Tv-recensie Ooit was ‘InfoWars’, met presentator Alex Jones, de grootste complotshow van Amerika. Maar vorig jaar kocht de satirische website ‘The Onion’ de show. Het doel: komische wraak, voor alle slachtoffers van Jones’ uitzinnige theorieën. Werkt dat?
‘The Onion’ hield de set van ‘InfoWars’ precies hetzelfde, afgezien van het logo, dat nu in regenboogkleuren is en een ui bevat.
Er is een demonenepidemie in de Verenigde Staten. The Beatles zijn 80 procent demonisch. Komiek Jimmy Fallon is zelfs 90 procent demon. Popster Katy Perry is een biseksuele duivelaanbidster. En pas op: want schaduwmachten proberen uw alfabet te veranderen!
Vandaag keek ik geen televisie, maar de herlancering van InfoWars. Ooit was deze internetshow een van de grootste complotfabrieken ter wereld, maar door een waanzinnige mediastunt kreeg de satirische website The Onion (de Amerikaanse De Speld) vorig jaar de controle over het kanaal. Nu is InfoWars een frontale aanval op alle franjes van de Amerikaanse politiek.
Even terug. Infowars was lang de kansel van dé paranoia-predikant van de VS: Alex Jones. Eigenlijk was hij zelf al een parodie. Een verslonsde complotkikker die met kettingrookstem uitzinnig tierde over een snode wereldorde van globalisten. De overheid stopte „homobommen” in het drinkwater die zelfs „de kikkers gay maakten”. Trumps aartsvijand Robert Mueller was een pedofiele demon. En ebola? Een overheidsplan om „yuppies” uit te roeien. De enige manier om het te stoppen: wakker worden, naar Jones luisteren. En de supplementen aanschaffen die hij aanbood.
Ludieke waanzin. Toch trok InfoWars.com op zijn hoogtepunt (2017) meer dan 10 miljoen bezoekers per maand, méér dan mainstream-nieuwsplatforms als The Economist. In de jaren tien werd Jones deels omarmd door de MAGA-beweging. Donald Trump verscheen in 2015 live bij „amazing” InfoWars, en tijdens diens tweede termijn werd Dan Bongino, vaste gast bij Jones, zelfs benoemd tot tweede man van de FBI.
Maar in 2022 verloor Jones alles. Tien jaar lang had hij beweerd dat een schoolshooting in de Amerikaanse Sandy Hook-basisschool ‘nep’ was. Een zogeheten false flag operation: de zesentwintig doodgeschoten leerlingen en leraren leefden nog, de nabestaanden waren acteurs. Dat sloeg aan. Mede dankzij Jones geloofde een vijfde tot een kwart van de Amerikanen dat er ‘iets niet klopte’ rond Sandy Hook.
Nadat nabestaanden jarenlang lastiggevallen waren door InfoWars-kijkers, werd Jones aangeklaagd voor smaad en veroordeeld tot het betalen van meer dan een miljard dollar schadevergoeding. Hij vroeg direct zijn faillissement aan. De nabestaanden kregen geen cent, maar zijn bezittingen moesten geveild worden. Zo kon de satirische website The Onion – met steun van nabestaanden – InfoWars op de kop tikken.
Jones is niet blij. „Demonen” hebben zijn platform ingepikt, raast hij op een nieuwe website. Maar, dat is niet de échte Alex Jones. Jones is namelijk „geëxplodeerd” en vervangen, beweert komiek Tim Heidecker achter het bureau van Jones in de eerste aflevering van het nieuwe InfoWars.
Jones is „gepopt als een ballon in zijn eigen auto”. En dat niet alleen: hij is naar de hel. „Daar zijn we vrij zeker van.” Hij was „mollig”, gevuld met „voedsel en gas”. Kan het „anatomisch gezien” dat hij is overleden omdat hij te dik was? Of zat er een explosief in zijn auto, of mogelijk zelfs in zijn lijf? Tim Heidecker stelt slechts vragen.
Zo maakt The Onion van Alex Jones zélf een complottheorie. Zijn stijl en presentatie zijn perfect nagedaan. Inclusief de commercials voor magische supplementen. Met één zuurstofpil hoef je een uur niet te ademen!
Maar The Onion trekt de satire ook breder. InfoWars is nu een wekelijkse koortsdroom over alle hersenschimmen van het internet. Zo is er naast de Alex Jones-imitatie ook een conservatieve podcaster. Die interviewt een ‘tradwife’. Deze boerderijvrouw, met „prachtige arische kinderen”, bevecht feminisme, goddeloosheid en pornografie. Maar alleen wanneer haar man haar uit de kooi laat, want anders gaat ze aan de meubels krabben en het „mensenvoedsel” opeten.
Veel is melig, maar de beste grappen blijven het dichtst bij de werkelijkheid. Zoals één sketch waarin complotdenkers gigantische complotten over Epstein verkondigen zónder Donald Trump te willen impliceren: „Het is gewoon ziek dat ze dit allemaal verbergen voor de Amerikaanse bevolking. En voor de president.” Dit had zomaar het oude InfoWars kunnen zijn.
Het motief van The Onion is wraak. Alex Jones’ slogan was altijd: „Er woedt een oorlog voor je geest.” Door zijn platform over te nemen, mengt The Onion zich in die oorlog. De stunt is geslaagd als InfoWars tandeloos gemaakt is, als de associatie die je bij het merk hebt, wordt verlegd: van iets angstaanjagends naar iets belachelijks.
Met de eerste afleveringen zet The Onion een goede stap. Maar het rammelt ook. Hoe voorkom je saaiheid: één grap die eindeloos herhaald wordt? Of erger: dat het platform simpelweg de zoveelste ideologische echokamer wordt? De uitdaging wordt om het vers te houden; om te zorgen dat de parodie geen parodie van zichzelf wordt.