Vanaf woensdag is Gibraltar de facto onderdeel van de Schengenzone en is er vrij verkeer mogelijk tussen het Britse gebied en Spanje. Minder goed nieuws is het voor de Britse vakantiegangers, die juist langer in de douanerij moeten staan.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De grens is slechts 1,2 kilometer lang, maar toch markeert de toetreding een bijzonder moment: de controlepost en het hekwerk kunnen na 118 jaar naar de milieustraat. De rots in het zuiden van Spanje blijft formeel onderdeel van het Verenigd Koninkrijk, maar wordt in de douanepraktijk onderdeel van de EU.
Na de Brexit was er lang onzekerheid over La Verja, het Hek, zoals de grens in Spanje bekendstaat. Bij de onderhandelingen tussen de EU en het VK werd Gibraltar als een detail beschouwd dat op de lange baan geschoven kon worden. Vorig jaar kwam het, negen jaar na het brexitreferendum, toch tot een overeenkomst die de toetreding tot Schengen mogelijk maakt. Bouwvakkers hebben de afgelopen weken ’s nachts al stukken van het grenshek verwijderd.
Het overgrote deel van de ongeveer veertigduizend Gibraltarezen zal verheugd zijn. Tijdens het brexitreferendum in 2016 stemde zo’n 95 procent van hen tegen het verlaten van de EU. Sindsdien is een niet al te strenge actieve grenspost ingevoerd, maar zonder een deal tussen de EU en het VK dreigde een harde brexit in het klein met veel zwaardere controles.
Dit doemscenario werd door de moeizame onderhandelingen tussen de EU en het VK steeds waarschijnlijker, maar is afgewend. Gibraltar kan zo onderdeel zijn en blijven van de regionale economie, waarin het haast volledig is ingebed. Spanjaarden die in Gibraltar werken maar erbuiten wonen, ruim vijftienduizend, ontlopen nu dagelijkse paspoortcontroles. Ook de honderdduizenden Europese toeristen die de dwergstaat, bekend om zijn door apen bewoonde rots, willen bezoeken, kunnen nu zo doorlopen.
De hoogste bestuurder van Gibraltar, Fabian Picardo, zei in een interview met de BBC dat er een ‘nieuw tijdperk’ aanbreekt. Hij verwacht dat de nieuwe situatie economische kansen biedt. ‘Bedrijven in Gibraltar zullen nu meer bezoekers kunnen ontvangen, zonder dat die worden belemmerd door een mogelijke wachtrij.’
Als onderdeel van de Brits-Europese overeenkomst worden belastingen als btw in Gibraltar gelijkgetrokken met Spanje, al is er een uitzondering voor financiële diensten en (online) casino’s. Dit zijn naast toerisme belangrijke pijlers van de Gibraltarese economie. De zeehaven wordt de facto een toegangspoort tot Spanje en de Europese Unie.
De overeenkomst heeft wel nadelige gevolgen voor Britten die arriveren op de luchthaven van Gibraltar, eigendom van het Britse ministerie van Defensie. Het kleine vliegveld was een relatief snelle route voor Britten die de Spaanse zon op de huid wilden voelen. Er komen alleen vluchten uit het Verenigd Koninkrijk aan, 90 procent van de driehonderdduizend Britten die op Gibraltar Airport aankomt reist door naar elders in Spanje.
In het akkoord is afgesproken dat Spanje en het Verenigd Koninkrijk vanaf deze woensdag samen de grens bewaken. Spaanse douaniers zijn vanaf dan werkzaam op Brits grondgebied, een gevoelige nederlaag voor het VK. De Britse vakantiegangers moeten daardoor, net als iedere andere niet-EU-inwoner die Spanje binnenkomt, een paspoortscan, een gezichtsscan en vingerafdrukken laten maken en dus langer wachten tot de vakantie begint.
Het Britse leger maakte Gibraltar begin 18de eeuw buit tijdens de Spaanse Successieoorlog. Sindsdien is het door zee omgeven stukje land tegenover Marokko een opmerkelijk deel van het Verenigd Koninkrijk. In 1909 verving het VK de kostbare schildwachten door een groot hek en een controlepost.
Spanje ziet de dwergstaat officieel als bezet gebied dat het land eigenlijk terug wil. Voor de Britten is het een zaak van nationale eer.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant