Vijf pluimveehouders in het oosten van Brabant moeten waarschijnlijk eind dit jaar gedwongen stoppen. De provincie Noord-Brabant wil hun vergunning intrekken vanwege de stikstofneerslag op natuurgebieden De Peel en de Kampina.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
Het is voor het eerst dat een provincie natuurvergunningen van boeren intrekt vanwege de stikstof die zij uitstoten op nabijgelegen natuur. De provincie ziet zich tot deze drastische stap gedwongen door een rechtszaak van milieuorganisatie MOB. De rechtbank oordeelde in april 2025 dat de provincie maatregelen moet nemen om de stikstofneerslag binnen een jaar ‘blijvend en substantieel’ te laten afnemen.
Daarvoor moesten de provincie, MOB en de boeren gezamenlijk afspraken maken. Dat lukte niet. Volgens de provincie is er ‘geen concreet zicht op een maatregelenpakket dat tijdig tot het vereiste resultaat leidt’.
‘Wij realiseren ons dat dit een ingrijpend besluit is voor de betrokken ondernemers’, zegt gedeputeerde Saskia Boelema. Tegelijkertijd moet de provincie zich aan de wet houden. ‘We blijven met de ondernemers in gesprek over de gevolgen van deze voorgenomen besluiten en staan open voor alternatieve plannen voor de locaties.’
De veehouders zijn donderdag en vrijdag op het provinciehuis geïnformeerd over de plannen. Uiterlijk 1 oktober neemt het provinciebestuur een ontwerpbesluit.
Joris van Lierop, een getroffen pluimveehouder, spreekt tegen het Eindhovens Dagblad van ‘een bizarre situatie’. In november dienden de boeren plannen in, waarna ze acht maanden niets hoorden. ‘Totale radiostilte. En nu krijgen we ineens het bericht dat ze de intentie hebben om onze vergunning in te trekken; veertig jaar levenswerk van mijn ouders. Als dit geen onbehoorlijk bestuur is.’
Volgens de provincie hebben de boeren inderdaad niet eerder een officiële reactie op hun plannen gekregen. Wel zou er ambtelijk contact zijn geweest.
De vijf pluimveebedrijven zijn zogeheten piekbelasters en leggen een zware stikstoflast op de omliggende natuurgebieden. MOB en de Vereniging Leefmilieu vroegen de provincie daarom al in 2023 op te treden. Die weigerde dat aanvankelijk, maar wordt daartoe nu via de rechtbank gedwongen.
De boeren mogen volgens hun vergunning stikstof uitstoten. Maar in het belang van de natuur moet die stikstofuitstoot omlaag, oordeelde de rechter. De provincie ziet het intrekken van de vergunning als de enige manier om dat te bereiken.
De stikstofplannen die het kabinet vorige maand presenteerde, bieden volgens de provincie geen aanknopingspunten om handhaving uit te stellen, ‘omdat de uitwerking, uitvoering en juridische borging nog onvoldoende concreet zijn’.
MOB-voorzitter Johan Vollenbroek denkt ook dat de provincie geen andere optie had. De depositie van de pluimveehouders is volgens hem zo groot dat ze ook met grote reducties nog piekbelasters zouden zijn.
‘Natuurlijk is het geen overwinning’, zegt hij. ‘Het is beroerd genoeg dat het nodig is.’ De rechtszaak was volgens hem een ‘pilot’. Uit de gang van zaken blijkt volgens hem dat de provincie ‘niet alleen de macht, maar ook de plicht’ heeft om vergunningen in te trekken. ‘Dit is de meest kosteneffectieve manier van stikstofreductie. Als de overheid het niet doet, wie dan?’
Oppositiepartijen BBB, JA21, CDA, CU-SGP en 50PLUS noemen het plan ‘buiten alle proporties’ en hebben ondanks het reces een extra Statenvergadering aangevraagd. Landbouworganisatie ZLTO spreekt van een ‘sociaal drama’. Ze wijst erop dat de boeren met de provincie in gesprek waren. ‘Die exercitie lijkt nu een wassen neus. Het lijkt erop dat al deze inspanningen voor niets zijn geweest, want met het intrekken van vergunningen zou het over en uit zijn.’
Source: Volkskrant