Het bos van Fontainebleau is een groene oase voor Parijzenaren. Nu moeten gigantische blusvliegtuigen en honderden brandweerlieden een ongekende bosbrand bezweren die lijkt te zijn begonnen door een argeloze roker en een vrijwillige brandweerman.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze doet verslag vanuit Noisy-sur-École.
De longen van Parijs, zoals het bos van Fontainebleau wordt genoemd, zijn zwartgeblakerd als die van een verstokte roker. Sinds zondag woedt een brand op het voormalige koninklijke jachtterrein waarbij inmiddels meer dan 2.000 hectare in vlammen is opgegaan.
De aanblik van twee gigantische blusvliegtuigen zo dicht bij de Franse hoofdstad is onwerkelijk. Al weken wordt Frankrijk geteisterd door bosbranden; deze zomer is al meer bos in vlammen opgegaan dan in heel 2025. Maar voor de regio rond Parijs is het ongekend. Een grauwe rooksluier hangt over het bos en de geur slaat ook ver buiten het zicht van de vlammen op de longen.
Fontainebleau is het meestbezochte bos van Frankrijk: het concurreert met ongeveer 17 miljoen bezoekers per jaar met een attractie als Disneyland Parijs. Het is een paradijs voor rotsklimmers en geliefd bij Parijzenaren als ontsnappingsroute op hete dagen. Dankzij de afwisseling van dicht en divers bos met open plekken speelt het licht er een bijzonder spel, dat impressionistische schilders als Claude Monet naar Fontainebleau lokte.
Rijdend door Fontainebleau is hier en daar zo’n fonkelend tafereel te zien. Maar wat vooral opvalt is hoe het bos lijdt onder de drie opeenvolgende hittegolven. ‘Zie je hoe de bladeren hangen? Dat is hittestress, normaal horen ze rechtop te staan’, zegt Olivier Bertrand, die met zijn hond Prana (‘levensadem’, vrij vertaald uit het Sanskriet) zichtbaar geroerd door het bos loopt bij het dorpje Noisy-sur-École. Hij wijst op het tapijt van dorre bladeren op de grond: een herfsttafereel, normaal gesproken. En perfect brandmateriaal.
De bewoners aan dit bospad zijn geëvacueerd; Bertrand woont net achter deze linie, vanwaar vier brandweerwagens verder het bos inrijden. ‘Ik heb een greppel gegraven en de heg zoveel mogelijk bewaterd. Het zijn kleine gebaren, maar we proberen te doen wat we kunnen. Dit bos is mijn speeltuin, het doet pijn aan mijn hart.’
Het wrange van de bosbranden is dat ze niet alleen het gevolg zijn van de door klimaatverandering toenemende hitte en droogte, maar dat ze ook de weerbaarheid van Frankrijk tegen diezelfde klimaatverandering aanvreten. Bos speelt een sleutelrol bij het temperen daarvan, maar wordt van beschermer ook slachtoffer.
Eind juni riep een groep wetenschappers in dagblad Le Monde daarom op het bos tot een politieke kwestie te maken. De miljard bomen die president Emmanuel Macron beloofde voor 2032 te planten, zijn wat hen betreft vooral een communicatiestunt. Het gaat in overgrote meerderheid om gesubsidieerde aanplant van naaldbomen die economisch interessant zijn voor de houtindustrie, en juist niet geschikt voor een opwarmend klimaat. ‘We staan op een kantelpunt’, stellen de briefschrijvers. Het bos helpt de temperatuur te reguleren, slaat koolstof op, beschermt de waterreserves. Wie dat niet voldoende beschermt, geeft ‘ons belangrijkste instrument uit handen om ons aan de toekomst aan te passen’.
Daar hoort een kanttekening bij: bos is kwetsbaar voor brand en vuur is moeilijk te beheersen, maar het overgrote deel van de branden in Frankrijk wordt direct veroorzaakt door menselijk handelen. Op de publieke zender France Info worden voortdurend waarschuwingsspots herhaald: een slecht uitgedoofde peuk kan een ramp veroorzaken.
In Fontainebleau blijkt dinsdagmiddag dit scenario deels te zijn uitgekomen, wanneer het Openbaar Ministerie met nieuws komt over twee mannen die eerder die dag zijn aangehouden. Een van hen heeft bekend dat hij ‘per ongeluk brand heeft veroorzaakt door het weggooien van zijn sigaret’. De ander, een lid van de vrijwillige brandweer in Fontainebleau, heeft bekend dat hij takjes met benzine en een aansteker in brand had gestoken. Het gaat om jonge mannen, beiden geboren in 2007.
In de feestzaal tegenover het gemeentehuis van Noisy-sur-École, enkele uren voordat het nieuws over de bekentenissen naar buiten komt, is het dinsdag te vroeg voor speculatie over wat er kan zijn gebeurd. Af en aan worden zakken vol chips, mueslirepen, water en cola binnengesleept door mensen uit de omgeving, bedoeld om de brandweermannen te voeden die hier soms van ver buiten de regio naartoe zijn gekomen voor de blusoperatie. Het lokaal staat zo vol dat de vrijwilligers zich achter de oren krabben of het niet tijd wordt de hulpoproep van Facebook af te halen.
Een van die helpers is Yohan Clement. Hij zou op de terugweg van zijn vakantie met zijn vriendin bij zijn moeder komen eten, maar die werd midden in de nacht geëvacueerd. Dus komen ze nu hier eten brengen: een gigantische doos vol nootjes en bananen. Het aanzicht van rookpluimen doet hem pijn. Zijn moeder woont pal aan het bos, waar hij is opgegroeid, vertelt Clement met rode ogen. ‘Fontainebleau is als onze tuin vol familieherinneringen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant