De geschiedenis van het WK voetbal zit vol verhalen. Elke dag vertellen we er eentje. Vandaag: de psycholoog die adviseerde Pelé en Garrincha buiten de Braziliaanse WK-selectie te houden.
Brazilië veroverde in 1958 de eerste van vijf wereldtitels. De sterspelers van het elftal waren de pas zeventienjarige Pelé en de onnavolgbare rechtsbuiten Garrincha. Maar vóór het WK in Zweden had de Braziliaanse staf een opmerkelijk advies gekregen over deze twee spelers, die later uitgroeiden tot absolute voetballegendes.
In aanloop naar het toernooi had de Braziliaanse voetbalbond voor het eerst een psycholoog ingeschakeld om de selectie te beoordelen. João Carvalhaes moest met intelligentietests en persoonlijkheidsanalyses bepalen welke spelers mentaal geschikt waren voor het hoogste podium.
Na de traumatische nederlaag tegen Uruguay op het WK van 1950 wilde Brazilië onder meer de mentale voorbereiding verbeteren en besloot de bond een psycholoog bij de selectie te betrekken. De resultaten vielen niet uit in het voordeel van twee toekomstige sterspelers.
Pelé werd door Carvalhaes als emotioneel onvolwassen beoordeeld. Volgens de psycholoog miste hij de mentale stabiliteit die nodig was om de druk van een WK aan te kunnen. "Pelé is duidelijk kinderlijk. Hij mist de noodzakelijke strijdlust."
Over Garrincha was het oordeel nog vernietigender. Hij zou onvoldoende verantwoordelijkheidsgevoel hebben, moeite hebben met discipline en zelfs niet intelligent genoeg zijn om ingewikkelde tactische opdrachten uit te voeren.
De rapporten bereikten bondscoach Vicente Feola, maar die legde ze grotendeels naast zich neer. Volgens Pelé reageerde Feola op de psycholoog met de woorden: "Misschien hebt u gelijk. Maar u begrijpt niets van voetbal." Dat betekende overigens niet dat Pelé en Garrincha direct basisspelers waren. Beiden begonnen het WK op de bank.
Na een moeizame start besloot Feola zijn elftal om te gooien. Voor de groepswedstrijd tegen de Sovjet-Unie kregen Pelé en Garrincha alsnog een basisplaats. Dat bleek een van de belangrijkste beslissingen uit de WK-geschiedenis.
Brazilië speelde fris, aanvallend en spectaculair, terwijl Garrincha met zijn dribbels direct voor paniek zorgde in de defensie van de Sovjet-Unie.
Pelé brak enkele dagen later definitief door. Hij kroonde zich tot matchwinner in de kwartfinale tegen Wales, waarna hij in de halve eindstrijd tegen Frankrijk een hattrick maakte. In de finale tegen gastland Zweden scoorde hij twee keer en won Brazilië overtuigend met 5-2. Op zeventienjarige leeftijd was Pelé ineens de nieuwe koning van het voetbal.
Ook Garrincha groeide uit tot een van de sterspelers van het toernooi. Met zijn onorthodoxe speelstijl, dribbels en passeeracties was hij een van de smaakmakers van het WK. Juist de speler die volgens de psycholoog niet geschikt zou zijn voor complexe tactische opdrachten, werd met zijn onnavolgbare acties een van de belangrijkste wapens van Brazilië.
Pelé keek jaren later terug op de gang van zaken. "Gelukkig liet Feola zich leiden door zijn instinct en niet door de experts", zei hij. Het bleek een besluit dat Brazilië de eerste wereldtitel opleverde en twee van de beste voetballers aller tijden lanceerde.
Source: Nu.nl algemeen