Wolven afschrikken mag voortaan met lichtflitsen en geluidssignalen. Schaapherder Arie Huisman gaat die middelen niet inzetten. Hij vertrouwt op zijn eigen uitstraling. ‘Ik ben van het type dat, als een café leeg moet, het café ook zo leeg is.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Oost-Nederland.
Achter op zijn vilten hoed heeft schaapherder Arie Huisman twee nepogen bevestigd. Hij hoorde dat Indiase landarbeiders dit doen tegen aanvallen van tijgers, die bij oogcontact zouden aarzelen. ‘Wie weet leidt het bij een wolf die van achteren nadert ook tot een moment van vertwijfeling’, zegt hij. ‘Wat mij net een beetje extra tijd geeft om voor mijn schapen te springen.’
Het zou niet voor het eerst zijn dat hij zijn kudde moet verdedigen, vertelt Huisman op de heide van het Veluwse Beekhuizerzand, leunend op zijn wandelstok met aan het einde een geweitje van een ree. Vooralsnog succesvol: hij verloor aan de wolf sinds 2018 slechts een van zijn 277 Schoonebeker schapen.
Huisman is anders dan veel collega’s, veehouders en paardenbezitters niet uitgesproken antiwolf. ‘Ik ben vegetariër, en ook in de wolvendiscussie zit ik niet zwart-wit’, zegt hij. ‘Het is een prachtdier, waar heus plek voor is in Nederland, maar ik maak me zorgen over de snelheid waarmee de aantallen toenemen.’ De helft van de veertien roedels in Nederland leeft op ‘zijn’ Veluwe.
In een poging mens en dier beter te beschermen, kwam staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw en Natuur) begin deze maand met nieuwe middelen om de wolf op afstand te houden. De VVD’er ziet ruimte nu hij de recentelijk verlaagde Europese beschermingsstatus van het dier in Nederlandse regelgeving doorvoert. Met het vastleggen van definities voor ‘probleemwolven’ en ‘probleemsituaties met wolven’, zo is zijn gedachte, kunnen provincies sneller ingrijpen.
De provincie Gelderland, waar de meeste wolven leven, is er blij mee, omdat zij voortaan minder of geen vergunningen nodig heeft om probleemwolven dood te schieten of met een paintballgeweer te verjagen. Een woordvoerder zegt te verwachten dat rechters jagers daarbij nu niet meer zullen terugfluiten.
De staatssecretaris geeft veehouders en schaapherders ook nieuw gereedschap: licht en geluid mogen voortaan worden ingezet ter afschrikking.
Huisman grinnikt als hem wordt gevraagd of dat helpt. Achter hem klinkt het geklingel van de handgemaakte Portugese bellen, die hij negen van zijn schapen heeft omgehangen. Ook een poging de wolf te verwarren. Net als de 23 Nederlandse landgeiten tussen zijn schapen, die met hun hoorns wellicht voor afschrikking zorgen.
De ogen op zijn hoed, de geiten en bellen: Huisman mag dan van alles proberen tegen de wolf, het zijn niet meer dan experimenten. Er speciale licht- en geluidsapparatuur aan toevoegen gaat hij niet doen. Onnodige verstoring van de natuur, vindt de herder, en trekt aan een shagje van het merk Pueblo.
Maar vooral: ‘Wolven leren zó snel. Soms staan ze te wachten op plekken waarvan ze weten dat wij er gaan komen. Ik geef het drie weken en dan zijn ze gewend aan geluidssignalen en lichtflitsen.’
Overdag vertrouwt Huisman bij een confrontatie vooral op zijn eigen stem en voorkomen. Want, zegt hij over zijn uitstraling: ‘Ik ben van het type dat, als een café leeg moet, het café ook zo leeg is.’
In zijn scepsis krijgt Huisman bijval van Glenn Lelieveld, wolfexpert bij Zoogdierbescherming Nederland. ‘Er ligt meters wetenschappelijk onderzoek dat aantoont: licht en geluid werkt hooguit tijdelijk. Dit is echt voor de bühne.’
Als het over samenleven met de wolf gaat, maakt Lelieveld onderscheid tussen veiligheid voor mensen en vee. Voor beide dossiers ziet hij een andere ‘rode lijn’ van wat we toelaatbaar vinden van wolven.
‘Nu wordt vaak de angst van de ander gebruikt uit eigenbelang’, zegt hij. ‘De schapenboer die roept: ‘Vandaag zijn het mijn schapen, morgen een kind’. Terwijl: als een wolf serieus gevaar vormt voor mensen, dan kan die gewoon worden geschoten, wat vorig jaar gebeurde.’
Voor het vee geldt volgens hem dat je dat gewoon zo goed mogelijk moet beschermen. ‘Je kunt steeds nieuwe dingen bedenken’, zegt Lelieveld, ‘maar wolfwerende rasters of kuddebewakingshonden werken bewezen het beste. Punt.’
Aan bewakingshonden wil Huisman niet, omdat hij bang is dat de felle dieren overdag te veel afstand geven tot passanten, zegt hij, nadat hij in gesprek met een mountainbiker heeft uitgelegd dat ze ‘niet geprikt, maar gebeten’ is door een daas. Is Huisman er zelf niet, dan bewaakt een 1,5 meter hoog wolfwerend raster zijn kudde op de nachtweide.
Minimaal een keer per week moet hij de boel opbreken. Daar is hij fors meer tijd mee kwijt dan toen hij nog simpele rasters uit het wolfloze tijdperk had.
Lelieveld ziet dat subsidiemogelijkheden voor maatregelen tegen de wolf op permanente weiden afdoende zijn, maar dat rondtrekkende herders er inderdaad bij inschieten. Hij wijst op Europese landbouwsubsidies die de extra arbeid van herders kunnen vergoeden. ‘Het is een politieke keuze dat Nederland daarvan geen gebruik maakt.’
Huisman (61) kan dezer dagen rekenen op de hulp van leerlingherder Nathan de Jager (29). Na een ongeval in de steigerbouw zoekt hij naar een vrijer bestaan. Als de schapen rond lunchtijd achter een raster liggen te herkauwen en bordercollie Jake in de schaduw uitrust, pulkt De Jager met zijn vingers een sardientje uit een rechthoekig blikje.
Angst voor de wolf heeft hij niet, zegt de leerling, die met lang haar onder een cowboyhoed en gebruinde armen uit een groen overhemd al een aardig herdervoorkomen heeft. Van de oude wijsheid ‘schapengeld is snel geteld’, schrikt De Jager ook niet. Hij hoort het zijn mentor zeggen, en rolt nog een Pueblo-shagje.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant