De gasvoorraad in Nederland zit nog ver onder de geadviseerde hoeveelheid. Is er een kans dat er deze winter te weinig reserves zijn? En gaan consumenten hierdoor een hogere energieprijs betalen? Economieredacteur Tim Wijkman-van Aalst geeft antwoord op lezersvragen.
Waarom vult Energie Beheer Nederland (EBN) de gasvoorraad niet meteen helemaal aan?
"Het staatsbedrijf heeft van de overheid de opdracht gekregen om in Norg, Grijpskerk en Bergermeer 80 terawattuur gas op te slaan. Begin juli meldde EBN dat het direct na het verkrijgen van toegang tot Grijpskerk met vullen was begonnen. Volgens het bedrijf verloopt dat gestaag."
"Het feit dat niet meteen alle beschikbare opslagruimte wordt benut, betekent dus niet dat EBN stilzit. Het gas moet eerst worden ingekocht en kan vervolgens alleen binnen de technische capaciteit van de bergingen worden opgeslagen. De opdracht geldt voor het hele vulseizoen. EBN wil nog niet voorspellen of het doel van 80 terawattuur wordt gehaald."
Is de voorraad straks mogelijk te klein om Nederland deze winter te verwarmen?
"Er is een risico dat er bij een lange, koude winter niet genoeg gas in voorraad is. Dat risico groeit als er tegelijk minder lng of gas via pijpleidingen binnenkomt. De huidige voorraad ligt ruim onder het advies van Gasunie voor 1 november: 115 terawattuur. Daarmee kan Nederland ook een winter aan die kouder is dan gemiddeld."
"Toch is er volgens experts geen reden voor paniek. Ook in de winter krijgt Nederland steeds nieuw gas via pijpleidingen en lng-terminals. De gasopslagen zijn vooral bedoeld als extra voorraad bij een hoog verbruik of problemen met de aanvoer. EBN blijft de opslagen vullen. Ook kunnen commerciële bedrijven later nog gas opslaan. Het grootste risico ontstaat bij een combinatie van strenge kou, een grote vraag naar gas in Europa en minder import."
Waarom leveren we gas aan het buitenland als we het zelf nodig hebben?
"Nederland maakt deel uit van één sterk verbonden gasmarkt in Noordwest-Europa. Gas blijft niet alleen in het land waar het binnenkomt of wordt opgeslagen. Het gaat via het Europese netwerk naar de plekken waar vraag is en waarover afspraken zijn gemaakt. Nederland is ook een belangrijk doorvoerland."
"Die samenwerking werkt twee kanten op. Nederland voert soms gas uit, maar haalt op andere momenten juist gas uit Noorwegen, België en Duitsland. Ook komt er lng uit andere delen van de wereld binnen. Alle uitvoer stoppen zou bestaande afspraken en de Europese samenwerking schaden. Andere landen zijn dan mogelijk ook minder snel bereid Nederland te helpen bij een later tekort. Bij een acute crisis kan de overheid de gasstromen tussen landen wel meenemen in noodmaatregelen."
Heeft de situatie in de Straat van Hormuz blijvende invloed op onze gasvoorraad?
"Dat is niet te voorspellen. De onrust rond de Straat van Hormuz heeft de aanvoer van lng uit Qatar en andere landen in de regio verstoord. Gas inkopen voor opslag is daardoor duurder en commerciële bedrijven wachten mogelijk langer met vullen. Zolang rederijen en verzekeraars de route te gevaarlijk vinden, kan dat effect blijven bestaan."
"Het hoeft geen blijvend probleem te worden. Europa kan ook lng uit bijvoorbeeld de VS en Afrika halen. Daarnaast komt veel gas via pijpleidingen uit Noorwegen. Maar ook die aanvoer is niet onbeperkt. Bovendien concurreert Europa met Azië om lng. Daardoor kan een langdurige of nieuwe blokkade van de zeestraat het moeilijker en duurder maken om de gasopslagen te vullen."
Kan de overheid EBN en Gasunie dwingen tot maatregelen?
"De overheid heeft EBN al opdracht gegeven om in Norg, Grijpskerk en Bergermeer 80 terawattuur gas op te slaan. De overheid kan die opdracht nog aanpassen. In een crisis kan de overheid ook extra maatregelen nemen, zoals ingrijpen als bedrijven zelf te weinig gas opslaan."
"Bij Gasunie ligt dat anders. Gasunie is van de Staat, maar dochterbedrijf GTS heeft als netbeheerder eigen wettelijke taken en werkt onafhankelijk. De minister kan eisen stellen aan de zekerheid van de gaslevering en noodplannen in werking stellen. Maar de overheid kan Gasunie niet zomaar opdracht geven om gas te kopen. Gasunie adviseert, beheert het gasnet en zorgt voor het vervoer van gas. EBN koopt en bewaart het gas namens de overheid."
Moeten consumenten rekening houden met hogere energieprijzen?
"De lage gasvoorraad en de onrust rond de Straat van Hormuz vergroten de kans op hogere en sterk wisselende gasprijzen. Toch staat niet vast dat huishoudens meer gaan betalen. De prijs hangt ook af van het weer, de wereldwijde vraag naar lng, de aanvoer van gas uit andere landen en de vraag of de gasopslagen de komende maanden verder worden gevuld."
"Bij een dynamisch of variabel contract kunnen veranderingen op de gasmarkt vrij snel merkbaar zijn. Maar huishoudens met een vast contract merken het meestal pas als hun contract afloopt of als ze een nieuw aanbod krijgen. De rekening bestaat daarnaast uit belastingen, netbeheerkosten en de opslag van de energieleverancier. Een lage voorraad is daarom vooral een risico voor de prijs in de komende winter."
Source: Nu.nl algemeen