Patiënten met postcovid kunnen ook volgend jaar nog terecht in speciale expertisecentra. Sluiting van de centra dreigde, maar het kabinet heeft toch nog geld gevonden om ze in ieder geval een jaar langer open te houden.
Daarmee kan het onderzoek naar mogelijke behandelmethoden en medicijnen voor postcovidpatiënten voorlopig doorgaan. Dat is nodig omdat er nog veel onduidelijkheid bestaat over de ernstige en langdurige gevolgen van een infectie met het coronavirus, waaraan naar schatting zo’n 90 duizend patiënten in Nederland lijden. Duidelijk is dat de impact voor een flink aantal patiënten groot is. Inmiddels zijn meer dan 15 duizend mensen met postcovid arbeidsongeschikt verklaard.
Zes academische ziekenhuizen openden daarom een tot anderhalf jaar geleden een centrum dat volledig is toegewijd aan deze groep patiënten. In die centra proberen artsen en onderzoekers patronen te ontwaren in het ziektebeeld. Dat is geen sinecure: postcovid omvat zo’n tweehonderd verschillende klachten en ook de ernst ervan kan uiteenlopen.
Voor een plek in de expertisecentra bestaat grote belangstelling en lang niet iedereen kan er terecht. Uit de cijfers van het ministerie van Volksgezondheid blijkt dat inmiddels zeker 1550 volwassenen en 350 kinderen met postcovidklachten in de centra zijn gezien.
Toch was het voortbestaan van de centra lange tijd ongewis. Er was slechts geld gereserveerd om ze tot 1 januari 2027 open te houden. In januari stemde een meerderheid van de Tweede Kamer voor een motie om de centra ook na die datum nog open te houden, maar daarmee was het benodigde geld nog niet gevonden.
Dat is nu toch gelukt, schrijft minister van Volksgezondheid Sophie Hermans (VVD) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. Van de 27 miljoen euro die aanvankelijk voor de centra was gereserveerd, is zo’n 8,5 miljoen euro op de plank blijven liggen. Volgens de begrotingsregels moet dat geld terugvloeien naar de algemene middelen, maar Hermans mag het in dit geval toch gebruiken om de centra langer open te houden.
Hoewel Hermans schrijft dat het ‘voortbestaan van de centra’ voor 2027 ‘geborgd’ is, is er volgens een woordvoerder van de minister geen garantie dat alle zes centra volgend jaar open zullen blijven. Een werkgroep bekijkt momenteel hoe de expertisecentra zo efficiënt mogelijk kunnen worden georganiseerd. Sluiting van een of meerdere centra is niet geheel uitgesloten.
Artsen uit de expertisecentra benadrukten dat zij meer tijd nodig hebben om kennis op te bouwen en om niet-medicamenteuze behandelingen en bestaande medicatie uit te proberen. ‘Dit is geweldig nieuws’, reageert hoogleraar infectieziekten Michele van Vugt, hoofd van het Amsterdamse expertisecentrum.
Het afgelopen jaar hebben Van Vugt en haar collega’s voorzichtige successen geboekt met een aantal bestaande medicijnen, waaronder een middel tegen hartklachten en een middel tegen verslavingen. Uiteindelijk moeten zij met hun onderzoek de basis leggen voor een behandelrichtlijn voor huisartsen en andere specialisten.
Daarvoor is het nu nog te vroeg. Vooralsnog oordeelt het Zorginstituut, dat gaat over het basispakket van de zorgverzekering, dat de wetenschappelijke onderzoeken in de expertisecentra ‘onvoldoende solide’ zijn om vast te stellen of behandelingen en medicijnen werken. Daarom kunnen ze nu niet worden toegelaten in het basispakket en kunnen patiënten ze dus niet van hun huisarts voorgeschreven krijgen.
Dat de kwaliteit van het onderzoek nog niet voldoet, lijkt logisch. In anderhalf jaar tijd kunnen geen grootschalige studies worden opgezet met controlegroepen, benadrukken de artsen in de centra. Postcovid blijkt bovendien een complex ziektebeeld. In het lichaam van patiënten kan van alles misgaan, van schade aan bloedvaten tot problemen met de energiecentrales in cellen en de aanmaak van antistoffen tegen het eigen lichaam. Inmiddels weten onderzoekers dat de patiëntengroep uiteenvalt in subgroepen en dat zij hun onderzoek moeten opsplitsen. Wat bij de ene patiënt effectief is, blijkt bij een ander niet te werken.
Hermans begrijpt ‘het ongeduld bij patiënten en hun naasten’, maar benadrukt het belang van ‘een zorgvuldig proces’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant