is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking. Hij woont in Berlijn.
Een symbolische daad van de Europese Unie richting Israël gaat Duitsland al te ver. Het wil, hoe absurd, vasthouden aan ‘de dialoog’.
Zelfs een speldenprik aan Israël gaat Duitsland te ver. Binnen de Europese Unie verzet Duitsland zich tegen een beperking van de import van producten van kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. De kolonisten maken zich steeds vaker schuldig aan geweld tegen Palestijnen en pikken steeds meer Palestijns land in, waardoor een tweestatenoplossing tussen Israël en Palestina vrijwel onmogelijk is geworden. Bovendien is de bezetting van de Westelijke Jordaanoever sowieso in strijd met het internationaal recht.
Tegenover alle geweld en wetteloosheid wilde de EU slechts een symbolische daad stellen. De import vanuit het gekoloniseerde deel van de Westelijke Jordaanoever stelt economisch weinig voor. Bovendien zijn beperkingen gemakkelijk te omzeilen door producten van het stempel Israël te voorzien, iets wat nauwelijks te controleren valt.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Maar ook tegen dit machteloze gebaar maakten Duitsland en een aantal kleinere lidstaten bezwaar. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul bleef vasthouden aan de ‘dialoog’ met Israël. Een absurd argument: de afgelopen jaren heeft de Israëlische regering laten zien dat zij helemaal niet wil praten en alleen maar verder wil escaleren.
Duitsland is op dramatische wijze verstrikt geraakt in zijn eigen herinneringscultuur. Na de wetteloosheid van het naziregime ziet het naoorlogse Duitsland zichzelf als hoeder van vrede en internationaal recht. Centraal in de herinneringscultuur staat de Holocaust, de massamoord op de Europese Joden die Duitsland een bijzondere schuld en verantwoordelijkheid geeft tegenover het Jodendom en de staat Israël.
Maar hoe kan Duitsland het internationaal recht verdedigen als het niets onderneemt tegen het genocidale geweld van Israël in Gaza en het geweld van de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever? Duitsland negeert deze tegenstrijdigheid. Het wordt zo in beslag genomen door zijn oorlogsschuld dat het onvoldoende oog heeft voor de misdaden van de staat die mede uit de Holocaust voortkwam. Kritiek op het Israëlische optreden wordt verward met antisemitisme, op een manier die volgens een rapport van de Verenigde Naties de vrijheid van meningsuiting in gevaar brengt.
Deze houding brengt grote schade toe aan Duitsland en Europa. Dat Duitsland onlangs op pijnlijke wijze een zetel in de VN-Veiligheidsraad misliep, was mede te wijten aan zijn hypocriete opstelling inzake Israël. Mede door de Duitse blokkade betaalt ook Europa een hoge diplomatieke prijs voor zijn passiviteit. Europa werpt zich op als verdediger van het internationaal recht, maar heeft zijn geloofwaardigheid in de rest van de wereld verspeeld door niets te doen tegen de aanhoudende schendingen van de mensenrechten door Israël.
Duitsland verzuimt de lessen uit het verleden toe te passen op het heden. Zijn vrijwel onvoorwaardelijke steun voor Israël getuigt niet van een levende herinneringscultuur, maar van een dogmatisch vasthouden aan zijn naoorlogse positie, waardoor de blik op de hedendaagse Joodse staat wordt vertroebeld. Door zijn verzet tegen een hardere aanpak van Israël draagt Duitsland bij aan het morele echec van Europa. Dat is tragisch voor een land dat zijn oorlogsschuld wil overwinnen en zo graag het ‘goede’ Duitsland wil zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant