Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
In het zuiden van Iran zijn dinsdagavond opnieuw explosies gemeld na de aangekondigde aanvallen van het Amerikaanse leger. Dat schrijven de Amerikaanse nieuwszender CNN en de Arabische nieuwszender Al Jazeera op basis van Iraanse media. Het Iraanse leger heeft gereageerd met luchtaanvallen op Bahrein, Jordanië en Koeweit.
Onder meer in havensteden Bandar Abbas en Sirik en op de eilanden Qishm en Hengam waren ontploffingen te horen, melden Iraanse staatsmedia. Die locaties bevinden zich allemaal in de provincie Hormozgan, in de buurt van de Straat van Hormuz. Ook in het westen van Iran, in de stad Ahvaz, en in het zuidoosten van het land werden explosies gehoord. Op dit moment is er geen sprake van gewonden.
Het Iraanse leger heeft inmiddels gereageerd met aanvallen op Amerikaanse doelwitten in de Golfstaten. Onder meer Bahrein, Koeweit en Jordanië werden dinsdagavond bestookt. In Koeweit vielen daarbij vier gewonden, zo meldde het leger via X. De Koeweitse luchtafweer heeft naar eigen zeggen een veertigtal raketten en drones onderschept.
Belga
Donald Trump heeft gedreigd dat hij de Amerikaanse aanvallen op Iran volgende week uitbreidt naar elektriciteitscentrales en bruggen als Teheran dan nog geen akkoord met de Verenigde Staten heeft gesloten.
'We gaan al hun elektriciteitscentrales uitschakelen. We gaan al hun bruggen uitschakelen, tenzij ze aan tafel komen zitten en gaan onderhandelen', zei de Amerikaanse president in een interview met Fox News.
Het Amerikaanse ministerie van Financiën kondigde bovendien nieuwe sancties aan tegen het scheepvaartnetwerk van de Iraanse oliemagnaat Hossein Shamkhani. Hij is de Iraanse leider van een zakenimperium dat volgens het ministerie strategisch belangrijke olie- en wapendeals afhandelt voor Teheran en Moskou.
Het ministerie legde sancties op aan meer dan vijftig entiteiten die onder het netwerk vallen, waaronder rederijen, schepen en individuen.
Ook heeft het ministerie aan de Iraanse centrale bank gelinkte fondsen bevroren ter waarde van ruim 130 miljoen dollar, meldde minister van Financiën Scott Bessent op X.
Redactie
Schepen die door de Straat van Hormuz varen, hoeven toch geen tol van 20 procent te betalen aan het Amerikaanse leger. De gisteren aangekondigde maatregel trekt Trump in, vlak voordat die vanavond om 22 uur in werking zou treden.
De omstreden heffing was volgens hem bedoeld om de militaire kosten van het open en veilig houden van de zeestraat te vergoeden. In plaats daarvan zouden verschillende Golfstaten handels- en investeringsovereenkomsten hebben gesloten met de Verenigde Staten, maar wat die precies behelzen blijft onduidelijk. Volgens de Amerikaanse president gaat het om enorme bedragen, meldt hij op Truth Social.
Trump stuitte na aankondiging van zijn heffingenplan gisteren op internationale verontwaardiging. Zo liet de scheepvaartorganisatie van de VN weten dat het plan berust 'op geen enkele juridische grondslag'. De Nederlandse premier Rob Jetten noemde het een 'heel slecht voorstel'. Ook stegen de olieprijs dinsdag flink, nadat die maandag al met ongeveer 10 procent was gestegen.
De Amerikaanse scheepvaartblokkade van en naar Iraanse havens wil Trump wel doorzetten. Zo zegt hij druk te zetten op de regering in Teheran.
Lisa Belt
Het Israëlische leger heeft in de Gazastrook vandaag zeker negen mensen gedood. Dat meldt persbureau Reuters op gezag van de autoriteiten in het gebied. Onder de doden is een jongen van tien, die werd getroffen door Israëlisch vuur in het zuidelijke Rafah.
In de Gazastrook is sinds oktober formeel een bestand van kracht, maar dat heeft Israël er nooit van weerhouden het gebied regelmatig onder vuur te nemen. Sinds het ingaan van het bestand zijn er ruim 1.100 Palestijnen gedood bij Israëlische aanvallen.
Het Israëlische leger heeft geen verklaring laten uitgaan over de aanvallen van vandaag. Bij eerdere bombardementen, zoals gisteren op Gaza-Stad, zei Israël dat het doelen van Hamas had getroffen.
In het noordelijk gelegen Jabalia trof Israël vandaag een post van de politie, die door Hamas wordt aangestuurd. Onder de minstens zeven doden waar Reuters melding van maakt, was volgens Hamas het hoofd van de lokale politie. Israël wil dat Hamas zich ontwapent, maar de militante beweging weigert dat steevast. Het eist dat Israël de aanvallen op het gebied staakt en een eigen staat voor de Palestijnen mogelijk maakt.
Thom Canters
Voor de kust van Oman is een nieuwe raketaanval gemeld op een tanker. Het gaat om een vrachtschip van het Noorse transportbedrijf Stolt-Nielsen. Dinsdag, iets na middernacht, vond een explosie plaats op de tanker, nadat het was getroffen door een onbekend projectiel. In de machinekamer brak brand uit. Er zijn geen bemanningsleden gewond geraakt.
De Britse maritieme veiligheidsorganisatie UKMTO maakte eerder vandaag al melding van een aanval voor de kust van het Omaanse Qalhat, in de Arabische Zee. Het noemde het schip niet bij naam, maar de trackinggegevens van het Noorse schip komen volgens persbureau Reuters overeen met die locatie.
UKMTO heeft dinsdag ook naar buiten gebracht dat een dag eerder twee tankers zijn getroffen door een raket in de buurt van de Straat van Hormuz. De schepen maakten volgens de maritieme dienst gebruik van een route langs de Omaanse kust. De Verenigde Arabische Emiraten beschuldigde Iran er eerder vandaag van in de nacht van maandag op dinsdag twee schepen te hebben bestookt met raketten.
Iran heeft niet formeel bevestigd dat het achter de gemelde aanvallen zit. De machthebbers in Teheran wil dat schepen bij hen om toestemming vragen om de zeestraat te passeren. Schepen die dat niet doen, dreigt Iran aan te vallen.
Vorige week zei Teheran het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz weer te hebben afgesloten. De VS hameren erop dat het akkoord tussen de twee landen juist voorziet in het openstellen van de strategische zeeverbinding, maar Iran wil de controle over wie er doorheen vaart behouden.
Iraanse aanvallen op schepen in de zeestraat hebben de afgelopen tijd regelmatig geleid tot hernieuwde beschietingen tussen de VS en Iran. Op maandag voeren tien schepen door de Straat van Hormuz, meldt The New York Times op gezag van analysebedrijf Kpler. Dat is het laagste aantal in een maand tijd.
Thom Canters
Het Jordaanse leger zegt dinsdagochtend vier raketten uit de lucht te hebben geschoten. De verklaring volgt op claims van de Iraanse Revolutionaire Garde dat die een Amerikaanse militaire basis in Jordanië onder vuur heeft genomen, omdat die basis is gebruikt om Iran aan te vallen. De Iraanse bewering is niet onafhankelijk geverifieerd. Of er schade is aan de basis in Jordanië is onduidelijk, de VS hebben nog niet gereageerd.
Net als bij eerdere Iraanse vergeldingsaanvallen zijn het landen als Jordanië die zich tussen twee vuren bevinden. Teheran zegt zich enkel te richten op Amerikaanse (militaire) doelen in de regio, hoewel het zich daar bij eerdere aanvallen niet toe heeft beperkt. Iran wil de landen waarmee Washington banden onderhoudt meesleuren in het conflict met de VS.
Het geweld tussen de twee partijen is vorige week weer losgebarsten. Zowel de VS als Iran hebben niet laten blijken het hierbij te laten. President Donald Trump heeft het Amerikaanse Congres vrijdag formeel laten weten dat zijn regering de aanvallen tegen Iran heeft hervat.
Iran zei eerder dat zijn drones schade hebben aangericht op militaire bases in Koeweit, maar het Amerikaanse leger deed dat af als ‘leugens’. Ook in Bahrein is het luchtalarm afgegaan, nadat Iran had gezegd wapenopslagplaatsen, een communicatiecentrum en een gebouw waar Amerikaanse troepen gestationeerd zijn te hebben getroffen. De omvang van de eventuele schade is nog onduidelijk.
Thom Canters
De Amerikaanse strijdkrachten hebben ‘met succes’ militaire doelen in het zuidelijke kustgebied van Iran aangevallen, waaronder in Bushehr, Chabahar, Jask, Konarak, Abu Musa en Bandar Abbas. Dat maakte het militaire commando in het Midden-Oosten Centcom bekend op X.
De Verenigde Staten zetten ‘precisiemunitie’ in tegen defensiesystemen, raket- en drone-installaties en maritieme installaties, aldus Centcom. Volgens de strijdkrachten werden de vijf uur durende aanvallen op dinsdag om 04.15 uur Nederlandse tijd afgerond.
De aanvallen werden uitgevoerd om de Iraanse strijdkrachten ‘grote verliezen’ te bezorgen en hun capaciteit te verminderen om onschuldige burgers en commerciële scheepvaart in de Straat van Hormuz aan te vallen, aldus Centcom in een eerdere verklaring op X.
President Donald Trump heeft ook gedreigd het nucleaire complex Kolang Gaz La aan te vallen, een zwaar versterkt gebied dat naast Natanz ligt, de locatie voor de verrijking van uranium die al eerder door de VS en Israël is gebombardeerd.
ANP
De marine van de Iraanse Revolutionaire Garde heeft in de nacht van maandag op dinsdag meerdere doelen in Bahrein aangevallen. Onder meer een gebouw waar Amerikaanse troepen gestationeerd zijn, werd onder vuur genomen, blijkt uit een verklaring die door de Iraanse staatstelevisie werd verspreid.
De aanvallen van het Iraanse leger waren ook gericht op wapenopslagplaatsen en een communicatiecentrum. Het ministerie van Binnenlands Zaken in Bahrein riep inwoners eerder op te schuilen nadat het luchtalarm was afgegaan.
Het Amerikaanse leger voerde voor de derde nacht op rij aanvallen uit op doelwitten in Iran. Ook vorige nacht maakte Iran melding van een aanval in Bahrein, een bondgenoot van de VS.
Belga
De Amerikaanse president Donald Trump steunde een Saoedische aanval tegen de Houthi’s in Jemen die maandag werd uitgevoerd. Dat schrijft de Amerikaanse nieuwssite Axios op gezag van Amerikaanse ingewijden.
De aanval was gericht tegen het vliegveld van hoofdstad Sanaa om te voorkomen dat een Iraans vliegtuig met Houthi-rebellen daar zou landen.
De Houthi’s hebben op de aanval gereageerd. De vijandelijkheden worden als de ernstigste beschouwd sinds 2022, en kunnen een eind maken aan het staakt-het-vuren tussen de Jemenitische regering en de Houthi’s.
Een hernieuwd conflict tussen de Houthi’s en de regering, die wordt gesteund door Saoedi-Arabië, kan regionale spanningen verder doen oplopen en de oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten verder aanwakkeren. Het feit dat Saoedi-Arabië Trump consulteerde, wijst op de vrees van het land voor een oplopend conflict en de noodzaak van Amerikaanse militaire en diplomatieke steun, aldus Axios.
ANP
De olieprijzen zijn maandag zeker 9 procent gestegen door de aangekondigde Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz en de aankondiging van de Amerikaanse president Donald Trump dat er tol zal worden geheven.
West Texas Intermediate steeg tot 79 dollar (zo’n 72,50 euro) per vat en een vat Brent-olie sloot af boven de 83 dollar (76,14 euro).
De Amerikaanse strijdkrachten gaan Iraanse havens opnieuw blokkeren vanaf dinsdagavond 22.00 uur Nederlandse tijd. President Trump wil een tol heffen van 20 procent over de waarde van de vracht van het betreffende schip.
Nederland keurt dit plan af, zo zei premier Rob Jetten tegen het ANP. ‘Van tolheffing kan geen sprake zijn. Dat vinden we echt Europabreed.’
ANP
Twee tankers van de Verenigde Arabische Emiraten zijn in de nacht van maandag op dinsdag getroffen door Iraanse kruisraketten. Dat maakte het ministerie van Defensie van de Verenigde Arabische Emiraten bekend. De schepen zouden zijn aangevallen in Omaanse territoriale wateren in de Straat van Hormuz.
Een Indiaas bemanningslid zou om het leven gekomen zijn en acht bemanningsleden zouden gewond zijn geraakt, van wie vier ernstig.
Volgens het ministerie van Defensie brak op beide schepen brand uit, maar zouden die onder controle zijn. Het ministerie kondigde een reactie aan en zei dat de Verenigde Arabische Emiraten alle noodzakelijke maatregelen zullen treffen om hun soevereiniteit en veiligheid te verdedigen.
Het aantal schepen dat door de Straat van Hormuz vaart is afgenomen na nieuwe aanvallen over en weer door Iran en de Verenigde Staten. Maandag was er geen zichtbare scheepvaart door de zeestraat. Het is mogelijk dat schepen ‘onzichtbaar’ door de Straat van Hormuz varen met uitgeschakelde transponders.
De Iraanse Revolutionaire Garde zei dinsdag dat in de Straat van Hormuz twee tankers zijn geraakt die waarschuwingen hadden genegeerd en hun navigatiesysteem hadden uitgezet. De schepen zouden hebben geprobeerd via een route te varen waar mijnen liggen.
Volgens de Garde zetten de VS schepen ertoe aan om een ‘illegale route’ te gebruiken. Samenwerking met de VS veroorzaakt schade, vertraagt de heropening van de Straat van Hormuz en veroorzaakt een wereldwijde energiecrisis, aldus de Iraanse Revolutionaire Garde.
ANP
Het Amerikaanse leger heeft voor de derde nacht op rij aanvallen gelanceerd op doelen in Iran. Dat meldt het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten (Centcom) in een kort bericht op X.
De aanvallen begonnen volgens Centcom om 22.45 uur Nederlandse tijd, een kwartier na middernacht in de Iraanse hoofdstad Teheran.
Net zoals de afgelopen dagen moeten de Amerikaanse aanvallen de Iraanse strijdkrachten ‘grote verliezen’ bezorgen en het vermogen van het Iraanse leger treffen om burgers en commerciële schepen in de Straat van Hormuz aan te vallen.
De Verenigde Staten zijn van plan om dinsdag vanaf 22.00 uur Nederlandse tijd de blokkade van Iraanse havens te hervatten. Op zijn platform Truth Social zei president Donald Trump dat Iraanse schepen het land niet meer in of uit mogen. Andere landen kunnen volgens Trump wel gebruik blijven maken van de Straat van Hormuz.
Het Iraanse persbureau YJC meldde maandagnacht dat er zeven explosies werden gehoord in de zuidelijke haven Bandar Abbas en twee op het eiland Kish.
President Trump heeft ook gedreigd het nucleaire complex Kolang Gaz La aan te vallen, een zwaar versterkt gebied dat naast Natanz ligt, de locatie voor de verrijking van uranium, die al eerder door de VS en Israël is gebombardeerd. Onder Kolang Gaz La, ook wel Pickaxe genoemd, zouden twee tunnelcomplexen liggen die volgens experts onbereikbaar zijn voor de sterkste bunkerbommen in het Amerikaanse arsenaal.
Niettemin zei Trump tegen verslaggevers in het Witte Huis dat een akkoord om de oorlog te beëindigen nog steeds mogelijk is. ‘We hadden een akkoord twee dagen geleden en toen zeiden ze: ‘O, we kunnen dat akkoord niet sluiten. We moeten er verder over onderhandelen.’’
Redactie
Volgens de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), de scheepvaartorganisatie van de VN, is er 'geen enkele juridische grondslag' voor het plan van de Amerikaanse president Donald Trump om 20 procent tol te heffen op commerciële schepen die door de Straat van Hormuz varen. Ook EU-buitenlandministers zijn faliekant tegen het plan.
'Vóór de oorlog was de Straat van Hormuz tolvrij toegankelijk voor de scheepvaart. Ook na afloop van de oorlog moet de zeestraat tolvrij toegankelijk zijn voor de scheepvaart', zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag na afloop van de maandelijkse bijeenkomst van EU-buitenlandministers.
Trump zei maandag dat de VS per direct de controle over de Straat overnemen, en in ruil voor de beveiliging ervan schepen een heffing van 20 procent van hun vrachtwaarde opleggen.
'We zijn op de hoogte van het bericht en wachten op nadere details', zei een woordvoerder van de IMO. 'Ons standpunt is altijd hetzelfde geweest: de IMO is nadrukkelijk tegen het opleggen van tarieven voor de doorvaart door zeestraten die worden gebruikt voor de internationale scheepvaart.'
Remco Andersen
De Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd dat de VS de Straat van Hormuz overnemen en voortaan tol zullen heffen op elk commercieel schip dat er doorheen vaart, namelijk 20 procent van de vrachtwaarde. Dat is nodig, zegt Trump vanmiddag op zijn geliefde medium Truth Social, om de VS de kosten te vergoeden van ‘het verzorgen van veiligheid in dit onrustige deel van de wereld’.
Iedereen mag er doorheen varen, behalve Iran, schrijft Trump. Het proces begint per direct en ‘de VS, vanaf dit punt, zullen bekend staan als DE HOEDER VAN DE STRAAT VAN HORMUZ.’
Onduidelijk is het plan precies in zijn werk moet gaan. Eerder in het conflict probeerden de VS ook al de Straat van Hormuz vrij te maken. Al snel bleek dat het veel makkelijker is om de zeeweg te blokkeren dan om haar gedeblokkeerd te houden. De VS zouden met elk commercieel schip een marineschip mee moeten sturen.
Remco Andersen
Er zijn zondag slechts zes vrachtschepen door de Straat van Hormuz gevaren, het laagste aantal in vijf weken tijd. Dat meldt persbureau Reuters op basis van gegevens van analysebedrijf Kpler. De meeste schepen die de zeestraat zijn gepasseerd, deden dat bovendien met hun transponders uitgeschakeld.
De Verenigde Staten voerden afgelopen weekend weer luchtaanvallen uit op Iran, nadat de Iraniërs een vrachtschip in de Straat van Hormuz hadden aangevallen. Iran zei daarop de zeestraat opnieuw af te sluiten voor commerciële scheepvaart, wat gisteren werd weersproken door de Amerikaanse president Trump. Het oplaaiende geweld en de uitspraken van Iran over de sluiting van de Straat van Hormuz lijken er nu toe te leiden dat minder vrachtschepen de oversteek wagen.
Vrijdag leek het er nog op dat de scheepvaart over de Straat van Hormuz doorging, ondanks de hervatting van de Amerikaanse en Iraanse beschietingen over en weer. Volgens maritieme trackers voeren tot afgelopen weekend dagelijks tientallen schepen door de zeestraat. De aantallen lagen wel aanzienlijk lager dan voor de Iran-oorlog, toen elke dag zo’n 120 vrachtschepen passeerden.
Daan de Vries
Het Jordaanse leger heeft naar eigen zeggen vier Iraanse raketten neergehaald. Iran heeft het land onder vuur genomen als reactie op Amerikaanse bombardementen.
‘De luchtafweersystemen hebben bij dageraad vier raketten onderschept en neergehaald, die het Jordaanse luchtruim waren binnengedrongen vanuit het Iraanse grondgebied’, aldus een officiële bron. Er zou geen schade zijn aangericht. Ook zijn er geen gewonden gevallen.
De Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) had eerder gezegd aanvallen te hebben uitgevoerd op Amerikaanse basissen in Jordanië, Bahrein en Koeweit als vergelding voor bombardementen door de Verenigde Staten op Iran. Volgens de IRGC brak er brand uit bij brandstofdepots op de Jordaanse basis van Prins Hassan. (Belga)
De Iraanse Revolutionaire Garde zegt Amerikaanse militaire doelen in Jordanië, Bahrein en Koeweit te hebben aangevallen. Dat melden Iraanse staatsmedia. Eerder vielen de Verenigde Staten tientallen doelwitten in Iran aan.
Volgens staatspersbureau IRNA richtten de aanvallen zich op de Prince Hassan Air Base in Jordanië, een Amerikaans commandocentrum voor drones in Bahrein en meerdere luchtmachtbases in Koeweit, waaronder Ali Al Salem.
De Revolutionaire Garde heeft geen informatie verstrekt over de omvang van de aanvallen of eventuele schade. Ook is er nog geen reactie van de VS of de betrokken landen. (ANP)
De VS hebben zondag zo’n vijf uur lang aanvallen uitgevoerd op Iran, meldt het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten (Centcom). Volgens Centcom begonnen de aanvallen om 23.00 uur, ongeveer vijf uur later waren ze beëindigd.
Iraanse staatsmedia erkenden maandagochtend de recente aanvallen meldden explosies op meerdere locaties, waarbij zeker één persoon om het leven kwam.
In Bahrein, waar een Amerikaanse legervloot ligt, ging het luchtalarm af.
De Verenigde Staten voeren zondag opnieuw aanvallen uit op Iran. Dat heeft het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten (Centcom) bekendgemaakt op X.
Volgens Centcom begonnen de aanvallen om 23.00 uur. Het militaire commando zegt met de aanvallen het vermogen van Iran verder te willen verzwakken om burgers en commerciële schepen in de Straat van Hormuz aan te vallen.
Het Iraanse staatspersbureau IRNA meldt op gezag van plaatselijke autoriteiten dat in het zuidwesten van het land één persoon is omgekomen en vier anderen gewond zijn geraakt bij de Amerikaanse aanval.
Iran veroordeelde de aanvallen en stelde dat die alle diplomatieke inspanningen van de afgelopen maanden tenietdoen. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken hebben de Verenigde Staten door hun inmenging de onveiligheid in de Straat van Hormuz doen terugkeren en de internationale handelsscheepvaart verstoord.
De Verenigde Staten vielen Iran eerder deze week al drie nachten aan. Daarbij werden volgens Centcom meer dan driehonderd militaire doelen geraakt, waaronder raket- en dronelocaties, marine-installaties en munitieopslagplaatsen. (ANP)
Lees hier het liveblog over de crisis in het Midden-Oosten van vorige week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant