De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth stelt dat de Iranoorlog de VS tot dusver zo'n 37,5 miljard dollar (omgerekend 32,8 miljard euro) heeft gekost. Denktanks schatten dat de kosten veel hoger zijn en noemen bedragen van boven de 100 miljard euro.
Hegseth zei tegenover een senaatscommissie dat de 37,5 miljard dollar inclusief de verwachte kosten tot en met september is. Het is de eerste keer dat Hegseth zich in het openbaar tegenover parlementariërs moet verantwoorden sinds de Verenigde Staten eerder deze maand de militaire operaties tegen Iran hervatten. De minister verdedigde in Washington ook een verzoek voor zo'n 67 miljard dollar aan extra financiering voor het leger.
De oorlog begon eind februari met Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran. De VS en Iran sloten vorige maand een tijdelijke deal over onder meer een staakt-het-vuren en de hervatting van het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz. De overeenkomst kwam te vervallen na nieuwe aanvallen over en weer.
Redactie
De Houthi’s stellen een aantal schepen te hebben doen omdraaien op de Rode Zee. Het is nog onbekend om hoeveel schepen het gaat en onder welke vlag deze voeren.
Het zou een volgende escalatie in de oorlog in het Midden-Oosten betekenen en grote gevolgen kunnen hebben voor de handel in olie. De Jemenitistische militie kondigde eerder vandaag aan Saoedische olieschepen op de zeestraat van Bab el-Mandeb te weren. De straat verbindt de Golf van Tadjoura en de Golf van Aden. Dit is een antwoord op een bombardement op de luchthaven van Sanaa door Saoedi-Arabië vorige week.
Omdat Iran de Straat van Hormuz dichthoudt, zou het betekenen dat de Saoedische olie geen kant op kan. Nu exporteert Saoedi-Arabië olie door een pijpleiding en via havenstad Yanbu aan de Rode Zee.
De Houthi’s zijn een bondgenoot van Iran en krijgen leveringen van Iraanse wapens. Eerder vielen ze al westerse schepen aan op de Rode Zee, naar eigen zeggen uit solidariteit met de Palestijnen in Gaza.
De VS zeiden eerder met geweld te reageren op een blokkade van de Houthi’s. ‘We moeten dan gewoon de zaken regelen’, zei president Trump in het Witte Huis.
Dylan van Bekkum
Bij de Iraanse aanvallen op Koeweit zijn volgens autoriteiten ook energie- en ontziltingsinstallaties bestookt. De Koeweitse regering stelt op X dat er branden uitbraken bij de installaties. Die zijn inmiddels geblust, maar er zijn wel reparaties nodig.
De aanvallen zijn opmerkelijk, aangezien Iran doorgaans voornamelijk Amerikaanse doelen in Golfstaten als Koeweit aanvalt. De installaties zouden maandag onder vuur zijn genomen.
Koeweit ligt in de vuurlinie nu het conflict tussen de VS en Iran weer steeds verder escaleert. Het is een van de Golfstaten waar de VS militairen hebben gelegerd. Iran valt ook Bahrein en Jordanië aan. Vanmiddag klonk wederom het luchtalarm in Bahrein en Koeweit.
Energie- en ontziltingsinstallaties vormen in Golfstaten belangrijke en kwetsbare infrastructuur. Via ontziltingsinstallaties wordt drinkwater geproduceerd en zonder stroom kunnen in de snikhete zomers ook airconditioners niet draaien. Daarnaast zijn ontziltings- en elektriciteitscentrales vaak gecombineerde installaties, omdat de ontzilting veel energie kost.
Koeweit is voor ongeveer 90 procent afhankelijk van dit soort installaties voor de watervoorziening. Sommige andere landen in de regio, zoals Qatar en Bahrein, zijn zelfs volledig of bijna volledig afhankelijk van de installaties.
Dylan van Bekkum
Het Nederlandse verbod op de verkoop en inkoop van producten die afkomstig zijn van illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever geldt per 22 september. Dat meldt de Nederlandse douane. Het besluit daartoe is dinsdag gepubliceerd in het Staatsblad.
De maatregel heeft volgens premier Rob Jetten als doel te voorkomen dat Nederland met economische activiteiten ‘financieel bijdraagt aan het geweld van een groep extreme kolonisten’. Het is per 22 september ook verboden om ‘diensten te verlenen die de handel in deze goederen mogelijk maken’.
Controle blijft lastig bij deze boycot, zo waarschuwde het kabinet eerder. De ‘bezette gebieden’ vormen geen formeel afgebakend douanegebied. Door het vrije verkeer van goederen binnen de Schengenzone waar Nederland onderdeel van uitmaakt, kunnen producten bovendien ook via andere landen alsnog hier terechtkomen. Op het omzeilen van het handelsverbod, bijvoorbeeld door een import via derde landen, volgen volgens het kabinet wel sancties.
De Tweede Kamer is al veel langer voor een verbod op handel met de kolonisten, maar het kabinet wachtte lang een brede aanpak van de EU af. De 27 lidstaten zijn het hier tot op heden niet over eens geworden. In mei besloot het kabinet daarom net als onder meer Spanje, België en Ierland over te gaan tot een handelsverbod.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft zich teruggetrokken uit het Zuid-Libanese dorp Zawtar al-Gharbiyeh. Het Libanese staatsleger neemt de controle over het dorp over. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een Libanese ingewijde. De terugtrekking van het Israëlische leger is onderdeel van een raamovereenkomst die Libanon en Israël vorige maand in Washington zijn overeengekomen.
Volgens de raamovereenkomst zal Israël zich bij wijze van een ‘pilot’ terugtrekken uit in totaal drie Libanese dorpen. Een Israëlische ingewijde zei maandag nog tegen Reuters dat de pilot moet laten zien of het Libanese leger in staat is om ‘als enige autoriteit wapens te dragen in het gebied’.
Diezelfde dag stelde Israël dat de eerste fase van de overeenkomst van start is gegaan, maar het land heeft nog niet bevestigd dat Israëlische troepen zijn vertrokken uit Zawtar al-Gharbiyeh. Het Libanese leger heeft wel bevestigd dat Libanese militairen onderweg zijn naar het dorp. Ontheemde inwoners van het dorp zouden pas mogen terugkeren als de veiligheid in het gebied is gewaarborgd.
Israël bezet in het zuiden van Libanon sinds maart land met een totale oppervlakte van zo’n 608 vierkante kilometer. Israël beschouwt de bezetting als een bufferzone om zich te kunnen verdedigen tegen de militante beweging Hezbollah. Israël wil zich pas volledig terugtrekken als de militante beweging zijn wapens heeft neergelegd.
Yassin Boutayeb
Correctie: In een eerdere versie van dit stuk stond dat Israël een totale oppervlakte van 10 kilometer grond bezet in Libanon. Dat klopt niet en is aangepast.
Het Israëlische leger heeft een gezin van zes, onder wie vier kinderen, gedood in Gaza. Dat meldt persbureau Reuters op basis van lokale hulpmedewerkers. Het zou gaan om een aanval op een huis in de wijk Sabra in Gaza-Stad. Het gezin zou hebben bestaan uit een man, vrouw, drie dochters en een zoon.
Het Israëlische leger heeft de aanval bevestigd en stelt dat een militant van Hamas het doelwit was. De gevolgen van de aanval worden volgens Israël nog onderzocht.
Israël voert dagelijks aanvallen uit in Gaza, ondanks een in oktober overeengekomen wapenstilstand met Hamas. Sindsdien zijn volgens cijfers van het Palestijnse ministerie van Gezondheid 1.150 Palestijnen gedood door Israël.
Yassin Boutayeb
De Libanese president Joseph Aoun ontmoet vandaag zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump in het Witte Huis. Het is de eerste keer in bijna twintig jaar dat een Libanees staatshoofd een bezoek brengt aan een Amerikaanse president in Washington. Aoun was de afgelopen vier dagen al in de Verenigde Staten en sprak onder meer met Trumps buitenlandminister Marco Rubio.
De ontmoeting komt op een cruciaal moment voor Libanon, waar Israël sinds maart delen van het zuiden bezet en dagelijks aanvallen uitvoert op volgens Israël doelen van Hezbollah. De Israëlische aanvallen hebben geleid tot honderdduizenden ontheemde Libanezen. Israël zegt zijn militaire campagne pas te staken als Hezbollah de wapens neerlegt.
Persbureau Reuters bericht op basis van een Libanese ingewijde dat Aoun er bij Trump op zal aandringen druk te zetten op Israël om Libanon te verlaten. Ook zou de Libanese president een voorstel overhandigen over hoe de ontwapening van Hezbollah voor elkaar moet worden gebracht. Onduidelijk is wat dat voorstel behelst.
Vorige maand kwamen Libanon en Israël nog tot een raamovereenkomst in Washington om de oorlog te beëindigen en de ontwapening van Hezbollah te realiseren. Hezbollah was niet betrokken bij die gesprekken en erkent de overeenkomst dan ook niet.
Yassin Boutayeb
Het Iraanse leger heeft een Amerikaanse basis in Koeweit met raketten aangevallen. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau IRNA. Het zou gaan om aanvallen op Amerikaanse raketsystemen op de Arifjan-basis in Koeweit.
De Iraanse Revolutionaire Garde verklaarde ook twee luchtafweersystemen en een radarinstallatie op twee Amerikaanse sites in Bahrein onder vuur te hebben genomen. De Garde waarschuwde dat 'de vijand zich moet voorbereiden op nog doeltreffendere en krachtigere raketaanvallen'.
Het Amerikaanse Central Command (Centcom) meldde kort daarvoor op X dat het Amerikaanse leger voor de tiende nacht op rij begonnen was met een nieuwe reeks aanvallen op Iran. Daarbij zouden het Iraanse militaire commandocentra, maritieme capaciteiten, lanceerplaatsen voor raketten en drones, en luchtverdedigingssystemen zijn geraakt.
ANP, Belga
Een tanker in de Straat van Hormuz is voor de kust van Oman geraakt door een onbekend projectiel. Dat meldt de Britse scheepvaartmonitor UKMTO dinsdagochtend. De bemanning van de tanker heeft inmiddels het schip verlaten en is opgevangen op een reddingsboot. Over eventuele schade is nog niks gemeld. Een dag eerder brak er brand uit op een schip in hetzelfde gebied.
De UKMTO verklaart verschillende meldingen te hebben ontvangen over deze aanval, die plaatsvond op 8 zeemijl (ongeveer 15 kilometer) ten noordoosten van Limah in Oman, zonder verdere details te geven. Volgens de organisatie doen - niet nader gespecificeerde - autoriteiten momenteel onderzoek naar de zaak.
Sinds de hervatting van de vijandelijkheden tussen de Verenigde Staten en Iran vonden al diverse incidenten met schepen in de Straat van Hormuz plaats. Iran eist dat schepen een route langs zijn kustlijn volgen. Volgens Teheran is alleen die route veilig. Onenigheid over de cruciale zeestraat speelt een centrale rol in het escalerende conflict tussen de Verenigde Staten en Iran.
ANP, Belga
De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot beschuldigt de Iraanse veiligheidsdiensten ervan urenlang twee Franse ambassademedewerkers te hebben vastgehouden en ondervraagd. Een van hen zou daarbij fysiek zijn mishandeld. Barrot schrijft op X dat hij zijn Iraanse collega Abbas Araghchi heeft medegedeeld dat de ‘zeer ernstige intimidatieactie’ niet zonder consequenties zal blijven.
De twee functionarissen werkten in Iran mee aan programma’s op het gebied van wetenschap en cultuur, aldus Barrot. Volgens de minister hadden de Iraanse veiligheidsdiensten geen goede reden om het ambassadepersoneel vast te houden. Hij spreekt van een ‘flagrante schending van hun diplomatieke immuniteit’.
Na enkele uren kon het tweetal weer terugkeren naar de ambassade, schrijft Barrot. De regering in Parijs haalt hen binnenkort weer terug naar Frankrijk. Waarom ze werden vastgehouden is onduidelijk; Iran heeft nog niet gereageerd op de aantijging.
De betrekkingen tussen Frankrijk en Iran zijn al jarenlang gespannen. Toch geldt Frankrijk in Europa niet als de meest uitgesproken criticus van het Iraanse regime. Wel benadrukte minister Barrot vorige week nog dat de Europese sancties tegen Iran in stand blijven, totdat Iran zijn nucleaire programma opgeeft en de ‘destabiliserende activiteiten’ in de regio staakt.
Jasper Daams
Dimanche soir deux agents de l'ambassade de France en Iran ont été la cible d'une action d'intimidation extrêmement grave de la part des services de sécurité iraniens, en violation flagrante des immunités diplomatiques dont ils bénéficient.
Détenus sans raison pendant plusieurs…
Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft het nagelaten naar buiten te brengen dat Iran afgelopen week nog meer militaire doelen heeft getroffen in Jordanïe dan tot nu toe publiekelijk bekend was. Volgens bronnen van The New York Times zijn bij drie geheim gehouden Iraanse aanvallen tientallen gewonden gevallen.
De achtergehouden Iraanse bombardementen vonden plaats voorafgaand aan die van afgelopen vrijdag, op een militaire basis in Jordanië. Het Amerikaanse leger maakte van die laatste aanval wel melding. Zeker twee Amerikaanse militairen kwamen daarbij om het leven.
De regering van president Donald Trump is spaarzaam met het vrijgeven van informatie over de militaire strategie in de oorlog en de verliezen die de VS hebben geleden. De dood van Amerikaanse militairen ligt politiek gevoelig in de VS, zeker omdat opiniepeilingen uitwijzen dat de oorlog tegen Iran op weinig instemming kan rekenen van de bevolking.
Het exacte aantal gewonden van de verzwegen aanvallen is niet bekend. The New York Times meldt verder dat ‘meerdere’ helikopters zouden zijn beschadigd.
Een Amerikaanse functionaris benadrukt tegenover The New York Times dat het leger niet verplicht is openbaar te maken dat militairen gewond zijn geraakt. Een andere bron stelt bovendien dat de VS hiermee zouden riskeren gevoelige informatie prijs te geven aan Iran.
Thom Canters
Hamas-kopstuk Khalil al-Hayya is verkozen als de nieuwe leider van de militante beweging. De functie was vacant door opeenvolgende Israëlische liquidaties van Hamas-leiders. Sinds de dood van de laatste leider, Yayha Sinwar, eind 2024 maakte Al-Hayya al deel uit van een tijdelijk overgangsbestuur.
De 65-jarige Al-Hayya vervult al jaren hoge functies binnen de politieke vleugel van Hamas. Hij is de voormalig tweede man van Sinwar. Bovendien leidde hij namens Hamas de onderhandelingen met Israël over het beëindigen van de oorlog, die eind 2025 een akkoord opleverden.
In de hoedanigheid van toponderhandelaar was Al-Hayya in september vorig jaar zelf ook het doelwit van een Israëlische aanval op het Qatarese Doha, waar hij met de rest van de politieke top kantoor houdt. Al Hayya overleefde de aanval, maar onder meer zijn zoon kwam daarbij wel om het leven.
Volgens een bron van Al Jazeera was Khaled Meshaal de voornaamste concurrent van Al-Hayya. Meshaal stond tussen 1996 en 2017 al aan het hoofd van Hamas, waarna hij het stokje overdroeg aan de eveneens door Israël gedode Ismail Haniyeh. Meshaal maakte net als Al-Hayya de voorbije anderhalf jaar deel uit van het overgangsbestuur.
Al-Hayya zal de rest van de huidige termijn uitzitten, schrijft Al Jazeera. Die duurt tot 2027. Daarna zullen nieuwe leiderschapsverkiezingen plaatsvinden.
Thom Canters
In de Straat van Hormuz is een vrachtschip op drift geraakt nadat het was getroffen door een ‘onbekend projectiel’. Dat meldt de Britse maritieme veiligheidsorganisatie UKMTO. De aanval vond plaats voor de kust van het Omaanse Kumzar.
Details over het getroffen schip heeft UKMTO niet gegeven. De bemanning heeft het schip verlaten. Er woedt nog altijd brand aan boord. Vooralsnog is niet bekend dat er sprake is van milieuschade.
In een poging zijn greep op het scheepsverkeer door de Straat van Hormuz te behouden, heeft Iran de afgelopen tijd meerdere tankers in het gebied aangevallen. Teheran heeft gewaarschuwd dat het niet zal accepteren dat schepen zonder zijn toestemming een alternatieve route langs de kust van Oman gebruiken.
De Iraanse Revolutionaire Garde verklaarde eerder vannacht dat op twee olietankers die de route langs de Omaanse kust wilden gebruiken, explosies hadden plaatsgevonden. De schepen zouden daardoor tot stilstand zijn gekomen. Onduidelijk is of een van de schepen dezelfde is als die waarover UKMTO een melding heeft gemaakt. Verdere details heeft de garde niet gegeven.
Thom Canters
Zowel in Koeweit als Bahrein is vandaag melding gemaakt van Iraanse luchtaanvallen. De Golfstaten behoren tot de vaste doelwitten van Iran, vanwege de (militaire) banden die ze onderhouden met de VS. De omvang van het recente Iraanse vuur is nog onduidelijk.
Het leger van Koeweit zei dat het in actie is gekomen om zich te verweren tegen de ‘Iraanse agressie’. Even daarvoor verklaarde de Iraanse Revolutionaire Garde dat het een radarstation van de Amerikanen heeft verwoest. Op een Amerikaanse basis in het land zou ook een hangar voor drones zijn getroffen. Bevestiging van het Amerikaanse leger ontbreekt vooralsnog.
In Bahrein is het luchtalarm afgegaan. Ook daar is het luchtverdedigingssysteem geactiveerd. Verdere details over de aanval ontbreken.
Eerder in de nacht van zondag op maandag zei Iran verschillende militaire doelwitten van de VS in Jordanië te hebben aangevallen. Ook daar heeft het Amerikaanse leger nog niet op gereageerd.
Thom Canters
De Iraanse Revolutionaire Garde zegt ballistische raketten te hebben afgevuurd op Amerikaanse militaire vliegtuigen op de luchthaven van Aqaba, in het zuiden van Jordanië. Daarbij zouden verschillende toestellen zwaar beschadigd zijn.
Ook hangars op de luchtmachtbasis van Muwaffaq Salti in Jordanië zouden zijn getroffen, volgens een verklaring waarover de Arabische nieuwszender Al Jazeera bericht.
Belga
Lees ook: Iran vuurt raketten af op Jordanië na Amerikaanse aanvallen, ‘VS sturen meer tankvliegtuigen’
In de Straat van Hormuz staat volgens de Britse scheepvaartmonitor UKMTO een schip in brand. UKMTO kreeg melding van een incident voor de kust van Oman, bij het dorp Kumzar. De oorzaak is nog niet bekend.
De Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde meldde maandag ook een incident met twee schepen die de zeestraat wilden passeren. Op beide schepen zou een explosie zijn geweest, waarna ze onbestuurbaar waren geworden.
Volgens de Iraanse garde hadden ze geprobeerd een onveilige zuidelijke route door de Straat van Hormuz te nemen. Er werden geen nadere details verstrekt over de namen, vlaggen, bemanningen of slachtoffers van de schepen.
De Revolutionaire Garde verklaarde dat de Straat van Hormuz geen veilige doorgang biedt zolang de 'Amerikaanse agressie in de regio' voortduurt.
Redactie
UKMTO WARNING 092-26
Click here to view the full product.⤵️https://t.co/JZo2iz2Fau#MaritimeSecurity #MarSec pic.twitter.com/udoONPF2ce
Voor de negende nacht op rij voeren de Verenigde Staten en Iran over en weer luchtaanvallen uit. Iraanse staatsmedia melden bombardementen op de stad Tabriz in het noordwesten van Iran en explosies in Bandar Mahshahr en Bandar Imam Khomeini in het zuidwesten.
Volgens het Amerikaanse Central Command (Centcom) zijn de aanvallen gericht op de militaire capaciteit van Iran om schepen en hun bemanning in de Straat van Hormuz aan te vallen.
President Trump zei dat de VS Iran ‘heel hard’ hebben geraakt uit eerbetoon aan de recentelijk omgekomen Amerikaanse militairen. Vrijdag en zaterdag kwamen in Jordanië en in Irak in totaal drie Amerikaanse militairen om het leven.
Iran valt op zijn beurt landen in de Golfregio aan ter vergelding van de Amerikaanse bombardementen. De Iraanse Revolutionaire Garde zou een 'verrassingsaanval' hebben uitgevoerd op een ‘commandocentrum van de vijand’ in de Syrische regio Al-Tanf, aldus het Iraanse persbureau Irna. De aanval zou een vergelding zijn voor de dood van Iraanse soldaten bij een eerdere Amerikaanse raketaanval op een kazerne bij de stad Iranshahr.
Ook Koeweit ligt door het oplaaiende geweld tussen de VS en Iran opnieuw onder vuur. De luchtafweer onderschept er ‘vijandelijke drones’ uit Iran, zo meldde het leger van de Golfstaat op X. Ook in Bahrein, eveneens een bondgenoot van Washington, loeiden de sirenes opnieuw, zo maakte het ministerie van Binnenlandse Zaken daar bekend. De Amerikaanse ambassade zegt een aanval te vrezen in de hoofdstad Manama en waarschuwt Amerikaanse burgers extra voorzichtig te zijn.
Redactie
Lees hier het liveblog over de verschillende conflicten in het Midden-Oosten terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant