Voorafgaand aan een van de zwaarste bergetappes in de Tour werden Jonas Vingegaard en Tadej Pogacar respectievelijk om 2 en 5 uur ’s nachts van hun bed gelicht voor een dopingcontrole. De controles, en vooral het tijdstip ervan, leverden veel discussie op. ‘Het is respectloos.’
Na de vermoeiende veertiende etappe tussen Mulhouse en Le Markstein wachtte Jonas Vingegaard een dopingcontrole. Voor een wielrenner niet ongebruikelijk, maar wél dat deze test om twee uur in de nacht plaatsvond. Pas na veertig minuten kon de Deen zijn bed weer opzoeken. Het duurde nog even voordat hij weer sliep, optimaal presteren leek een utopie.
Concurrent Pogacar was drie uur later aan de beurt. De Sloveen gaf aan op dat moment vier uur geslapen te hebben en na de test niet opnieuw slaap te kunnen vatten. Voor de camera’s reageerde hij laconiek. ‘Ik had een lekker lange ochtend.’
Zijn ploeg UAE Team Emirates laat niets aan het toeval over wat betreft nachtrust, want de Tour win je immers in bed. Het hele team slaapt deze drie weken op computergestuurde matrassen, die kunnen afkoelen tot 12 graden, de hartslag van de renners meten en hun hoofden optillen als ze snurken.
In samenwerking met slaapsponsor Eight Sleep deelt het team uit de Emiraten ook alle slaapgegevens. Zo bedroeg de gemiddelde slaapduur van Pogacar na veertien nachten 8 uur en 12 minuten, iets meer dan het dubbele van die voor de belangrijke vijftiende rit.
Maar waarom wil het ITA, het onafhankelijke agentschap dat de tests namens de UCI uitvoert, de renners juist in de nacht testen? Het idee is dat renners mogelijk laat in de avond of vroeg in de ochtend lage doses snel afbreekbare stoffen gebruiken (zoals EPO), die alleen detecteerbaar zijn op momenten dat inspecteurs er niet naar zoeken. Bij een groeihormoon, waarmee renners beter zouden kunnen herstellen van zware inspanning, is de detectietermijn slechts 4 tot 6 uur. Door te testen op een ongebruikelijk tijdstip kunnen de microdoses alsnog gedetecteerd worden.
De reglementen van de UCI schrijven voor dat deze nachtelijke testen ondanks de bezwaren zijn toegestaan, maar volgens artikel 5.2.2 alleen als ‘er een ernstig of specifiek vermoeden is dat de renner zich bezighoudt met doping.’ Mogelijk zijn een eerste en tweede plek in het algemeen klassement al genoeg om tussen 11 uur ’s avonds en 7 uur ’s ochtends te mogen testen, mogelijk is er sprake van een echt serieus vermoeden. Volgens de sportkrant L’Équipe zouden de dopingcontroles eerst zijn goedgekeurd door een Franse rechter, mede vanwege het risico op verlies aan bewijs.
Hoewel de regel inmiddels zo’n tien jaar van kracht is, is deze voor zover bekend nog niet eerder toegepast. In dit specifieke geval maakten Pogacar en Vingegaard het direct openbaar om hun ongenoegen over de situatie te uiten. Ze werden hierbij gesteund door hun collega’s, aangezien het vermogen van de atleten om te rusten ernstig ondermijnd wordt. En waarom kreeg Vingegaard wel een nachtelijk bezoek van de controleur, en bijvoorbeeld zijn Franse 19-jarige concurrent Paul Seixas niet?
De wielersport doet buitengewone inspanningen op het gebied van dopingbestrijding. In geen enkele andere grote sport zijn zulke nachtelijke dopingcontroles toegestaan. De tests zouden ook een vorm van ongecontroleerde ijver van de AFLD kunnen zijn, die hiermee kan aantonen grondig te werk te gaan, in een tijd waarin al enkele jaren nauwelijks positieve gevallen zijn geconstateerd.
Eind 2025 werd de Spanjaard Oier Lazkano geschorst vanwege onverklaarbare afwijkingen in zijn biologisch paspoort. In juni 2023 testte toenmalig Jumbo-Visma-renner Hessmann positief op chloortalidon na inname van een vervuild medicijn, een verboden middel dat onder meer de vochthuishouding regelt. En in 2024 werd Miguel Ángel López, bijgenaamd ‘Superman’, met terugwerkende kracht voor vier jaar geschorst vanwege dopinggebruik tijdens de Giro van 2022. De laatste positieve test tijdens de Tour was in 2015, toen Luca Paolini werd betrapt op cocaïne.
Mauro Gianetti, de ploegbaas van UAE, heeft vanwege zijn historie de schijn een beetje tegen. Want is het niet toevallig dat iemand die op de intensive care voor zijn leven heeft moeten vechten door absurd experimenteel dopinggebruik, en vervolgens een ploeg had (Saunier Duval) waar de ene na de andere renner tegen de lamp liep, inmiddels weer een nieuwe ploeg heeft met daarin de beste renner aller tijden? Het levert geletruidrager Pogacar soms wel drie controles per dag op.
Vingegaard zal deze Tour geen last meer hebben van controles midden in de nacht. Hij schoof na een rotonde op ruim 20 kilometer van de finish onderuit en brak daarbij zijn sleutelbeen. Einde Tour. De Deen wilde zijn valpartij na afloop niet toeschrijven aan zijn dopingtest en gebrek aan slaap. ‘Dit is wielrennen en daarin gebeuren nu eenmaal ongelukken.’
Remco Evenepoel, die met zijn overwinning op Plateau de Solaison naar de tweede plek in het klassement klom, was zoals gebruikelijk uitgesprokener. ‘Het is onmenselijk en dit is iets wat we als atleten eigenlijk niet zouden moeten accepteren, want iedereen weet dat slaap de enige manier is om te herstellen. En als dat verstoord wordt, maakt het het herstellen nog moeilijker. Ik hoop dat dit in de toekomst niet meer gebeurt, want het is respectloos.’
De tweevoudig olympisch kampioen had ook een waarschuwing voor de controleurs in petto. ‘Wat ik zou zeggen als ze op dat uur aan mijn bed staan? Niets, want ik zou blijven doorslapen. Eerlijk gezegd zou ik mijn team vannacht om drie uur ’s nachts op pad moeten sturen om de dopingfunctionarissen wakker te maken om bloed bij ze af te nemen, zodat ze zelf voelen hoe dat is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant