Meisjes in Nederland uit landen als Somalië en Soedan lopen deze zomervakantie extra risico om in het buitenland besneden te worden. Omdat veel gezinnen in deze periode op familiebezoek gaan, waarschuwen experts dat de druk om dochters te laten besnijden toeneemt en dat de overheid meer moet doen om hen te beschermen. Volgens schattingen lopen zo’n 2600 meisjes in Nederland direct gevaar.
De Soedanese Lubna Abdul weet uit eigen ervaring wat meisjesbesnijdenis inhoudt. Zij werd op haar achtste in Soedan, zonder verdoving, besneden nadat haar was verteld dat er een feestje voor haar werd georganiseerd. Het knopje van haar clitoris en haar vulvalippen werden verwijderd. Pas toen ze dertig jaar geleden in Nederland kwam, durfde ze erover te praten met een hulpverlener; de herinneringen aan de pijn en de situatie kwamen toen in volle hevigheid terug. Door de ingreep kan ze tot op de dag van vandaag niet fietsen.
Meisjesbesnijdenis, of vrouwelijke genitale verminking, is het gedeeltelijk of volledig verwijderen van delen van het vrouwelijk geslachtsdeel. Er zijn grofweg drie typen: van het wegsnijden van de clitoris tot het volledig verwijderen en deels dichtnaaien van de schaamlippen, waarbij slechts een kleine opening van de vagina overblijft. De praktijk heeft geen medische noodzaak, is niet voorgeschreven door religies en is sterk cultuurgebonden. Toch komt het veel voor in Afrikaanse landen als Somalië, Soedan, Mali, Egypte en Eritrea, waar het vaak wordt gezien als voorwaarde voor maagdelijkheid en een goed huwelijk.
Ook gezinnen die al lang in Nederland wonen, voelen vaak nog druk vanuit familie in het land van herkomst, zegt onderzoeker internationaal recht Annemarie Middelburg. Lubna Abdul herkent dat: na haar komst naar Nederland kreeg ze twee dochters en voelde ze tijdens een familiebezoek grote angst dat familieleden hen zouden meenemen om hen te laten besnijden. "Mijn dochters waren altijd bij mij, zelfs tijdens het douchen en naar de wc," vertelt ze over die periode. In Nederland is meisjesbesnijdenis strafbaar, ook als het in het buitenland gebeurt, maar volgens experts is dat in de praktijk niet altijd genoeg om meisjes te beschermen.
Middelburg benadrukt dat leraren, huisartsen en andere professionals beter moeten weten welke signalen kunnen wijzen op een gepland ritueel. Als meisjes praten over cadeaus, een groot feest of "vrouw worden", kunnen dat waarschuwingstekens zijn, zeker als ze afkomstig zijn uit risicolanden. Ze ziet dat signalen wel worden opgevangen, maar dat veel professionals vervolgens niet weten welke stappen ze moeten zetten. Abdul werkt daarom nu als sleutelpersoon en organiseert samen met de GGD huiskamergesprekken met vrouwen uit Soedan, Somalië en Eritrea, om risico’s te bespreken en families te informeren.
Volgens Middelburg moet de overheid verder gaan dan voorlichting en strafbaarstelling achteraf. Zij wijst naar het Verenigd Koninkrijk, waar familierechters een beschermingsbevel kunnen opleggen zodra er aanwijzingen zijn dat een meisje dreigt te worden besneden. Zo’n bevel kan onder meer een uitreisverbod, het innemen van paspoorten of een contactverbod met familie in het buitenland inhouden. Overtreding kan daar tot vijf jaar cel opleveren, wat volgens evaluaties een duidelijk afschrikkend effect heeft. Het Nederlandse ministerie van Justitie en Veiligheid onderzoekt of vergelijkbare wetgeving hier mogelijk is en wil begin 2027 met een voorstel komen, maar de Tweede Kamer heeft het kabinet onlangs opgeroepen om sneller met concrete maatregelen te komen.
Source: Fok frontpage