Talloze vakantiegangers zijn deze zomer naar het warme zuiden vertrokken. Spanje verwacht dit jaar zelfs honderd miljoen toeristen, een record. Spanjaarden zien de toeristen met gemengde gevoelens tegemoet, ondanks de forse opbrengst. "Steden worden net producten, ze lijken op elkaar."
In de eerste vijf maanden van dit jaar brachten al 38,6 miljoen toeristen een bezoek aan Spanje, blijkt uit cijfers van het Spaanse statistiekbureau INE. Dat is 5 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Toen vestigde het land een record met 96,8 miljoen toeristen.
Van die toeristen waren 1,35 miljoen Nederlanders. Annemieke van der Schans hoort dan ook steeds meer Nederlands in de Zuid-Spaanse stad Sevilla, waar ze al negentien jaar woont. Ze heeft daar een bedrijf dat studenten helpt met stages vinden in de regio.
"Het is nu wel echt voor de toeristen gemaakt", zegt ze tegen NU.nl. "De prijzen zijn heel hoog geworden. Inwoners kunnen in het centrum nergens meer goedkoop ontbijten of een drankje krijgen."
Ook de woningmarkt staat onder druk. "We hebben heel veel van die sleutelkastjes hangen, voor toeristenappartementen. En op het nieuws zie je veel dat toeristen appartementen opkopen, om die te verhuren."
Vanwege het massatoerisme en de vele incidenten kwamen Spanjaarden in 2024 en 2025 in opstand. De leus "tourists go home" verscheen op vele muren.
In Barcelona, dat jaarlijks 26 miljoen toeristen ontvangt, was de roep om verandering luid. "We lieten Airbnb's overal toe. Alle huizen gingen naar het toerisme", zegt Lluís Freixes Carbonell, verslaggever bij het Catalaanse 3Cat. "En waar veel toeristen zijn, zijn ook veel zakkenrollers."
De stad wordt duurder en voelt op sommige plekken onveiliger, maar ook het stadsgezicht verandert. "De winkels zijn Zara's, de restaurants zijn McDonald's. Steden worden als producten. Ze lijken op elkaar", zegt Freixes Carbonell.
De inwoners van de populaire Spaanse steden moeten niets meer van de drukte hebben. "Er staan rijen van tweehonderd mensen voor een cheesecakewinkel. Dat was twee of die jaar geleden nog niet zo", zegt Hergen van der Starre. Hij verhuurde tot voor kort een aantal appartementen in San Sebastián, maar heeft deze inmiddels verkocht. Nu heeft hij een bedrijf waarbij toeristen zich verkleden in de traditionele kleding van de regio.
Ook hij ziet steeds meer internationale ketens komen, wat de plaats die bekendstaat als de culinaire hoofdstad van de wereld met lede ogen aanziet. De inwoners spreken zich uit. "Het is verplicht om een bordje met 'toeristenbedrijf' boven de deur (van een vakantiewoning, red.) te hangen. Die worden doorgekrast of ondergespoten met graffiti."
Het zijn bijna typische voorbeelden van massatoerisme, zegt Jeroen Oskam, onderzoeker naar toerisme aan de Hotelschool The Hague. "Het begint met drukte, maar toeristen hebben ook heel andere diensten nodig", zegt hij. "Als inwoner heb je een slager en een gereedschapswinkel nodig, als toerist restaurants en ijskramen."
Ook problemen met de huizenmarkt komen veel voor in steden met zoveel toerisme. "Je hebt veel Airbnb's waar geen mensen kunnen wonen." Daarnaast komt er vaker zogeheten discontinue huur voor. "Dat betekent dat je als inwoner alleen van september tot juni kunt huren. In de zomermaanden moet je er dan weer uit."
De huisvestingsproblemen jagen inwoners hun woonplaats uit, zegt Oskam. De huisvestingskosten stijgen door het toerisme. Volgens het Catalaanse huisvestingsorgaan INCASOL is de gemiddelde huur in Barcelona al 1.130 euro. "Als een student een kamer wil huren, kan dat tegenwoordig bijna niet meer. Want er is een aantrekkelijke markt: de toerist."
Sinds de protesten van de afgelopen twee jaar hebben gemeenteraden en lokale overheden wel maatregelen getroffen. Barcelona nam vorig jaar een van de meest drastische maatregelen tegen Airbnb's. Tegen het einde van 2028 wil de stad alle vergunningen van de ruim tienduizend vakantieappartementen in de stad laten aflopen.
Om de straten minder druk en rommelig te maken, verbiedt Barcelona vanaf 1 januari volgend jaar alle deelfietsen. De gemeenteraad van Mallorca besloot vorige maand dat er vanaf dat moment een maximumhoeveelheid auto's op het eiland mag zijn. Er zouden per jaar zeker 90.000 auto's te veel zijn op het eiland.
Daarnaast hebben meerdere steden de toeristenbelasting flink omhoog gegooid en wordt alcohol drinken op straat op veel plekken verboden.
Het gaat om recente maatregelen, waardoor het effect nog moeilijk te zien is, zegt Freixes Carbonell. "Elk jaar komt het vliegveld van Barcelona met nieuwe bezoekerscijfers en elk jaar stijgen ze. Dat maakt mensen boos."
Ook Sevilla en San Sebastián nemen maatregelen. Beide steden geven in sommige stadsdelen geen vergunningen af voor het verhuren van vakantiewoningen. Daarnaast mogen sommige wijken van Sevilla maar voor 10 procent uit dat soort woningen bestaan. In San Sebastián mogen groepen met een stadsgids maximaal uit 25 mensen bestaan.
Toch lijkt het er niet op dat het lokale bestuur in Spanje het toerisme wil uitbannen. "Het is superbelangrijk voor Sevilla", zegt Van der Schans. "Ze verdienen er heel veel aan toerisme."
Dat geldt voor heel Spanje. Vorig jaar was toerisme goed voor ruim 200 miljard euro. In Barcelona leverde het 14 miljard euro op, blijkt uit cijfers van de plaatselijke toerismeorganisatie OTB.
Volgens Freixes Carbonell hoeft toerisme dan ook niet compleet te verdwijnen. "Het voornaamste doel is niet om het toerisme te stoppen, maar om minder toeristen te hebben die hun verblijf verlengen."
Maar de demonstraties hebben wel iets teweeggebracht bij de toerist zelf, stelt de journalist. "Als je uit Nederland of het Verenigd Koninkrijk komt en ziet dat mensen tegen je demonstreren, dan word je je wel wat bewuster", zegt hij. "Het heeft ook meer bewustzijn in de lokale politiek gecreëerd. Het is niet makkelijk om toerisme aan banden te leggen."
Source: Nu.nl algemeen