Dankzij de AI-hausse groeit ASML zó snel dat zelfs analisten verbaasd zijn. Woensdag stelde de chipmachinefabrikant zijn omzetverwachting voor de tweede keer dit jaar naar boven bij. Is er niets dat het feestje in Veldhoven kan verpesten?
is economieredacteur van de Volkskrant en schrijft over technologie. Hij volgt ASML.
ASML groeit al jaren sterk, wat is zo bijzonder aan deze kwartaalcijfers?
Nog geen twee jaar geleden ging ASML zo hard onderuit op de beurs dat de aandelenhandel even moest worden stilgelegd. Chipfabrieken verkochten minder chips dan verwacht, waardoor het aantal bestellingen dat ze bij ASML plaatsten tegenviel. Extra pijnlijk: deze cijfers kwamen door een interne fout een dag te vroeg naar buiten.
En kijk nu eens. Voor de tweede keer in een halfjaar heeft ASML zijn omzetverwachting voor 2026 naar boven bijgesteld. In plaats van de maximaal 40 miljard euro die het in april nog voorzag, rekent het nu op 43- tot 45 miljard euro, bleek bij de presentatie van de kwartaalcijfers. Ter vergelijking: in 2020 bedroeg de omzet nog 14 miljard euro.
Het tempo blijft zelfs analisten verbazen. ‘We hadden wel verwacht dat de omzet weer wat meer omhoog geschroefd zou worden. Maar dat die zo sterk omhoog is gegaan, verraste me’, zegt Marc Hesselink, sectoranalist bij ING.
Ook beleggers zijn positief verrast: de aandelenkoers van het bedrijf, toch al verdubbeld in een jaar tijd, steeg bij opening van de beurs nog eens met dik 7 procent. Hierdoor brak de Amsterdamse beursindex AEX voor het eerst door de 1.100 punten. Op de beurs is ASML met afstand het waardevolste bedrijf van Europa.
Waarom groeit de chipmachinemaker nu alsnog zo snel?
Weinig Europese bedrijven profiteren zo sterk van de investeringsgolf in AI als ASML. Het bedrijf levert machines waarmee chipfabrikanten als het Taiwanese TSMC, het Amerikaanse Intel en het Zuid-Koreaanse Samsung chips produceren. Door de honger naar AI-chips kunnen ze de vraag niet bijbenen, waardoor ze razendsnel hun capaciteit verhogen. En dus kloppen ze in Veldhoven aan voor meer chipapparatuur.
Maar nieuwe chipfabrieken staan er niet op stel en sprong, dus proberen de fabrikanten ook zoveel mogelijk chips te persen uit de machines die ze al hebben staan. ASML voert upgrades uit om de efficiëntie te verhogen. Tegen betaling, uiteraard. Vooral aan het upgraden en beheren van eerder geleverde machines heeft het bedrijf meer verdiend dan analisten hadden verwacht.
Kunnen nieuwe Amerikaanse beperkingen voor de export naar China roet in het eten gooien?
Dit is de donkerste wolk die nu boven Veldhoven hangt. Om de technologische opmars van China te vertragen, mag ASML zijn geavanceerdste apparatuur al niet leveren aan het land.
In het Amerikaanse Congres is dit jaar een wetsvoorstel ingediend om levering en onderhoud van nog meer machines te verbieden. Desnoods met dwang, als Nederland niet meewerkt. ASML produceert onderdelen in de VS en zou geen keuze hebben. Of het wetsvoorstel erdoor komt, is overigens onzeker.
ASML verwacht dit jaar 20 procent van zijn omzet uit China te halen, een hap daaruit kan miljarden euro’s kosten. Pijnlijk, maar niet genoeg om de groei te stoppen, zegt Hesselink. ‘De vraag naar machines is zo groot dat als ze niet naar China mogen, ze wel ergens anders heen gaan.’
ASML zelf maakt zich met name zorgen over de langetermijngevolgen, zei CEO Christophe Fouquet onlangs tegen de Volkskrant. ‘Onze zorg is dat dit vooral een uitnodiging aan China zal zijn om heel snel concurrenten uit de grond te stampen. Die kunnen op de langere termijn ook proberen hun technologie te verkopen in landen waar wij nu leidend zijn.’
Hesselink denkt dat ASML zijn technologische voorsprong op de Chinezen best kan behouden. ‘Mits het zelf ook blijft innoveren.’
Wat nou als er sprake is van een AI-bubbel?
Als de AI-industrie te hard van stapel is gelopen met het bouwen van datacenters en hun investeringen in AI-chips plotseling terugschroeven, zitten chipfabrikanten ineens met te veel fabrieken. Dan zal ook de vraag naar chipmachines instorten.
Afgelopen maand nam de bezorgdheid om dit scenario toe: de beurskoersen van grote chipfabrikanten daalden in sommige gevallen meer dan 15 procent. Kanttekening: er gingen veel grotere koersstijgingen aan vooraf.
Fouquet heeft te lang in de sterk cyclische chipindustrie meegelopen om toekomstige golfbewegingen in de vraag naar AI-chips uit te sluiten. Niettemin gaat hij ervan uit dat AI op de langere termijn een enorme groeimarkt blijft, zelfs als er onderweg een aantal AI-bedrijven afvalt.
Het risico werkt altijd twee kanten op, zegt Hesselink: ook te weinig investeren vormt een gevaar voor de chipindustrie. ‘In 2025 hebben chipfabrikanten niet genoeg geïnvesteerd, waardoor ze nu niet aan de vraag kunnen voldoen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant