Hij ontwierp begin jaren zeventig de fundamenten van het internet. De Amerikaanse computerwetenschapper Vint Cerf gaat op hoge leeftijd met pensioen en laat zijn geesteskind verweesd en in existentiële crisis achter.
is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
‘Is kritisch denken voldoende bescherming tegen de digitale zure regen die de oceaan van nuttige online informatie dreigt te vergiftigen?’, vraagt Vint (Vinton) Cerf zich al in 2018 vertwijfeld af in een opiniestuk in Wired.
Rond die tijd zijn er natuurlijk al meer kritische geluiden over de afslag die de online wereld in de jaren daarvoor heeft genomen, maar uit de mond van iemand die eigenhandig de bouwstenen van internet heeft gelegd, klinken ze net wat urgenter.
Voor de nu 83-jarige computerwetenschapper, die deze maand met pensioen ging, is dit hét grote dilemma van de meer verbonden wereld: vrije informatie versus beteugeling van alle negatieve aspecten van diezelfde ‘ongebreidelde vrijheid’. Daarmee bedoelt hij ‘haat, leugens en maatschappijondermijnende ideologieën’ die zich online in rap tempo verspreiden.
Een paar jaar eerder deelt Cerf ook al zijn zorgen in een lang essay: ‘Niet iedereen met toegang tot internet heeft de belangen van andere gebruikers voor ogen.’ Dat is nogal een understatement. Ook op dat moment is internet al lang niet meer de plek die Cerf ooit voor ogen had.
Ja, een belangrijk deel van de beloftes heeft zijn vinding zeker waargemaakt. Ooit droomde hij, net als andere pioniers, van een almaar uitdijend open netwerk waarop iedereen elkaar kan bereiken en informatie kan uitwisselen zonder dat hier een bedrijf achter zit dat de regels bepaalt.
Dit staat nog steeds als een huis: ‘het’ internet is feitelijk een combinatie van allerlei kleinere netwerken die aan elkaar zijn geknoopt en die van hetzelfde basisprotocol gebruikmaken.
Daartegenover staan niet alleen problemen als desinformatie en spam, maar ook allerlei veiligheidsproblemen waarvan kwaadwillenden dankbaar misbruik maken. Een oplossing heeft hij in 2013 niet. Ook de jaren erna niet. Sowieso had Cerf nooit verwacht dat het hierop zou uitdraaien.
Met een achternaam die klinkt als ‘surf’ leek Vint (voluit Vinton) Cerf wel voorbestemd om ‘iets’ met internet te doen, al is dat een anachronisme. De Amerikaan is rond 1973 een van de architecten van het belangrijkste internetprotocol: TCP/IP.
Met surfen over het web heeft dit alles overigens nog niets van doen, dat komt pas later. TCP/IP is het systeem waardoor alle apparaten op internet met elkaar kunnen communiceren en informatie uitwisselen.
Het idee hierachter is dat er niet zoiets als een centrale computer nodig is en dat informatie in kleinere pakketjes wordt opgeknipt die elk hun eigen route naar de eindbestemming zoeken en uiteindelijk weer samenkomen. Vergelijk het met een dik boek dat niet door de brievenbus past, maar pagina voor pagina binnenkomt om daarna weer op precies de juiste volgorde te worden samengevoegd.
Dankzij IP (Internet Protocol) worden pakketjes naar het juiste adres gestuurd, terwijl TCP (Transmission Control Protocol) garandeert dat ze compleet, in de juiste volgorde en zonder fouten aankomen. Zonder dit systeem zou het internet zoals we dat nu kennen niet werken: geen Spotify, geen Netflix, geen TikTok, geen WhatsApp, geen ChatGPT.
Cerf wordt in 1943 geboren in New Haven, Connecticut. Hij groeit op met gehoorproblemen, wat voor hem een van de redenen is om geïnteresseerd te raken in communicatietechnologie. In de jaren zestig studeert hij wiskunde aan Stanford Universiteit en daarna computerwetenschappen aan UCLA in Californië.
Tijdens zijn tijd als assistent-hoogleraar aan Stanford, waar hij weer terugkeert, begint hij samen met Robert Kahn met onderzoeksgeld van de Amerikaanse defensieorganisatie DARPA te werken aan het baanbrekende TCP/IP-protocol. Al in 1974 publiceren ze hun studie over het zogenoemde ARPAnet, maar het zal nog een jaar of tien duren voordat TCP/IP daadwerkelijk de standaard voor internet wordt.
Het world wide web bestaat dan nog niet – dat zal pas later worden bedacht door Tim Berners-Lee. Maar Cerf staat in 1983 wel aan de wieg van MCI Mail, de eerste commerciële e-maildienst. In zijn latere loopbaan bekleedt hij invloedrijke bestuursfuncties. Zo is hij in de jaren nul voorzitter van de raad van bestuur van ICANN, de internationale organisatie achter het technische beheer en het domeinnaamsysteem van het internet.
Samen met zijn kompaan Kahn wordt Cerf in 2004 geëerd met de hoogste prijs voor computerwetenschappen: de Turing Award. Een jaar later treedt hij in dienst bij Google om daar tot zijn pensioen te werken. In zijn werkkamer staat een kapstok met een rode superheldencape, gekregen van zijn collega’s, zo tekent de Spaanse krant El País op bij een bezoek eerder dit jaar aan Cerf.
De overstap naar Google in 2005 is verrassend. ‘Hij (...) was beducht voor techbedrijven die de toegang wilden commercialiseren nog voordat een kritische massa gebruikers de kans had gekregen om het internet op waarde te schatten. Dat was voordat hij bij Google tot Chief Internet Evangelist werd gekroond’, schrijft Marietje Schaake in haar boek De Tech Coup.
In het interview met El País overziet Cerf zijn nalatenschap. ‘Ik weiger verantwoordelijkheid te nemen voor de mensen die misbruik maken van mijn prachtige internet’, zegt hij. Maar vooral verwacht hij dat zijn vinding over vijftig jaar ‘in het hele zonnestelsel’ zal zijn aangelegd.
Drie keer Vint Cerf
Vint Cerf staat bekend om zijn verzorgde kledingstijl. Zijn driedelige pak is zijn handelsmerk.
Cerf is getrouwd en heeft twee kinderen. In 2008 zei hij tegen Esquire: ‘De grap luidt dat er vier woorden zijn die je moet onthouden voor een succesvol huwelijk: ‘You’re absolutely right, dear.’
Naar eigen zeggen was hij teleurgesteld dat porno het internet veroverde. ‘Maar ik heb geleerd dat pornografen bijna altijd de eersten zijn die nieuwe technologie omarmen.’
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant