Terrasse-Vaudreuil erkent als eerste Canadese gemeente bomen als levende wezens met eigen rechten. De plaats met zo’n 2.000 inwoners ten westen van Montreal nam op 9 juni een resolutie aan die vastlegt dat bomen bescherming verdienen, "waaronder het recht op leven, natuurlijke groei, integriteit en herstel". Volgens het Internationaal Observatorium voor Natuurrechten is het de eerste keer in Quebec én in Canada dat een gemeente deze stap zet.
De gemeenteraad van Terrasse-Vaudreuil ondertekende tegelijk de Universele Verklaring van de Rechten van de Boom, een internationale tekst die wordt gedragen door milieugroepen. De verklaring stelt onder meer dat bomen levende wezens zijn en een gemeenschappelijk menselijk goed vormen, dat het leven op aarde afhankelijk is van hun bestaan en dat mensen in "broederschap en solidariteit" met hen moeten handelen. De stap past in een bredere juridische beweging waarin natuurgebieden wereldwijd speciale rechten krijgen.
Burgemeester Michel Bourdeau zegt dat de gemeente werd geïnspireerd door de film "Des arbres et des arts" van de Quebecse regisseur André Desrochers. Volgens hem maakte de documentaire veel inwoners duidelijk dat bomen ademen, via hun wortels met elkaar communiceren en zo functioneren als levende organismen. "Een boom is net als een menselijk wezen," zegt Bourdeau. "Hij ademt, hij leeft, hij neemt water op. Hij beschermt ons tegen allerlei dingen."
De resolutie betekent volgens de burgemeester dat bestaande lokale regels worden herzien, zodat bomen beter worden beschermd of vervangen als ze toch moeten worden gekapt. Ook wil de gemeente de boomkroon uitbreiden, bijvoorbeeld door gratis bomen aan inwoners aan te bieden. Bourdeau noemt bomen "echte groene infrastructuur" die hitte-eilanden in steden beperken, de luchtkwaliteit verbeteren, water beter vasthouden en de biodiversiteit ondersteunen.
Bourdeau benadrukt dat de gemeenteraad unaniem instemde en dat het besluit goed valt bij de bevolking, mede omdat de gemeente grotendeels is volgebouwd en nieuwe ontwikkelingen weinig extra druk op bomen zetten. De plaats ligt in een bosrijke omgeving en veel bewoners hechten aan een landelijk karakter. Volgens de burgemeester is ook het recente verleden, met drie overstromingen in enkele jaren tijd, een belangrijke reden om bomen als bondgenoot te zien in de strijd tegen klimaatverandering.
Voorzitter Yenny Vega Cardenas van het Internationaal Observatorium voor Natuurrechten ziet de verklaring als onderdeel van dezelfde beweging die rivieren en natuurgebieden in landen als Nieuw-Zeeland, Colombia en Canada rechtspersoonlijkheid gaf, zoals de Magpie-rivier in Quebec in 2021. Zij noemt de bomenverklaring bijzonder omdat die erkent dat een enkele boom al een volledig ecosysteem kan zijn, met schaduw, voedsel en leefgebied voor andere soorten. Jurist Karine Peloffy van milieuorganisatie Ecojustice noemt het besluit een "zeer hoopvol gebaar" en wijst erop dat ook levenloze entiteiten als bedrijven juridische rechten hebben: volgens haar is er daarom geen reden waarom bomen geen eigen status zouden kunnen krijgen.
De rechten van de boom (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage