De Europese Commissie verwacht dat de bevolking van de Europese Unie vanaf 2029 gaat krimpen, zo blijkt uit een nieuw demografierapport dat dinsdag is gepresenteerd. Dan bereikt de EU met 453,3 miljoen inwoners een piek, waarna het aantal Europeanen gestaag daalt tot onder de 400 miljoen in 2100. De daling is relevant omdat ze de verhoudingen in de wereld grondig verandert: tegen het einde van deze eeuw zullen er naar verwachting tien keer zoveel Afrikanen als Europeanen zijn.
De kern van de Europese krimp ligt bij het lage geboortecijfer. In de EU krijgen vrouwen gemiddeld 1,34 kinderen, ver onder het zogenoemde vervangingsniveau van 2,1 dat nodig is om de bevolking stabiel te houden. Vrouwen krijgen later kinderen en blijven vaker kinderloos, terwijl de levensverwachting wel stijgt. Daardoor overlijden er ieder jaar veel meer mensen dan er baby’s bijkomen, en dat patroon zal volgens de Commissie niet wezenlijk omslaan.
Migratie remt de krimp en vergrijzing af, maar vangt die niet volledig op. De Commissie rekent voor dat de EU-bevolking in 2100 zelfs 32 procent lager zou uitvallen dan nu als er helemaal geen migratie meer zou plaatsvinden. Met migratie blijft de daling beperkter, maar verdwijnt het probleem niet. Vooral de groep mensen in de werkende leeftijd wordt kleiner, terwijl het aantal ouderen verder groeit.
Binnen de EU ontstaan stevige verschillen tussen lidstaten. Oost-Europese landen verliezen het snelst bewoners: daar is het geboortecijfer laag, vertrekken veel jonge mensen en is er weinig immigratie. Zuid-Europa kent wel instroom van migranten, waardoor de daling iets wordt afgevlakt. West- en Noord-Europa groeien voorlopig nog, mede door migratie. Voor Nederland verwacht het Centraal Bureau voor de Statistiek dat de bevolking in elk geval tot 2070 blijft toenemen, onder meer omdat het geboortecijfer hier naar verwachting licht oploopt.
Wereldwijd verschuift het demografische zwaartepunt de komende decennia verder. Het aandeel van de EU in de wereldbevolking daalt van 5,4 procent nu naar 3,4 procent in 2100. Ook China krimpt relatief snel, van 17,2 naar 6,2 procent. India en de Verenigde Staten blijven ongeveer stabiel, terwijl Afrika sterk groeit naar 37,6 procent van de wereldbevolking. Daarmee wordt het verschil in bevolkingsomvang tussen Afrika en Europa eind deze eeuw enorm.
De demografische omslag levert grote beleidsvragen op, benadrukte de Kroatische Eurocommissaris Dubravka Suica bij de presentatie van het rapport. Tussen 2025 en 2050 verliest de EU jaarlijks gemiddeld 1,2 miljoen mensen in de werkende leeftijd, terwijl het aantal gepensioneerden nog toeneemt. Experts wijzen op mogelijke oplossingen: meer arbeidsparticipatie van vrouwen en 55-plussers, het verkleinen van de loonkloof, betere kinderopvang, snellere integratie van migranten in de arbeidsmarkt en het slim inzetten van kunstmatige intelligentie om de productiviteit te verhogen. Volgens Suica biedt dat reden voor voorzichtig optimisme: "Demografische verandering is onvermijdelijk, maar achteruitgang niet."
Meer kinderen maken met z'n allen, kom op, schouders eronder! (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage