Het aantal registraties van verward gedrag neemt al jaren toe, wat de politie veel extra werkdruk bezorgt. Ook bij de ggz komen steeds meer meldingen binnen. Moeten we ons zorgen maken?
In de eerste helft van dit jaar registreerde de politie ruim 96.000 gevallen van verward gedrag, blijkt uit de databank van geregistreerde overlast. Ter vergelijking: in de eerste zes maanden van 2020 ging het nog om ruim 67.000 registraties.
De afgelopen jaren is er steeds een stijging waar te nemen. Ook bij het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag van de ggz is een duidelijke toename te zien: van 12.000 gevallen in 2021 naar 16.500 in 2023.
Wel zijn er kanttekeningen bij deze cijfers te plaatsen, zegt politiewoordvoerder Robbert Salome tegen NU.nl. Zo kan de stijging te danken zijn aan de bekende tendens bij meldingsmogelijkheden: hoe bekender het meldpunt, hoe sneller mensen een melding maken.
De politie begon in 2013 met een code voor verward gedrag, voor agenten bekend als 'E33'. Sindsdien is het aantal registraties jaarlijks "enorm opgelopen", zegt Salome.
Ook bij het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag, in 2020 in het leven geroepen, speelt de toenemende bekendheid een rol, zegt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid. "De eerste twee jaar kwamen er heel weinig meldingen binnen, daarna steeds meer."
De term 'verward persoon' is bovendien lastig te vatten. Een dakloze onder invloed van drugs, een verdwaalde oudere met dementie of iemand met een psychose: dat alles kan voor de politie zogeheten E33-gedrag zijn. "Als wij worden geconfronteerd met gedrag dat wij niet kunnen plaatsen, dan zien we dat als verward", legt Salome uit.
Het is belangrijk om op te merken dat 'verward' hier een definitie is die de politie hanteert, zegt Damiaan Denys, hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van Amsterdam. "Dit is geen officiële diagnose."
Ook overlast door alcohol, drugs of daklozen zijn aparte categorieën bij de politie. Maar dat is niet in alle gevallen direct aan te wijzen. Daarom worden ze vaak in eerste instantie onder de categorie verward gedrag geschaard. Salome: "We kunnen geen diagnose stellen, we signaleren alleen het gedrag dat we zien."
Omdat er zoveel categorieën zijn, is het moeilijk te zeggen of er echt een algemene trend valt te ontwaren. Bovendien maakt de manier van registreren het lastig om de cijfers te duiden. Een melding leidt niet altijd direct tot een arrestatie of opname.
Als je buurman schreeuwend over straat loopt, kun je je terecht zorgen maken en de ggz bellen. Maar er is niet altijd voldoende aanleiding om iemand dan op te nemen of te arresteren.
Dan kan het gebeuren dat je buurman de volgende dag opnieuw schreeuwend over straat gaat. Als je daar drie keer per week een melding van maakt en een andere buurtbewoner ook, dan zijn dat zes meldingen over één situatie.
"Je kunt dus niet meteen zeggen dat er steeds meer verwarde personen zijn", zegt de woordvoerder van het ministerie. "Het zou wel kunnen, maar dat haal je niet uit de cijfers." Eerder onderzoek van het RIVM laat zien dat verschillende meldingen inderdaad vaker over één persoon gingen.
Dat maakt het extra belangrijk om iemand te kunnen opvangen, zodat over diegene niet nogmaals een melding gemaakt hoeft te worden. Maar de ggz zit "boordevol", zegt hoogleraar Denys.
Als mensen niet (snel genoeg) behandeld kunnen worden, kan dat gevolgen hebben voor andere delen van hun leven. Denys: "Ze kunnen hun relatie verliezen, hun baan, een dak boven hun hoofd."
Er zijn dus twee meldpunten: een bij de politie en een bij de ggz. Waar moet je nou zijn? Bij die vraag zit precies het probleem voor de politie, zegt Salome. "Alles wat hier binnenkomt als melding van verward gedrag, wordt zo geregistreerd, ook als het niet terecht is. Maar veel mensen bellen de politie terwijl er geen acute situatie is."
In gevallen van niet-acute situaties moet je namelijk bij het landelijk ggz-meldpunt zijn. Niet iedereen weet dat, waardoor de politie veel meldingen krijgt te verstouwen van problemen die eigenlijk bij de ggz liggen.
"We hopen dat we dat aantal meldingen kunnen terugdringen", zegt Salome. "Dit gaat ten koste van ander politiewerk."
Source: Nu.nl algemeen