Het aantal aanslagen met explosieven in Nederland is gedaald. In de eerste zes maanden van 2026 werden minder (pogingen tot) aanslagen geregistreerd dan in het eerste halfjaar van 2025. Extra aandacht voor preventie en criminele netwerken zouden daaraan hebben bijgedragen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
In de eerste zes maanden van dit jaar werden 581 aanslagen of pogingen daartoe geregistreerd, een daling van 18 procent ten opzichte van de 708 in dezelfde periode een jaar eerder. In verreweg de meeste gevallen gaat het om aanslagen met zwaar, illegaal verhandeld vuurwerk, vaak tot ontploffing gebracht in combinatie met een brandstof.
De cijfers komen van het Offensief tegen Explosies (OTE), een samenwerkingsverband dat eind 2024 werd opgericht met als doel het aantal aanslagen met explosies terug te dringen. In dat jaar was het aantal (pogingen tot) aanslagen juist explosief gestegen, van 902 in 2023 tot 1.543. Eind 2025 was er nog nauwelijks sprake van een daling (1.534).
De politie, gemeenten, het ministerie van Justitie en Veiligheid en het Openbaar Ministerie (OM) maken deel uit van de taskforce, maar ook woningcorporaties, verzekeraars, reclassering en het bedrijfsleven. Voorzitter van het initiatief is burgemeester Carola Schouten van Rotterdam, de stad die de laatste jaren het vaakst het toneel was van aanslagen met explosies.
Een woordvoerder van Schouten spreekt van een ‘duidelijke trend’: de lichte daling die in 2025 werd ingezet, heeft zich in de eerste maanden van dit jaar doorgezet. Volgens de woordvoerder is dat te danken aan de ‘structurele aanpak’ van de partijen binnen het OTE.
De zegsman licht twee voorbeelden uit, beide onderdeel van het actieplan dat het OTE vorig jaar presenteerde: ‘Het begint bij de aanpak van hele netwerken. Niet alleen de uitvoerders van de aanslagen, maar ook de tussenpersonen erachter.’ Hij haalt Alkmaar aan als voorbeeld, waar opdrachtgevers en een tussenpersoon forse gevangenisstraffen kregen voor een reeks aanslagen en deelname aan een criminele organisatie.
In een aanzienlijk deel van de aanslagen ontbreekt echter een link met de criminaliteit, bleek uit een eerdere analyse van de politie. In grofweg een derde van de gevallen gaat het om conflicten in de relationele sfeer, en ook zakelijke conflicten leiden regelmatig tot een aanslag.
Ook de aandacht voor preventie heeft volgens de woordvoerder een rol gespeeld bij het terugdringen van het aantal explosies. ‘Het is belangrijk om voor de jeugd de verleiding om aanslagen te plegen weg te nemen.’ 152 van de 334 verdachten die het OM dit jaar op de korrel heeft genomen vanwege mogelijke betrokkenheid bij aanslagen is minderjarig.
Het OTE is sinds vorig jaar ook met enkele andere initiatieven begonnen. Zo loopt momenteel een pilot die jongeren moet behoeden voor betrokkenheid bij ernstige geweldsincidenten. Ook werkt het OTE samen met de post- en pakketsector om de onlinehandel in (illegaal) vuurwerk tegen te gaan. Het is nog te vroeg om te zeggen of deze initiatieven al hebben geleid tot minder aanslagen.
Het OTE zegt op koers te liggen voor de zichzelf gestelde doelstelling van dit jaar: het terugdringen van het aantal aanslagen met minimaal 10 procent. Toch benadrukt de taskforce dat Nederland nog altijd kampt met een ‘ernstig veiligheidsprobleem’.
Source: Volkskrant