Het fictiedebuut van de Vlaamse regisseur Kat Steppe verbeeldt knap de werking van het (haperende) geheugen.
is filmrecensent en schrijft een column over hedendaagse beeldcultuur.
De emotionele boekhouding moet worden gedaan. Dat geeft Franz als reden om zijn dementerende broer te bezoeken in het woonzorgcentrum, nadat hij hem 35 jaar niet heeft gezien. Dat het dan telkens knokken wordt en ze steeds weer gebutst en gehavend tegenover een hoofdschuddende directeur (Frank Lammers) zitten, weerhoudt hem niet. ‘Straks is het te laat.’
Het emotionele residu van een geleefd leven: dat is wat er nog over is in dat hoofd van Horst in Zondag de negenste. Wat Franz nu werkelijk nog van hem wil, blijft in het midden. Misschien weet hij het zelf ook niet zeker. Hij besluit in ieder geval bij zijn bezoekjes ‘een buffer’ mee te nemen: Andrea, een vrouw die de verhoudingen alleen maar méér op scherp zet. Net als vroeger.
Franz – een patjepeëer die de ene vileine opmerking na de andere maakt – wordt heerlijk onuitstaanbaar neergezet door acteur Peter Van den Begin. En ook Josse De Pauw schittert als de wazige en weerbarstige Horst. Toch is de plot, over de concurrentiestrijd tussen de broers en de diepere wortels ervan, niet het meest interessante aan Zondag de negenste. Intrigerend is vooral hoe de Vlaamse regisseur Kat Steppe de werking van het (haperende) geheugen verbeeldt. Ze toont flarden flashbacks, waarin de oudere personages hun jongere zelf zijn: korte of langere herinneringen kunnen zich plots opdringen en hebben voor ieder een andere lading.
De grenzen tussen heden en verleden voelen steeds poreuzer. Zo trekt ze de kijker mee een dromerig schemergebied in, waar de kleur blauw en de aandacht voor wolkenluchten alles nog iets ijlers geven.
En dat in een tussenwereld die echt bestaat: Steppe, die als documentairemaker bekendstaat om haar empathische en intieme karakterschetsen, filmde voor haar fictiefilmdebuut daadwerkelijk in een woonzorgcentrum, met dementerende bejaarden. Ze laat haar acteurs als hun personages improviserend gesprekken met hen voeren.
Eigenlijk vormen die inkijkjes in hun werkelijkheid het hart van de film. Wat een hel, denk je nog aan het begin, als deze bejaarden bij een ontbijt onsamenhangend langs elkaar heen praten over hun nachtrust. Of als ze in een kring met vliegenmeppers een ballon overslaan. Maar er kantelt iets. Via hun fragmentarische verhalen geeft Steppe ze een menselijke aanwezigheid die die van de fictieve personages overstijgt. Zij zijn het die na de aftiteling lang blijven spoken.
Drama
★★★★☆
Regie Kat Steppe
Met Josse De Pauw, Peter Van den Begin, Kristien De Proost, Frank Lammers
107 min., in 40 zalen
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant