Wil ter Horst-Rep was twintig jaar lang regisseur van de jaarlijkse Shakespeare-opvoering in Diever. ‘Bij haar draaide alles om Shakespeare, ze pluisde die stukken helemaal uit.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Dirk Broekema was in het Drentse dorp Diever vlak na de Tweede Wereldoorlog huisarts met artistieke ambities. Na de grauwe oorlogsjaren wilde hij het volk kunst bieden, ter lering en vermaak, en dat deed hij door vanaf 1946 jaarlijks een stuk van Shakespeare te regisseren met plaatselijke amateurtoneelspelers, op een prachtige plek in het Dieverse bos.
Shakespeare in het bos – het werd een doorslaand succes, en de ene Hamlet volgde de andere Midzomernachtdroom op. In 1976 kwam Wil ter Horst-Rep in Diever wonen, nadat zij de regieopleiding aan de Amsterdamse Toneelschool had afgerond. Al snel werd zij regieassistent van dokter Broekema. Maar toen de huisarts tijdens de repetities van De vrolijke vrouwtjes van Windsor in 1979 plotseling overleed, moest ze de klus van hem overnemen.
Dat zou het begin worden van haar succesvolle loopbaan als regisseur van de jaarlijkse Shakespeare-opvoering in Diever. Twintig jaar lang heeft ze dat gedaan, totdat ze in 1999 afscheid nam met de haar laatste voorstelling Shakespeares De Storm.
Begin juni overleed Wil ter Horst-Rep op 87-jarige leeftijd in haar woonplaats Diever, nadat ze al enige tijd met gezondheidsproblemen had gekampt. Ineke Bron, productieleider van het Shakespeare Theater in Diever, vormde vanaf 1989 met andere bestuursleden en Ter Horst-Rep de leiding. Bron: ‘Wil was op de speelvloer helemaal in haar element. Maar organiseren was niet haar sterkste punt, dus dat werd onze taak. Bij haar draaide alles om Shakespeare, ze pluisde die stukken helemaal uit, om vervolgens tijdens de repetities het beste uit haar spelers te halen.’
Ter Horst heeft van meet af aan het Shakespeare Theater, dat intussen ruim twaalfduizend bezoekers per zomer trekt, geprofessionaliseerd. De spelers bleven amateur, maar wel heel goede. ‘Net zoals je een instrument nodig hebt om muziek te maken, heb je je lichaam nodig om toneel te spelen’, zei ze daarover. Maar voor taken als kostuum- en lichtontwerp, vormgeving en techniek werden professionals aangetrokken.
Bron en Ter Horst-Rep zijn tot het eind toe bevriend gebleven. Een paar jaar geleden heeft Bron nog een fotoboek samengesteld met daarin een overzicht van Ter Horsts schilderijen en beelden, want naast theater waren schilderen en boetseren haar andere passies. Toen Ter Horst in 1999 bij het theater stopte – het was na twintig jaar onderhand een beetje op – deed ze dat zonder morren. Ze werd opgevolgd door Jack Nieborg die destijds als theatermaker vooral in Groningen actief was.
Nieborg begon in 2000 in Diever en is intussen aan zijn 26ste voorstelling toe. ‘Het heeft mij altijd verbaasd hoe soepel die overdracht ging en dat ze mij mijn gang liet gaan. Ze kon het loslaten, maar is altijd geïnteresseerd gebleven. En als je het hebt over het verschil in onze aanpak: Wil is meer van het toneel en ik van het theater.’
Voor Ter Horst-Rep was Shakespeares tekst heilig, Nieborg gaat daar losser mee om. Tekenend in die zin is ook de anekdote dat Ter Horst, als ze vastliep tijdens een repetitie, onder een speciale boom in het bos ging zitten om haar geliefde schrijver om verlichting te vragen. Dat klinkt misschien zweverig, maar dat was ze niet: ze kon soms tot diep in de nacht repeteren, terwijl haar spelers de volgende dag gewoon weer vroeg naar hun werk moesten.
Ter Horst, die al langer gescheiden was, had een dochter en twee kleinkinderen die net als Bron tot het laatst voor haar hebben gezorgd. Bron: ‘Haar geheugen liet haar steeds meer in de steek. Maar als het ging over Shakespeare, fleurde ze op. Je kon haar geen groter plezier doen dan wat lekkere roddels uit het theater vertellen, daar smulde ze van. Nette roddels, hoor.’
Source: Volkskrant