De komst van alweer een bijzonder goed en goedkoop Chinees AI-model leidt tot grote nervositeit onder AI-bedrijven in de Verenigde Staten. De Amerikaanse voorsprong op het gebied van kunstmatige intelligentie is als sneeuw voor de zon verdwenen.
is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
Opnieuw laat een Chinees taalmodel de AI-wereld op zijn grondvesten schudden. Afgelopen vrijdag bracht Moonshot AI zijn AI-model Kimi K3 op de markt. Dit model presteert vrijwel evengoed als de meest geavanceerde modellen van OpenAI en Anthropic.
Het bijzondere aan Kimi is dat de kosten 40 procent lager liggen dan die van de Amerikaanse voorlopers. Dat maakt het voor bedrijven aantrekkelijk om hun dure abonnement op de pakketten van OpenAI en Anthropic in te ruilen voor Kimi.
Voor veel taken is het ook helemaal niet nodig om het krachtigste vlaggenschipmodel te gebruiken. De technisch directeur van Mozilla omschreef het gebruik van geavanceerde AI voor dagelijkse werkzaamheden recentelijk nog als ‘met een Ferrari naar de supermarkt rijden’.
Op dit moment bereidt Moonshot – waarvan het logo verwijst naar het album The Dark Side of the Moon van Pink Floyd, de favoriete plaat van oprichter Yang Zhilin – zich voor op een beursgang in Hongkong. De startup zou zo’n 30 miljard dollar waard zijn, meldt persbureau Bloomberg op gezag van ingewijden.
Anderhalf jaar geleden was het DeepSeek dat de westerse AI-wereld wakker schudde met een model dat opvallend goed presteerde. Sindsdien overspoelen goedkope Chinese AI-modellen de markt. Nu is het Moonshots model Kimi dat symbool staat voor de groeiende techcapaciteiten van China.
‘We kunnen niet negeren wat er zojuist is gebeurd. De Amerikaanse voorsprong in AI-software is niet zo groot als velen van ons hadden gehoopt’, zo duidt tech- en China-expert Ryan Fedasiuk van de Amerikaanse denktank American Enterprise Institute de triomftocht van Kimi K3.
Techpublicatie The Verge spreekt van een ‘dubbele kaakslag’ voor de Amerikaanse AI-industrie, verwijzend naar de komst van Kimi K3 en een al even indrukwekkend nieuw model van Alibaba. AI-criticus Gary Marcus houdt het op een gelijk spel: ‘De Verenigde Staten gaan de AI-race niet winnen.’
OpenAI en Anthropic, eveneens druk met een geplande beursgang, zien met lede ogen toe hoe hun voorsprong slinkt. Het fundament onder de waardering voor beide Amerikaanse ondernemingen is de belofte van hun superieur presterende kunstmatige intelligentie, waarvoor afnemers uiteindelijk steeds dieper in de buidel moeten tasten.
Net als de andere Chinese modellen van onder meer Tencent, DeepSeek, Xiaomi en Z.ai is Kimi een zogenoemd open weight-model. Dit houdt in dat gebruikers het model kunnen downloaden, aanpassen en op eigen hardware kunnen laten draaien. In de praktijk betekent dit meer flexibiliteit en lagere kosten.
Hulp moet van de Amerikaanse overheid komen, suggereert Dean Ball, ‘hoofd strategische toekomstverkenningen’ bij OpenAI. In een lang betoog op X speelt hij de ideologische troefkaart en spreekt hij van een ‘volledig AI-communisme’ als gevolg van een wereld waarin het open weight-model dominant is.
In plaats van een marktproduct is AI in deze wereld een ‘publiek goed dat uiteindelijk door de staat zal worden geleverd als een soort digitale publieke infrastructuur’, aldus Ball. ‘Deze toekomst komt mij voor als een dystopische hel’, besluit hij.
Some observations on Kimi:
1. It's a very good model! I don't think its performance can be explained away by distillation or anything like that. In agentic coding sessions, it seems pretty much on par with the best public models of Q1 2026. In my fairly limited use, it also…
Ironisch genoeg pleit vrije markt denker Ball vervolgens voor overheidsingrijpen. Niet in de vorm van een hard importverbod, maar via het verspreiden van genoeg angst, onzekerheid en twijfel, in zijn woorden: ‘FUD’ (Fear, Uncertainty, Doubt), door inlichtingendiensten en overheden. Bedrijven laten het dan wel uit hun hoofd om een Chinees alternatief te gebruiken, redeneert Ball. ‘Het hoeft niet per se goed onderbouwd te zijn’, zegt hij er ook nog bij.
Zijn betoog leidt tot opgetrokken wenkbrauwen bij David Sacks, Trumps voormalige tech- en AI-adviseur. Regelgevende beslissingen moeten volgens hem altijd ‘goed onderbouwd zijn en gebaseerd op feiten, logica en bewijsmateriaal’. Amerika bevindt zich op ‘een cruciaal kantelpunt in het AI-beleid’, stelt Sacks.
Ook Anthropic hint de laatste tijd op ingrijpen door de overheid. De wens van de twee toonaangevende AI-labs dat de overheid hun open weight-concurrentie uitschakelt, is een verkeerde afslag, vindt Sacks, die zelf zijn wortels in Silicon Valley heeft.
Maar achter de schermen lijkt de regering-Trump wel degelijk gevoelig voor de lobby van OpenAI, schrijft Axios. Een van de opties om de Chinese AI-opmars te dwarsbomen zou een verbod zijn op buitenlandse open weight-modellen, zoals Kimi.
Opvallend genoeg broedt China op zijn beurt ook weer op maatregelen om zijn positie te versterken. Nu de rivaliteit tussen de VS en China op het gebied van AI toeneemt, zouden Chinese toezichthouders volgens de Financial Times overwegen de exportcontroles op geavanceerde AI en chips aan te scherpen. Het zijn opties die eerder nog alleen vanuit de VS werden geopperd.
En of de rollen al niet genoeg zijn omgedraaid, werpt de Chinese president Xi Jinping zich nadrukkelijk op als de leider van een nieuwe, wereldwijde open weight AI-orde, als directe tegenhanger van door de VS geleide initiatieven.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant