Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids.
Het spookt op de beurzen. Herinneren we ons over vijf jaar de beursgang van SpaceX als het begin van het einde? Moet je om van een rustige vakantie te genieten nu snel je beleggingen van de hand doen? Het hangt ervan af wat je met het geld wil doen.
Ben je van plan om binnenkort op sabbatical te gaan of met vroegpensioen? Dan heb je het geld nodig en kun je beter niet beleggen. In ieder geval niet in technologische bedrijven.
Het laatste jaar zijn technologische bedrijven enorm in waarde gestegen. De gedachte is dat kunstmatige intelligentie het werk van veel mensen zal overnemen. Dat zorgt voor een sterke groei in productiviteit en winsten voor bedrijven. De beurskoersen schieten omhoog, want die zijn gebaseerd op de winstprognoses van vele jaren vooruit.
Valt de groei tegen, dan knapt de zeepbel. Verliezers nemen vaak andere bedrijven mee in de ondergang. Zo gebeurde dat in 2001. Is er een reden om te verwachten dat het nu anders zou gaan? Ja, toch wel.
Techbedrijven maken werkelijk winst. Veel bedrijven investeren in AI en passen hun productieprocessen aan. Daar zie je iedere dag de bewijzen van. Er zijn autofabrieken waar nooit licht brandt omdat robots kunnen werken in het donker, zeven dagen en nachten per week. Er zijn zelfrijdende auto’s. De Belastingdienst handelt de meeste aangiften af zonder dat er een inspecteur naar kijkt. Bij de supermarkt zit er soms niemand meer achter de kassa. Chatbots doen een belangrijk deel van het klantencontact.
Het is niet ideaal, maar een weg terug is er niet. In veel sectoren is er geen andere oplossing door een tekort aan personeel, vanwege de vergrijzing. In de zorg komen consultatie en monitoring op afstand vaker voor en er zijn robots om steunkousen aan te trekken.
Ook geopolitieke ontwikkelingen dragen bij aan de groei. Zo wil de Europese Unie minder afhankelijk zijn van de Verenigde Staten en China. Daar liggen veel kansen voor Europese bedrijven en beleggers, want meer dan 80 procent van de belangrijke digitale infrastructuur komt van buiten Europa. Om de internationale concurrentie aan te gaan en minder afhankelijk te zijn, moet Europa stevig investeren in innovatie.
Het gevaar van een zeepbel is aanwezig. Grote technologiebedrijven investeren in AI-bedrijven en gaan samenwerkingen aan, waardoor omzet en waardering stijgen zonder dat er per saldo nieuw geld de sector binnenkomt.
Er komen teleurstellingen. Sommige bedrijven moeten weer personeel aannemen, omdat het werk niet volledig geautomatiseerd kan worden. Robots zijn onvermoeibaar, maar zonder menselijke inbreng valt de kwaliteit nog tegen.
Uiteindelijk zullen onze herinneringen waarschijnlijk niet gedomineerd worden door het al dan niet falen van ruimtevaartbedrijf SpaceX. Eerder door nostalgie over het gehannes van vroeger, toen computers zich bleven herhalen en robots rondjes draaiden.
Ook wereldleiders kunnen een ontwrichtende uitwerking hebben op de economie. De beurzen zullen nog flink op en neer gaan. Zorg ervoor dat je je beleggingen goed spreidt. En dat je het geld dat je binnen een paar jaar nodig hebt, opzij zet op een spaarrekening.
Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids
Zelf een vraag? geldvraag@volkskrant.nl
Source: Volkskrant