Huishoudens die hardnekkig weigeren de ouderwetse draaischijf te vervangen door een slimme stroommeter, kunnen stevige dwangsommen verwachten. Voor bezitters van zonnepanelen kan het bedrag in eerste instantie oplopen tot 1.650 euro.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Dit heeft de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) dinsdag bekendgemaakt. De 1.650 euro wordt niet in één keer opgelegd, maar is de optelsom voor huishoudens die tot drie keer toe niet reageren op een dwangsom van 550 euro. Omdat huishoudens zonder zonnepanelen aanzienlijk minder financieel voordeel hebben wanneer zij de draaischijf laten hangen, is de maximale dwangsom voor hen lager: 300 euro.
Afnemers die na het verbeuren van die dwangsommen blijven weigeren een slimme meter te installeren, kunnen volgens de RDI een nog hogere nieuwe dwangsom verwachten. Alleen is nu nog niet duidelijk hoe hoog. Ook kan de RDI het bedrag verhogen als het voordeel van niet-installeren door veranderende energieprijzen groter wordt.
De slimme meter is voor alle huishoudens verplicht gesteld in de nieuwe Energiewet die sinds dit jaar van kracht is. Zo’n meter houdt van minuut tot minuut bij hoeveel elektriciteit de eigenaar gebruikt of aan het stroomnet teruglevert.
Daarmee is het een onontbeerlijk onderdeel van de strategie om met variabele tarieven de druk op het overbelaste Nederlandse stroomnet te verlichten. Het idee is een soort rekeningrijden op het stroomnet: je betaalt een hoger bedrag om het te gebruiken tijdens de spits dan in daluren. Zulke variabele nettarieven zijn er nog niet, maar de planning is om ze rond 2029 in te voeren.
In de meeste huizen hangt inmiddels een slimme meter, maar in circa een half miljoen meterkasten draait nog de oude schijf. Netbeheerders hebben tot eind 2027 de tijd gekregen om al die ouderwetse meters te vervangen.
Volgens Netbeheer Nederland hebben de zeven beheerders van het stroomnet dit jaar opgeteld 91 duizend huishoudens een aanbod gestuurd om kosteloos een slimme meter te laten installeren. Daarvan hebben 40 duizend de nieuwe meter inmiddels laten installeren. Maar van zo’n 20 duizend klanten hebben de netbeheerders taal noch teken ontvangen. Deze dossiers zijn overgedragen aan de RDI, die de taak heeft slimmemeterweigeraars te dwingen hun draaischijf de deur uit te doen (mits dit technisch mogelijk is).
De toezichthouder kan niet zeggen hoeveel van die 20 duizend huishoudens zonnepanelen hebben. Maar het vermoeden is dat het om een groot deel gaat. Panelenbezitters hebben namelijk een sterke financiële prikkel om hun draaischijf te laten hangen. Zij kunnen op die manier volop blijven profiteren van de salderingsregeling, die vanaf volgend jaar officieel wordt afgeschaft.
De salderingsregeling maakt het voor panelenbezitters mogelijk om de stroom die zij op zonnige momenten aan het stroomnet leveren, weg te strepen (te salderen) tegen de stroom die ze afnemen op momenten dat de panelen niet genoeg opleveren.
De salderingsregeling maakte het bezit van zonnepanelen jarenlang zeer aantrekkelijk, maar werd steeds duurder voor energiebedrijven en de overheid en na jaren van heftig politiek debat besloot het parlement in 2024 dat de regeling in 2027 stopt. Vanaf dat moment ontvangen panelenbezitters een (relatief laag) tarief voor alle stroom die zij aan het net leveren en een (hoger) tarief voor alle stroom die zij afnemen.
Alleen is het onmogelijk dat uit te voeren zonder slimme meter. Een draaischijf houdt niet bij hoeveel stroom er is afgenomen en hoeveel er is geleverd. Hij draait gedurende de dag voor- of achteruit en doorgaans wordt slechts één keer per jaar gekeken wat het nettoresultaat van al dat gedraai is.
Zelfs nu salderen nog niet officieel is afgeschaft, hebben panelenbezitters met een draaischijf al een voordeel. De afgelopen drie jaar zijn namelijk alle energiebedrijven begonnen met het in rekening brengen van zogenoemde terugleverkosten. Hoe meer stroom huishoudens aan het net terugleveren, hoe hoger deze kosten uitvallen. Maar ook voor het maken van die berekening is een slimme meter nodig.
Zeker voor mensen met veel zonnepanelen en een warmtepomp kan het al snel honderden euro’s aan voordeel opleveren om de slimme meter uit de meterkast te weren. Zij leveren in de zomer de meeste stroom die ze opwekken terug en nemen in de winter juist veel af. Doel van de RDI is dus om dat rekensommetje met dwangsommen toch meer in het voordeel van de slimme meter te laten uitvallen.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant