Henk Harms vertrok in 2020 als topambtenaar nadat was vastgesteld dat hij de gedragscode had geschonden. Nu schuift Hart voor Den Haag hem naar voren als wethouder. De vastgoedwereld is maar wat blij met de terugkeer van de ‘bouwpaus’.
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland.
Richard de Mos was in mei 2020 nog zeer kritisch over Henk Harms, de topambtenaar van de gemeente Den Haag die hij nu voordraagt als wethouder Ruimtelijke Ordening en Gebiedsontwikkeling. Harms was net vertrokken als directeur van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling, nadat burgemeester Johan Remkes had vastgesteld dat hij ‘niet transparant’ had gehandeld en de gedragscode had geschonden.
De aanleiding was het vastgelopen project rond het kolossale cultuurpaleis Amare. Harms had achteraf gespreksverslagen aangepast om omstreden vergoedingen aan aannemer VolkerWessels te onderbouwen. Ook had hij niet gemeld dat hij regelmatig op kosten van het bouwbedrijf wedstrijden van Feyenoord bezocht in De Kuip.
De Mos reageerde destijds scherp in het AD. ‘Iets aan verslagen toevoegen lijkt mij valsheid in geschrifte. Waarom is er geen aangifte gedaan?’, zei hij. Nu klinkt een heel ander geluid. Volgens De Mos heeft Harms ‘niets onoorbaars gedaan’ en is hij de ‘bouwpaus’ die Den Haag nodig heeft om weer woningen te bouwen.
Als de voordracht doorgaat, worden De Mos en Harms donderdag samen geïnstalleerd als wethouders namens Hart voor Den Haag. Opvallend is het wel. De Mos en voormalig partijgenoot Rachid Guernaoui, die hij deze week liet vallen, waren jarenlang zelf onderwerp van een corruptieonderzoek. Zij werden uiteindelijk vrijgesproken van omkoping, maar in hoger beroep wel veroordeeld voor schending van het ambtsgeheim.
Met de terugkeer van Harms kiest de partij opnieuw voor een bestuurder met een beladen verleden. Daardoor blijft de discussie over integriteit terugkeren rond Hart voor Den Haag, ook nu de partij een nieuwe bestuursperiode wil beginnen.
De Mos wijst erop dat Harms zijn vog (verklaring omtrent het gedrag) binnen heeft en door de ‘strengste integriteitsscreening’ is gekomen. ‘Henk is de man die eindelijk gaat doen wat er gedaan moet worden, en dat is huizen bouwen.’
Tot 2020 had Harms een enorme invloed op de Haagse gebiedsontwikkeling. Grote bouwprojecten, vaak met een waarde van honderden miljoenen euro’s, passeerden zijn bureau. Hij gold als een onvermoeibare probleemoplosser die ingewikkelde bouwprojecten wist vlot te trekken.
Maar hij stond ook bekend als een onderkoning die wel erg close was met aannemers. ‘Henk werd graag belangrijk en aardig gevonden. De mannen uit het vastgoed voelden dat haarfijn aan’, aldus oud-collega’s in NRC. Volgens hen voerde hij belangrijke gesprekken liever buiten het stadhuis, bijvoorbeeld in café Schlemmer of het Kurhaus. Niemand dacht overigens dat Harms handelde uit persoonlijk financieel gewin: hij wilde dat er werd doorgebouwd.
De kwestie kwam in 2019 aan het licht toen Harms ziek thuis zat en een medewerker zijn mailbox opende. Daar stuitte zij op een opmerkelijk bericht van een ingehuurde projectdirecteur van Amare, die mailde dat hij niet langer wilde meespelen met het spel van Harms. Volgens de afzender werden op diens verzoek verslagen opgesteld van gesprekken die nooit hadden plaatsgevonden.
Burgemeester Johan Remkes schakelde daarop onderzoeksbureau Hoffmann in. Voor de meeste beschuldigingen werd geen bewijs gevonden. Zo kon niet worden vastgesteld dat Harms buiten zijn bevoegdheden had gehandeld, onrechtmatige betalingsafspraken had gemaakt of verslagen had opgesteld van niet-gevoerde overleggen.
Toch moest de hoge ambtenaar vertrekken vanwege het achteraf aanpassen van gespreksverslagen en de ongemelde bezoekjes aan Feyenoord. Harms zei daar later over: ‘Dat gevoel was niet fijn, om het maar zachtjes uit te drukken.’
Tijdens de raadsenquête over Amare in 2023 verklaarde Harms onder ede dat VolkerWessels rekeningen mocht indienen voor werkzaamheden die niet waren uitgevoerd. Volgens hem was dat een vorm van compensatie, omdat de aannemer te veel had betaald voor de grond van een naastgelegen woontoren. Daarmee wilde hij een kostbaar juridisch conflict voorkomen. ‘Het is niet heel fraai, maar wel binnen het mandaat’, aldus Harms, en ‘in het belang van de gemeente’.
Nu krijgt Harms de kans terug te keren, ditmaal als wethouder. Zelf wil hij het verleden achter zich laten. ‘Het boek is gesloten, ik heb de volle energie om hier aan de slag te gaan. Want die vierduizend woningen per jaar zijn keihard nodig voor deze stad.’
De oppositiepartijen zijn de kwestie niet vergeten, blijkt uit een verklaring van D66, Pro, Partij voor de Dieren, SP, Volt en ChristenUnie-SGP. Zij noemen het ‘problematisch’ dat Harms is voorgedragen, juist omdat hij moest vertrekken ‘wegens schending van de gedragscode’.
Uit de bouwwereld klinken wél positieve signalen. CEO Marnix Norder van projectontwikkelaar Steenvlinder werkte eerder als PvdA-wethouder tien jaar nauw samen met Harms en noemt hem een van de deskundigste mensen op het vlak van gebiedsontwikkeling. ‘Je hebt iemand nodig die van allerlei goede ideeën chocola kan maken en zorgt dat er voorwaartse snelheid ontstaat.’
Volgens Norder is juist die snelheid nu hard nodig. Den Haag heeft de afgelopen jaren last gehad van bestuurlijke terughoudendheid, juist als gevolg van integriteitskwesties, waardoor grote woningbouwprojecten stroperig verlopen. Volgens hem is de pendule wellicht te ver doorgeslagen: ‘In Den Haag Zuidwest en de Binckhorst gaat het simpelweg niet snel genoeg.’
Investeerders kiezen daarom steeds vaker voor Rotterdam, Utrecht of Amsterdam. ‘Het is zonde dat zij Den Haag links laten liggen. Met Henk Harms maakt Richard de Mos een duidelijk statement: het is tijd voor een koerswijziging.’
• Harms was al vanaf eind jaren negentig actief bij de gemeente Den Haag. Voordat hij directeur van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling werd, werkte hij onder meer aan de ontwikkeling van de Vinex-wijk Leidschenveen en was hij hoofd van de afdeling grondzaken.
• Na zijn vertrek maakte Harms direct de overstap naar de vastgoedsector. Eerst werd hij bestuurder van EarthY, daarna directeur bij FIT Projects en vanaf 2024 was hij directeur Integrale Projecten bij Plegt-Vos.
• Marnix Norder zag Harms eerder een belangrijke rol spelen bij grote projecten rond de Turfmarkt en het Centraal Station. ‘Voor zulke complexe gebiedsontwikkelingen heb je mensen nodig die ervoor zorgen dat plannen niet op papier blijven staan, maar ook worden uitgevoerd.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant