Met de aankondiging van importbelastingen op duizenden Braziliaanse producten mengt de Amerikaanse president Donald Trump zich in de Braziliaanse presidentsverkiezingen. President Lula da Silva slaat terug met eigen tarieven.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Minder dan drie maanden voor de Braziliaanse presidentsverkiezingen voert de Amerikaanse president Donald Trump (80) de druk op zijn Braziliaanse collega Luiz Inácio Lula da Silva (80) op. Woensdag kondigde de Amerikaanse handelsambassadeur Jamieson Greer importheffingen aan van 25 procent op duizenden Braziliaanse producten, van suiker tot ijzer.
De Amerikaanse economische agressie wordt in Brazilië alom geïnterpreteerd als een politieke zet. Op vergelijkbare wijze voerde Trump halverwege vorig jaar handelstarieven in tegen Brazilië als straf voor de vervolging van zijn politieke geestverwant en ex-president Jair Bolsonaro (2019-2023). Volgens Trump was sprake van een ‘heksenjacht’. Ondanks de Amerikaanse inmenging veroordeelde het Braziliaanse hooggerechtshof Bolsonaro in september voor het beramen van een staatsgreep.
Een jaar later maakt Brazilië zich op voor een tweestrijd tussen zittend president Lula, die eind 2022 Bolsonaro versloeg en nu opgaat voor herverkiezing in oktober, en de zoon van de gevallen ex-president, de 45-jarige senator Flávio Bolsonaro.
De Amerikanen baseren hun nieuwe importbelastingen op een onderzoek van USTR, het kantoor van de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger. Volgens deze overheidsdienst maakt Brazilië zich schuldig aan oneerlijke handelspraktijken.
Handelsambassadeur Jamieson Greer wijst onder andere op de beschermde Braziliaanse ethanolmarkt, Braziliaanse wetten rond (Amerikaanse) techbedrijven en techdiensten en het populaire Braziliaanse betalingssysteem Pix (dat oneerlijke concurrentie zou zijn voor Amerikaanse banken).
Voor de Amerikaanse maatregelen bestaat geen enkele rechtvaardiging, reageert de Braziliaanse president Lula in een bericht op X. Hij benadrukt dat de VS al jaren een handelsoverschot hebben ten opzichte van Brazilië.
In werkelijkheid, zo schrijft Lula, is de Amerikaanse actie ‘aangemoedigd door de familie Bolsonaro’. De Braziliaanse president noemt zijn veroordeelde voorganger en diens politieke zonen ‘valse patriotten die om electorale redenen acties tegen ons land aanmoedigen’.
Vorig jaar lobbyde Eduardo Bolsonaro (42), de derde zoon van de ex-president, bij het Witte Huis voor Amerikaanse tarieven tegen Brazilië. Inmiddels is ook hij veroordeeld in Brazilië, maar in tegenstelling tot zijn vader ontloopt Eduardo Bolsonaro voorlopig zijn straf, omdat hij is uitgeweken naar de VS.
Lula kondigt aan dat Brazilië zal terugslaan met eigen tarieven. Het Zuid-Amerikaanse land kent sinds vorig voorjaar een ‘reciprociteitswet’. Die geeft de Braziliaanse overheid de mogelijkheid om met gelijke maatregelen te reageren op buitenlandse handelstarieven.
De nieuwe importheffingen zijn de eerste waarbij het Witte Huis gebruikmaakt van een clausule in de Amerikaanse handelswet die onderzoek naar vermeende oneerlijke handelspraktijken mogelijk maakt. In februari zette het Amerikaanse Hooggerechtshof nog een streep door Trumps eerdere handelsbelastingen tegen een groot deel van de wereld.
Brazilië, met de linkse president Lula aan het roer, is een logisch doelwit voor Trump, die sinds zijn tweede termijn actief poogt het westelijk halfrond naar zijn hand te zetten. Eerder mengde hij zich in verkiezingen in onder andere Honduras, Argentinië en Colombia. In Venezuela grepen de VS in door president Nicolás Maduro te ontvoeren en het land onder curatele te plaatsen.
Al in zijn eerste termijn onderhield Trump een goede band met zijn toenmalige ambtgenoot Bolsonaro. Als diens zoon Flávio in oktober zou winnen, zou dat een grote opsteker zijn voor het Witte Huis. Dan zou ook het grootste land van Latijns-Amerika een draai naar rechts maken.
Maar waar Trump verkiezingen in meerdere landen ogenschijnlijk succesvol wist te beïnvloeden, lopen zijn pogingen in Brazilië tot nu toe spaak. Vorig jaar steeg Lula juist in de peilingen toen de VS tarieven invoerden op Braziliaanse producten. En ook dit keer geeft iets meer dan de helft van de Brazilianen de Bolsonaro-clan de schuld van de importheffingen, zo blijkt uit een recent opinieonderzoek.
In meerdere peilingen staat de 80-jarige Lula vooralsnog enkele procentpunten voor op de Bolsonaro junior. De verkiezingen vinden plaats in twee rondes in oktober, de eerste aan het begin van de maand, de tweede aan het eind.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant