Extreme zomerhitte teistert ook het Midden-Oosten. Met temperaturen boven de vijftig graden is Irak een van de landen waar klimaatverandering het meest voelbaar is. We bellen met Midden-Oostencorrespondent Jenne Jan Holtland, die nu op reportage is in Bagdad.
Hoi Jenne Jan. Hoe is de hitte nu?
‘Terwijl je belt sta ik toevallig buiten, in de buurt van de Abu Ghraib-gevangenis die ik bezoek voor een reportage. Meestal probeer je op dit tijdstip, 3 uur ’s middags, echt wel de schaduw op te zoeken: ik gok dat het nu zo’n 45 graden is. Op zich niet zo gek voor in de zomer, dit is elk jaar zo in Irak. Maar het zweet parelt wel van mijn rug. Toen ik vanmorgen de deur van mijn hotel opendeed, was het net alsof iemand een oven opende.
‘Maar goed, zo heet als het nu is, is het hier eigenlijk altijd in de maanden juni en juli. Ik ben niks anders gewend.’
De hitte voelt dus eigenlijk niet zo uitzonderlijk. Maar in recent onderzoek staan Bagdad en Basra bovenaan de lijst van steden die het kwetsbaarst zijn voor klimaatverandering. Hoe erg is het daar dan?
‘Dat er een donkere toekomst aankomt, is inderdaad duidelijk te zien in recente onderzoeken. Klimaatverandering zorgt hier voor verwoestijning, de uitdroging van de bekende rivier de Tigris en een bijna verdwenen landbouw. De schatting is dat Irak op termijn zomertemperaturen van zestig graden gaat zien. Mocht het gebeuren, dan is de regio daarmee voorgoed onleefbaar.
‘In die twee steden die je noemt, Basra en Bagdad, worden nu al temperaturen boven de vijftig graden gemeten. Je ziet daar de gevolgen van de hitte vooral in augustus, de heetste maand.
‘Een ander groot gevaar vormt het stuifzand dat door de hitte loskomt in de woestijn. Als je dat inademt, veroorzaakt het serieuze ademhalingsproblemen. Het zand snijdt in je longen. Vorig jaar moesten weer 3.700 mensen hiermee worden opgenomen, waarvan er 1.000 uit Basra kwamen.’
Wordt er iets gedaan om de hitte draaglijker te maken?
‘Nee, ik heb er echt niks van gemerkt. Hooguit rijden er nu spuitwagens rond, die op de heetste momenten van de dag koel water op het wegdek sproeien. Wat ook weer dubbel is, omdat er zo’n watertekort in het land is. De Irakezen leven met hun hoofd in het heden, niet in de toekomst. Ze kunnen zich dat niet veroorloven.’
De extreme hitte leidt nu ook tot protesten in Irak. Wat eisen de boze inwoners?
‘Het onderwerp hitte is heel erg verbonden met het probleem van stroomschaarste. Door de slechte infrastructuur van de overheid en de structurele afhankelijkheid van Iraans gas is er niet genoeg elektriciteit. Zeker niet de hele dag door. De meeste Irakezen kunnen maar zes tot zeven uur de ventilator aanzetten.
‘Zonder die verkoeling wordt de hitte echt ondraaglijk. Afgelopen weekend pakte de politie nog vijftig demonstranten op in het zuidelijke stadje Kut, die zich hierover boos maakten. Zulke protesten zijn bijna een ritueel. Elk jaar kan je ze wel verwachten, vooral in de zuidelijke steden.’
Zien de Irakezen zelf het verband met klimaatverandering?
‘Nee, van wat ik heb gezien, niet. Lang niet iedereen krijgt onderwijs hier, of heeft zijn middelbare school afgemaakt. In het curriculum komt het sowieso nauwelijks aan bod.
‘Ik merkte dat ook bij een ander verhaal dat ik heb gemaakt. Twee jaar geleden ben ik op reportage geweest in de moerasdelta van de rivieren de Tigris en de Eufraat. Een prachtig, beschermd gebied. De boeren leefden daar eeuwenlang op het water, in van die rieten huizen. Het is echt cultureel erfgoed. Maar de schatting is dat het in 2040 niet meer bestaat, door de droogte.
‘Als ik iets vroeg over de klimaatverandering aan de inwoners, leverde dat vooral veel glazige blikken op. Het zegt mensen niet zoveel. Veel boeren die ik toen sprak, zeiden vooral: 'Het is nu aan God.’’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant