De deelname van Rusland aan de Biënnale van Venetië komt het prestigieuze kunstfestival duur te staan. De Europese Unie heeft uit onvrede een streep gezet door een subsidie van 2 miljoen euro. Ook de Israëlische inzending heeft tot protest geleid.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De huidige editie van de Biënnale van Venetië leidde al tot opschudding voor die begin mei goed en wel geopend was. Na twee opeenvolgende absenties maakte de organisatie van de grote tweejaarlijkse tentoonstelling voor hedendaagse kunst afgelopen maart bekend dat Rusland weer met een eigen inzending zou komen . ‘Uitsluiting en censuur’ passen niet bij de kunst, zo luidde de verklaring.
De terugkeer van Rusland kwam de organisatie, die na de grootschalige invasie begin 2022 nog stelde dat er geen ruimte was voor delegaties die op enige vorm banden onderhouden met de Russische regering, op woedende reacties te staan. De Europese Commissie waarschuwde destijds al dat een subsidie van 2 miljoen euro, verspreid over drie jaar, op de tocht zou komen te staan als de organisatie Rusland niet alsnog de deur zou wijzen.
Het Russische tentoonstellingspaviljoen was uiteindelijk alleen open tijdens de voorbezichtiging en houdt sindsdien zijn deuren gesloten voor het publiek. Toch zet de Europese Commissie nu de subsidie stop.
Volgens de Europese Commissie druist de Russische deelname in tegen ‘de collectieve reactie van de EU op de brute agressie van Rusland’ in Oekraïne. ‘Cultuur bevordert en beschermt democratische waarden, bevordert een open dialoog, diversiteit en vrijheid van meningsuiting, en mag nooit als propagandaplatform worden gebruikt.’
Met het verdwijnen van de subsidie dreigt de Biënnale niet direct in financieel noodweer te belanden. Het gaat om een fractie van de totale begroting: de organisatie heeft de kosten voor dit jaar geraamd op zo’n 44 miljoen euro.
Niet alleen de herintrede van Rusland in zijn paviljoen – twee jaar geleden nog uitgeleend aan Bolivia – heeft tot fel protest geleid. Dat geldt ook voor de deelname van Israël. Hoewel Israël twee jaar geleden in principe ook mocht deelnemen, besloten de kunstenaar en de curatoren te midden van de oorlog in de Gazastrook dat het Israëlische paviljoen gesloten zou blijven.
Internationale oproepen voor een boycot van de Israëlische inzending vonden voor dit jaar geen gehoor bij de organisatie. Integendeel, vanwege een renovatie van het Israëlische paviljoen kreeg Israël een vervangende expositieplek op een van de hoofdlocaties van de Biënnale.
Vlak voor de opening van de Biënnale, die tot eind november duurt, besloot de jury op te stappen. Even daarvoor had de vijfkoppige jury, samengesteld uit internationale kunstexperts, aangekondigd geen prijzen toe te kennen aan landen waarvan de leiders worden vervolgd door het Internationaal Strafhof. Tegen de Russische president Vladimir Poetin en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zijn internationale arrestatiebevelen uitgevaardigd vanwege oorlogsmisdaden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant