De Palestijnse organisatie Hamas heeft Khalil Al-Hayya gekozen tot nieuwe leider. Hij volgt Yahya Sinwar op die in oktober 2024 door Israëlische troepen in Gaza werd gedood. Al-Hayya is al jaren een centrale figuur in de leiding van Hamas.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Khalil Al-Hayya (65) werd in Gaza geboren en was in 1987 een van de oprichters van Hamas. Hij bekleedde allerhande topfuncties in Hamas, dat door Israël, Nederland en een aantal westerse landen als een terroristische organisatie wordt beschouwd. Hij was onder meer vice-voorzitter. Sinds de dood van de vorige Hamas-leider Yahya Sinwar, in oktober 2024, maakte hij deel uit van het uit vijf mannen bestaande interim-leiderschap van Hamas.
Enkele jaren voor het uitbreken van de jongste oorlog van 7 oktober 2023 met Israël, verliet Al-Hayya Gaza om de missie van Hamas in de Qatarese stad Doha te leiden. Daar was hij als toponderhandelaar medeverantwoordelijk voor het vredesakkoord dat een einde maakte aan de ergste Israëlische bombardementen van Gaza, die aan meer dan 73 duizend Palestijnen het leven hebben gekost en de enclave grotendeels hebben verwoest.
De dood zat Al-Hayya altijd op de hielen. In 2024 begeleidde hij Hamas-kopstuk Ismail Haniyeh naar Teheran. Op 31 juli werd het gastenverblijf waar Haniyeh verbleef opgeblazen. Vermoedelijk hadden agenten van de Israëlische geheime dienst daar explosieven geplaatst. Haniyeh kwam om, Al-Hayya overleefde.
Israël had het toen al jaren voorzien op Al-Hayya en zijn gezin. In 2007 doodde een Israëlische luchtaanval op zijn huis meerdere leden van zijn familie. In 2008 werd zijn zoon Hamza slachtoffer van een luchtaanval. In 2014 werd het huis van zijn oudste zoon Osama gebombardeerd: Osama, zijn vrouw en drie van hun kinderen kwamen om. Khalil Al-Hayya leidde in hetzelfde jaar de onderhandelingen die na vijftig dagen zouden leiden tot een einde aan het toenmalige conflict.
Een derde zoon, Himam, werd in september 2025 gedood bij een Israëlische raketaanval op het hoofdkwartier van Hamas’ onderhandelingsmissie in de Qatarese stad Doha. Khalil Al-Hayya was de leider van die missie. Hij overleefde de aanslag en ging ook toen, net als in 2014, door met zijn werk. Sinds 7 oktober is Khalid Hayya namens Hamas betrokken bij de internationale vredesonderhandelingen in Qatar. Hij zou bovendien ook deel hebben uitgemaakt van de, volgens Al Jazeera uit vijf mannen bestaande, interim-leiding van Hamas, nadat de laatste Hamas-leider Yahya Sinwar in oktober 2024 door Israëlische troepen in Gaza was gedood.
Volgens Khalil Al-Hayya waren de gebeurtenissen van 7 oktober 2023, waarmee de oorlog in Gaza begon, door Israëlisch falen uit de hand gelopen. Op die datum brak een Palestijns commando door de met prikkeldraad en beton versterkte grens tussen Gaza en Israël, doodde ongeveer 1.200 Israëliërs en gijzelde ruim 250 anderen. Al-Hayya zei later dat ‘7 oktober’ een beperkte actie had moeten worden, ‘om een aantal Israëlische militairen te ontvoeren’, ‘maar het zionistische leger stortte volledig in’, zei hij, en daardoor was er geen houden meer aan. Israël ontketende als antwoord op de Palestijnse aanval een verwoestende oorlog in Gaza.
Maandag maakte Hamas bekend dat Al-Hayya is gekozen tot opperste leider. Hij zal die positie bekleden tot 2027, als opnieuw over het leiderschap wordt gestemd. Volgens Al Jazeera was Hayya’s tegenkandidaat Khaled Meshaal, net als Hayya een oudgediende die al sinds 1987 lid is van Hamas. Meshaal leidde de organisatie van 1997 tot 2017. Voor de Verenigde Staten geldt Meshaal als een van de bedenkers van de aanval van 7 oktober.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant