Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Zelden smaakte een gouden beker politiek zo zoet. Spanje was niet alleen op de mat superieur – met klasse glorieerde La Furia Roja over voetbal bezoedelend, foeterend Argentinië dat eerder de enkel van de tegenstander dan de bal vond. De World Cup in handen van de Spanjaarden is ook het beste tegengif voor Trump, Infantino en het rot waarmee zij het voetbal bederven.
Nauwelijks bestrafte lelijke overtredingen van Argentinië, tegenover het afkeuren van Spanjes eerste goal omdat Merino – ogenschijnlijk onbedoeld – op de tenen– van Otamendi stond toen Spanje scoorde. Wat rituele roddel leek – dat het Argentinië van Trumps vriend Milei moest winnen van vijand Sánchez – kreeg op het veld steeds meer massa.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Dat voetbal in handen van autocraten een machtig wapen wordt, toonde de Argentijnse junta in 1978: de wereldbeker maakte het regime populair. Bewijs voor manipulatie komt soms tientallen jaren later. Na 45 jaar verschijnt nog nieuwe informatie over hoe Argentinië het WK in eigen land moest winnen. Scheidsrechters werden geruild of onder druk gezet. Nederlandse spelers verstoord en gehinderd. Met dopingcontroles was gesjoemeld. Om de finale te halen, moest Argentinië met minstens vier doelpunten verschil winnen van Peru. Vóór de wedstrijd ging president Videla met zijn Amerikaanse vriend Kissinger naar de kleedkamer van de Peruanen. Hij wees hen op de Zuid-Amerikaanse glorie en het belang van broederschap. Sportjournalist Ezequiel Moores: ‘Ik denk dat de spelers het advies hebben gekregen dat het beter zou zijn als Argentinië de finale zou halen. En we weten: in een dictatuur is advies een bevel.’
In 2012 bevestigde een Peruaanse senator en oud-politicus dat de wedstrijd was gefixt. Genaro Ledesma verklaarde voor een Argentijnse rechter dat de dictators van beide landen de winst van Argentinië regelden. In ruil voor een finaleplaats nam Videla dertien Peruaanse gevangenen over, die in Argentinië zijn gemarteld en tot valse bekentenissen gedwongen. Peru verloor met 6-0.
Deze maand nog verklaarde Trump Spanje tot politieke paria. In Ankara zei hij: ‘Spanje is een verloren zaak. We doen geen zaken meer met ze. Spanje is in de Navo een verschrikkelijke partner. Ze maken het deze man’ – en wees op de glimlachende Rutte naast hem – ‘verdomd lastig. Nee, ze zijn hopeloos. Bad people.’
Spanje laat feiten spreken. Het elftal bleek superfit – Spanjaarden horen ook tot de langstlevenden ter wereld. De kunst van soepel doorgeven, als in het machtige tikkietakkievoetbal, maakt van Spanje ook al dertig jaar wereldkampioen orgaandonatie – het delen van het leven. Wat samenhangt met de hechte teamgeest: wereldkampioen werd een elftal zonder vedetten. Zo heeft Spanje met Mondragón ook de grootste werknemerscoöperatie ter wereld, zonder keizerlijke CEO of gulzige aandeelhouders.
De Spaanse economie wint in groei van Nederland, de eurozone en Amerika. Hoe? Immigratie vergrootte de beroepsbevolking. Veel goedkope zonne-energie is een structureel concurrentievoordeel. En Spanje boekt al jaren hoge productiviteitsgroei. Het heeft het grootste hogesnelheidsnet van Europa, tegenover Nederland dat al twintig jaar over de Lelylijn vergadert. Ze spreken na Chinees de meest gesproken taal. Domineren culinair. Maken goeie wijn. En misschien het belangrijkste: de Spaanse politiek is de meest menselijke politiek, het meest uitgesproken over waarden als gelijkheid en rechtvaardigheid. Premier Sánchez erkent Palestina en veroordeelt Israëls genocidepolitiek.
Als autocraten voetbal politiek maken, dan is de huldiging van de Spaanse spelers een triomf van het goede, het ware en het schone. In het rood gaat het nieuwe gidsland voorop.
Waarover Nederland, uitvinder van het tikkietakkievoetbal dat Cruijff naar Barcelona bracht, voormalig economisch kampioen en gewezen gidsland, zich eens achter de oren kan krabben.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.