In de rust van de WK-finale staat een oer-Amerikaans product op het menu: een halftimeshow, met onder anderen Madonna, Shakira, BTS en Justin Bieber. Welk effect gaat het muzikale intermezzo op de wedstrijd hebben?
schrijft voor de Volkskrant over Amerikaanse sporten.
Lamine Yamal, Lionel Messi en de andere stervoetballers van Spanje en Argentinië zullen de schijnwerpers zondag in de WK-finale moeten delen met enkele grote namen uit een andere tak van entertainment: de muziekindustrie. De eindstrijd van het toernooi wordt voor het eerst onderbroken door een halftimeshow, zoals ze die vooral in de VS kennen. Voor de rest van de wereld zal het even wennen zijn.
Of het concept zal aanslaan bij de voetbalfans, moet blijken, maar de lijst met artiesten die hun opwachting zullen maken, is hoe dan ook indrukwekkend: Madonna, Shakira, Justin Bieber, de Koreaanse K-popgroep BTS, Burna Boy en de Venezolaanse dirigent Gustavo Dudamel verschijnen in het MetLife Stadium in New Jersey op het podium.
De line-up is samengesteld door Coldplay-zanger Chris Martin, die ook zelf zal optreden met een scholierenkoor uit New York. Daarnaast krijgen de poppen van The Muppets en Sesamstraat volgens de aankondiging van de Fifa op de een of andere manier een rol in het geheel. De halftimeshow moet ook kinderen aanspreken, vandaar.
Met het muzikale intermezzo drukt gastheer VS een stevig stempel op de belangrijkste voetbalwedstrijd van het jaar. De halftimeshow is een oer-Amerikaans fenomeen dat vooral bekend is van de Super Bowl, de finale van het Americanfootballseizoen. Maar ook bij veel andere wedstrijden in de VS worden pauzes aangekleed met zang, dans of ander vermaak.
Bij een WK-finale op Amerikaanse bodem mocht een halftimeshow dus niet ontbreken, zo besliste de Fifa. De voetbalbond organiseert het optreden in samenwerking met een stichting die zich inzet voor het recht op onderwijs voor kinderen, waardoor Fifa-voorzitter Gianni Infantino zijn geliefde rol van wereldverbeteraar weer kon aannemen. ‘Niets is belangrijker dan onderwijs’, sprak hij eerder.
Maar bovenal dient het miniconcert als een middel om een groter en vooral breder publiek te trekken – en zo de sponsoren te paaien. Zo werkt het in de VS: voor ieder wat wils. De organisatoren van de sport hopen een publiek te bereiken dat normaal gesproken niet zou inschakelen, maar dat nu alsnog doet om zijn favoriete artiesten te zien. Als het meezit, blijven de nieuwkomers na de pauze hangen.
De halftimeshows in de Amerikaanse sport, en vooral de Super Bowl, werden de afgelopen decennia almaar groter. Lang geleden waren het simpele fanfares die tijdens de pauze voor vermaak zorgden, maar langzaam maar zeker nam het spektakel toe. Al in 1967, bij de eerste Super Bowl, vlogen twee mannen in jetpacks tijdens de pauze boven het speelveld.
In de jaren negentig deden de grote sterren hun intrede bij de Super Bowl. In 1992 zapten miljoenen Amerikanen in de pauze van de wedstrijd nog weg naar het populaire sketchprogramma In Living Color, en om een herhaling daarvan te voorkomen, besloot Americanfootballcompetitie NFL een jaar later grof geschut in te zetten: een optreden van Michael Jackson.
Sindsdien zijn de grootste namen uit de muziekwereld te zien geweest in de rust van de Super Bowl. Prince, Diana Ross, U2, Paul McCartney, The Rolling Stones, Bruce Springsteen, Beyoncé en Lady Gaga: allemaal stonden ze op het podium tijdens het sportfeestje. Optreden tijdens de moeder aller Amerikaanse wedstrijden is een erebaantje; betaald worden de megasterren niet.
De Fifa zal bij het optuigen van zijn halftimeshow vooral naar de Super Bowl hebben gekeken. De concerten zijn zo spectaculair dat ze de wedstrijd in nabesprekingen soms overschaduwen. Ze worden aangekleed met immense decorstukken, lichtshows en knappe choreografie. Het optreden van Bad Bunny bij de afgelopen Super Bowl werd negen keer genomineerd voor een Emmy, de belangrijkste televisieprijs in de VS.
Naar de show van de Puerto Ricaanse superster keken ongeveer 130 miljoen mensen, kinderspel vergeleken bij het aantal kijkers dat wereldwijd inschakelt voor een WK-finale. Die van 2022 in Qatar trok volgens de Fifa 1,4 miljard kijkers. Met recht noemt de organisator de halftimeshow van zondag in New Jersey op voorhand al het best bekeken concert ooit.
De vraag is wel hoe zich dat gaat afspelen, en vooral welke impact het geheel op de wedstrijd zal hebben. Volgens de Fifa worden Madonna, Shakira, Justin Bieber en de andere sterren in een optreden van elf minuten gepropt. Maar door het op- en afbouwen van het podium zal de pauze veel langer duren, naar verwachting rond de 25 minuten.
Vorig jaar werd de finale van het nieuwe club-WK, ook toen in het MetLife Stadium, al onderbroken door een halftimeshow, maar toen werd het podium vooraf hoog op een tribune in elkaar getimmerd. Alsnog duurde de onderbreking in de wedstrijd ongeveer 24 minuten door de optredens van Coldplay, J Balvin, Doja Cat, Tems en Emmanuel Kelly. Dit keer zal de show op het veld plaatsvinden.
Volgens de regels van het internationale voetbal, opgesteld door de International Football Association Board, mag een pauze niet langer dan vijftien minuten duren. Maar regels zijn er dit WK om verbroken te worden, zo bleek al uit het terugdraaien van de rode kaart van de Amerikaanse international Folarin Balogun, op aandringen van president Trump.
De spelers van Spanje en Argentinië zullen dus langer in de kleedkamer moeten blijven, iets wat de finalisten uit de NFL inmiddels gewend zijn. ‘Je moet het zien als een herstart’, verklaarde Americanfootballcoach Bill Belichick in 2012. Geregeld stond hij met zijn New England Patriots in de Super Bowl. ‘Het is alsof je een wedstrijd speelt, stopt en vervolgens nóg een wedstrijd speelt.’
Het geplande optreden bij de WK-finale leidde in aanloop naar het toernooi tot zorgen over het speelveld. Hoe zal het gras er zondag in de tweede helft bij liggen? In American football wordt vaak op kunstgras gespeeld en rolt de ovale bal bovendien niet over het veld, maar bij voetbal kan elke spriet of plag een rol spelen.
De zorgen waren er zelfs binnen de Fifa. ‘Ik ben het er niet mee eens, maar het is niet mijn beslissing’, zei senior pitch manager Alan Ferguson tegen The Athletic over de halftimeshow. ‘Ik moet het veld zo goed mogelijk afleveren, maar dit leidt bij mij wel tot hartkloppingen. Het houdt me ’s nachts soms even wakker.’
De halftimeshow komt niet uit de lucht vallen. De Amerikaanse invloeden in het topvoetbal nemen al jaren toe, al is het maar omdat veel grote clubs (vooral in de Premier League) tegenwoordig in handen zijn van miljardairs uit de VS. De Champions League-finale wordt sinds 2016 al afgetrapt met een muzikale inleiding, een pre-game show die aanvankelijk nog tot gemor leidde bij traditionele voetbalsupporters.
Het aanvullende spektakel tornt aan de oorspronkelijke, volkse aard van de sport, vinden zij. Ook de halftimeshow van zondag met Madonna, Shakira, Bieber en de anderen zal ongetwijfeld niet bij iedereen in de smaak vallen.
Al voor het toernooi begon, besloot de Britse omroep BBC het optreden over te slaan en een traditionele analyse van de wedstrijd te laten zien. De NOS zal de show wel uitzenden en gebruikt de tijd waarin het podium wordt opgebouwd en afgebroken voor reclameonderbrekingen en een korte bespreking van de eerste helft.
Liefhebbers van muziek en Hollywood zullen zondag hoe dan ook volop aan hun trekken komen. De finale wordt ook nog eens omlijst door optredens van Tom Cruise, Laura Pausini, Robbie Williams en andere beroemdheden. Jennifer Hudson zingt het Amerikaanse volkslied, waarna het de beurt is aan Argentinië en Spanje. Tussen de bedrijven door zal er worden gevoetbald.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant