De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil niets liever dan de oorlog tegen Iran en Hezbollah hervatten, maar hij houdt zich afzijdig uit vrees voor de woede van president Donald Trump.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Het geweld tussen Iran en de Verenigde Staten neemt weer toe, maar Israël houdt zich vooralsnog verrassend stil. Geen grote woorden en ook geen bommen op Libanon, dat andere front dat zo nauw met het conflict is verbonden. En dat terwijl premier Benjamin Netanyahu de oorlog, om zowel persoonlijke als politieke motieven, graag weer zou hervatten.
In oktober worden in Israël verkiezingen gehouden en de peilingen zien er voor de Israëlische premier niet goed uit. Mensen nemen het Netanyahu kwalijk dat hij geen van zijn oorlogsdoelen heeft waargemaakt. Hamas is niet verslagen, Hezbollah is niet onschadelijk gemaakt en Iran lijkt sterker uit de oorlog gekomen.
Zeker de mogelijke dreiging uit Teheran voelen Israëliërs nu sterker dan het geval was voordat Israël en de VS in februari de aanval op Iran openden. Enerzijds kunnen ze elk moment weer de schuilkelders worden ingejaagd, anderzijds wachten ze in spanning op een mogelijk akkoord tussen Iran en de VS.
De prioriteit van Trump lijkt volledig te liggen bij de heropening van de Straat van Hormuz, en niet bij de zorgen van de Israëliërs: het ballistische rakettenarsenaal van Iran bijvoorbeeld, of de steun die Teheran geeft aan bondgenoten als Hezbollah en de Houthi’s. Daarnaast is er volstrekte onduidelijkheid over de vraag hoe kan worden voorkomen dat Iran een kernwapen ontwikkelt – de ultieme vrees van Israëliërs.
Maar Netanyahu moet ook rekening houden met de relatie tussen Israël en de Verenigde Staten: die is nog nooit zo slecht geweest. Een meerderheid van de Democraten heeft vorige week in het Huis van Afgevaardigden gestemd voor het stopzetten van Amerikaanse militaire hulp aan Israël. Uiteindelijk heeft dat voorstel het niet gehaald, maar de stemming laat opnieuw zien dat de onvrede over het beleid van Israël onder de Democraten groeit.
Ook de persoonlijke relatie tussen Trump en Netanyahu staat onder spanning. Toen de oorlog tegen Iran in februari begon, trokken beide leiders nauw met elkaar op, maar nadat de strijd zich begon voort te slepen, liepen de belangen steeds verder uiteen. Netanyahu wilde vol doorzetten, Trump wilde rust in de tent. Netanyahu wilde in elk geval Libanon kunnen blijven bestoken, Trump ging mee in het Iraanse perspectief dat een bestand ook voor Libanon moest gelden.
Netanyahu heeft een aantal keer gekeken hoe ver hij kon gaan en telkens heeft Trump hem teruggefloten. Toen de Israëlische premier begin juni dreigde met bommen op Beiroet, belde de Amerikaanse president Netanyahu woedend op. Hij schreeuwde volgens de nieuwswebsite Axios dat hij ‘knettergek’ was geworden. Twee weken later, toen Netanyahu Beiroet alsnog aanviel, zei Trump tegen Axios dat hij ‘ontzettend kwaad’ was en dat Netanyahu ‘geen greintje verstand’ heeft.
Sindsdien houdt Netanyahu zich afzijdig, zelfs nu Iran en de VS elkaar weer met aanvallen bestoken. Teheran heeft bovendien geen raketten naar Israël gestuurd; een stap die waarschijnlijk een terugkeer naar een grootschalige oorlog zou inluiden. Vorige week dreigde Netanyahu nog dat de Iraanse leiders er ‘niet op hoeven te rekenen dat het rustig blijft als jullie ons aanvallen’.
Maar de relatie met Trump is zeker niet gladgestreken. Zo kondigde Netanyahu vorige week aan dat hij naar Washington zou reizen. Hij zegde het tripje een dag later weer af. Het is niet bekend wat er achter de schermen is gebeurd, maar naar verluidt wilde Trump hem niet eens ontvangen.
Op dit moment lijkt ‘wachten op wat komen gaat’ dus de beste optie voor Netanyahu. Het laatste wat hij wil is dat Trump (of de internationale gemeenschap) hem een escalatie van het conflict in de schoenen kan schuiven. Het risico is bovendien te groot dat hij de relatie met zijn belangrijkste bondgenoot voorgoed verspeelt.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant