de weerzin tegen AI en haar gulzige datacenters’, was vorige maand de kop boven een stuk in de Volkskrant van Laurens Verhagen en Frank Rensen. Aanleiding waren de protesten van de activistische beweging Geef Tegengas tegen de bouw van een enorm datacenter bij Sloterdijk voor Microsoft. Vrijdag meldde NRC dat een andere activistische beweging, Extinction Rebellion (XR), ballonnen met chemicaliën op de bouwplaats had gegooid.
Niet iedereen zit te wachten op de komst van alweer een nieuw datacenter, en dat is begrijpelijk, want datacenters zijn niet alleen superlelijk, ze zijn ook slecht voor het milieu. Ze verbruiken veel elektriciteit, en dat terwijl het stroomnet al overvol is. De servers in de datacenters produceren warmte en moeten constant gekoeld worden, door koelsystemen die daar óók weer elektriciteit voor nodig hebben. Datacenters jassen er bovendien grote hoeveelheden water doorheen.
Hoeveel rust, reinheid en regelmaat heeft een mens nodig? Volkskrantverslaggever Wilma de Rek, tevens auteur van het boek Rust, reinheid en regelmaat, gaat in een serie op zoek naar antwoorden. Lees hier de andere artikelen terug.
Alleen: de informatie die in datacenters wordt opgeslagen, komt deels van onszelf. Datacenters zijn onze digitale zolders. Al die binnengekomen en verzonden mailtjes die je maar niet weggooit zijn er opgeslagen, net als de talloze documenten die ‘ergens op je laptop’ staan.
Wie voortdurend fysieke troep maakt wordt nog weleens gecorrigeerd door een getergde huisgenoot. Over de digitale troep die we gedachteloos in ‘de cloud’ flikkeren, hoor je niemand. Maar die cloud is geen lieflijk wolkje, die cloud is die lelijke doos, het is dat vermaledijde datacenter, waarvan er alleen in Nederland al meer dan tweehonderd staan. En er komen nog veel meer bij.
Volgens de laatste cijfers van het CBS is 96 procent van de Nederlanders van 12 jaar en ouder inmiddels dagelijks online, het grootste deel van de tijd via hun smartphone. Ook wie geen extra opslagruimte in de cloud huurt, maakt volop gebruik van datacenters. Digitaal kranten, tijdschriften en boeken lezen, naar muziek luisteren, films bekijken, even iets googelen, je humeur laten verpesten door sociale media, de kortste weg naar Poitou vinden, een mail of appje sturen: zonder datacenters kan het niet. Om nog maar te zwijgen van alle overbodige activiteiten van ChatGPT, Claude, Copilot en al die andere nieuwe AI-vriendjes die je van alle kanten worden opgedrongen.
In 1938 lanceerde de Amsterdamse pater Henri de Greeve de slogan ‘Verbeter de wereld, begin bij jezelf’. Er zijn mensen die vinden dat je die kreet niet mag gebruiken, ‘want dan leg je de schuld bij het individu’, maar dan trek ik meteen een andere slogan uit de oude doos: alle beetjes helpen (16de eeuw). Wat kan er mis zijn met het opruimen van je eigen digitale rommel?
Op zoek naar praktische adviezen leg ik mijn mobiel op tafel bij de Utrechtse smartphonevideo-expert Geertje Algera. Weliswaar leert ze mensen hoe ze filmpjes moeten maken met hun smartphone (verontschuldigend: ‘Ik ben natuurlijk een soort longarts die rookt’), maar ze vertelt er ook altijd bij hoe ze hun troep weer kunnen opruimen. Dat is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de rust. ‘Ik hoor vaak dat mensen last hebben van techstress. Waarom heb je honderden apps nodig? Loop ze maar eens na, het merendeel gebruik je niet. Weg ermee.’
Daarmee bescherm je ook je privacy, zegt ze: ‘Veel mensen hebben bij al die apps tóch iets aangezet, waardoor bedrijven toegang hebben tot hun camerarol en hun locatie, en dan gaan ze je tracken. Mensen realiseren zich gewoon niet dat alles wordt opgeslagen in de cloud.’
De meeste ruimte op mobiele telefoons wordt ingenomen door foto’s en video’s. Algera’s advies is om eens in de week die foto’s en video’s door te kijken en alle onzin weg te gooien. ‘Als je dat consequent doet, een halfuurtje per week, werkt het hartstikke goed.’ Een vaste dag is het handigst, zegt Algera: voor haar is dat de vrijdag.
‘Verder zou ik één keer per maand een uitgebreidere ‘clean-up’ doen, waarbij je ook je mail en overbodige apps verwijdert. En tot slot elk jaar een echte grote schoonmaak. Zet alles wat ouder is dan twee jaar op een harde schijf en verwijder het vervolgens van je telefoon. Doe je telefoon trouwens ook regelmatig helemaal uit. Het is een computer, die moet je af en toe opnieuw opstarten. En zet je achtergrond op zwart.’
Nog een tip: zorg dat in berichtendiensten als WhatsApp of Signal de optie ‘opslaan in foto’s’ uitstaat, anders komt elke oprisping die mensen je toesturen op je fotorol te staan. ‘Heel veel mensen hebben dat aan staan’, zegt Algera. ‘Best eng. Stel dat ik een foto van mijn dochter naar een andere moeder stuur en zij heeft niet alleen ‘automatisch opslaan’ op de camerarol aan maar ook haar sociale media toegang gegeven tot haar fotorol, dan ligt die foto dus op straat.’
Over foto’s gesproken: ‘Verwijder dubbele foto’s. Je iPhone geeft bij ‘Albums’ automatisch dubbele onderdelen aan. Even aanklikken en weg zijn ze.’
Als je het opruimen van je telefoon lastig vindt, zoek dan hulp, zegt Algera. De ‘clean-up’-apps die er zijn, gebruikt ze niet: ‘Ik ben daar bang voor en ik zou ze niet aanraden. Maar doe wel iets, want we maken met zijn allen alleen maar meer foto’s en filmpjes en die bestanden worden bovendien steeds groter. We hebben iets gecreëerd zonder er een systeem bij te bedenken. Dat is niet goed, je moet altijd een systeem hebben.’
Dus koop een harde schijf en gebruik deze lange, hete zomer voor een grote digitale schoonmaak. Leeg de mailbox, verwijder oude documenten, ruim de telefoon op. Algera: ‘Als we niets doen, leven we straks in een land waarin de overheid ons vraagt om minder te douchen omdat dat water nodig is voor de datacenters. Je moet er toch niet aan denken?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant