Het speelse en stijlvolle maar ook wat oppervlakkige Diciannove volgt de grillen van een 19-jarige jongen die (nog) niet weet hij is.
Op welke leeftijd neemt onze identiteit een vaste vorm aan, als dat al ooit gebeurt? In plaats van te bestaan uit vage, aldoor veranderende contouren? De identiteit van de 19-jarige Leonardo Gravina (Manfredi Marini) is in elk geval nog niet gestold.
Het ene moment vertrekt hij naar Londen om daar bedrijfskunde te gaan studeren, het volgende is hij terug in Italië om literatuur te studeren in Siena. Van kotsen in een nachtbus gaat hij naar avondenlang studeren en scrollen op zijn telefoon. Van nachtwinkels naar bibliotheken, van schimmelinfecties naar intellectuele discussies met zijn hoogleraar. Zo nu en dan belt zijn moeder, die hij afscheept met halve zinnen en waarheden.
Diciannove is het speelfilmdebuut van Giovanni Tortorici, protegé van Luca Guadagnino (Challengers, Call Me By Your Name). Iets van Guadagnino’s stijl is terug te zien in de speelse vorm van de film. Slowmotions, onverwachte camerahoeken, plotselinge zooms en animaties zijn maar een greep uit de middelen die Tortorici inzet om de belevingswereld van Leonardo te vangen, tegelijk rusteloos en lusteloos zoals alleen een adolescent dat kan zijn.
Ergens in de film ligt Leonardo op zijn bed en prevelt voor zich uit dat hij wil sterven. Het voelt niet alsof hij dat meent, maar als het proeven van die woorden in zijn mond. Zelfs de manier waarop hij ligt is geposeerd. Het tekent hoe voor hem alles een uitproberen is: identiteiten, seksuele voorkeuren, overtuigingen.
Maar voorbij het uitproberen gaat hij – en daardoor de film – zelden. Alles is een bevlieging, zoals wanneer hij een meisje en een jongen ziet zoenen en gegrepen wordt door een plotselinge, maar ook net zo snel weer vervliegende fascinatie voor die jongen. In stijlvolle slow motion lopen ze elkaar voorbij op straat, kijken elkaar aan, en dan is het moment voorbij. Waarom raakte hij gefascineerd door die jongen? We weten het als kijker niet. Waarschijnlijk omdat Leonardo het zelf ook niet weet.
Gevolg is dat Diciannove geen enkel thema dat het aanraakt, echt verkent. Behalve dan misschien die inherente rusteloosheid van de adolescent. Maar is dat genoeg om een film te dragen? ‘Zelfs als hij er is, is hij er niet echt’, merkt iemand over Leonardo op. Het is ook het gevoel dat je bekruipt bij het zien van de film, die bijna terwijl je ernaar kijkt alweer uit je hoofd verdwijnt.
Drama
★★★☆☆
Regie Giovanni Tortorici
Met Manfredi Marini, Vittoria Planeta, Dana Giuliano
108 min., in 29 zalen
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant