De gebeurtenissen in Oldebroek zijn meer dan een lokaal debat over een regenboogvlag of een asielzoekerscentrum. Het gaat over erkenning, vertegenwoordiging en vertrouwen. En dat is een ontwikkeling die ook in andere delen van Nederland zichtbaar is.
Afgelopen week werd Oldebroek plotseling nationaal nieuws. Honderden demonstranten verzamelden zich bij het gemeentehuis nadat de nieuwe coalitie had besloten het regenboogbeleid te beëindigen, de regenboogvlag niet langer te hijsen en zich uit te spreken tegen de komst van een asielzoekerscentrum. Wat begon als een lokaal politiek besluit, groeide binnen enkele uren uit tot een landelijke discussie over identiteit, inclusie en de koers van Nederland.
Dat Oldebroek binnen enkele dagen uitgroeide tot landelijk nieuws, was geen toeval. Wethouder Tom de Nooijer, eerder presentator van Ongehoord Nieuws, kent de dynamiek van media en sociale platforms. Hij begrijpt hoe een lokaal bestuurlijk besluit onderdeel kan worden van een nationale politieke discussie. De demonstraties van deze week gingen daardoor al snel over veel meer dan een regenboogvlag of een gemeentelijk beleidsbesluit. Zij werden het decor van een bredere strijd over identiteit, migratie en de vraag welke waarden een overheid zichtbaar moet uitdragen.
Over de auteur
Jaap Stalenburg is journalist, communicatieadviseur en voormalig Statenlid voor de Partij van de Arbeid in Fryslân.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Toch denk ik dat we de gebeurtenissen in Oldebroek verkeerd lezen. Wie alleen een botsing ziet tussen progressief en conservatief Nederland, kijkt naar het zichtbare conflict en mist de ontwikkeling die daaronder schuilgaat.
Tijdens mijn jaren als Statenlid in Fryslân bracht ik veel tijd door in dorpshuizen, sportkantines en bij mensen aan de keukentafel. Opvallend genoeg begonnen die gesprekken zelden over identiteit of migratie. Mensen maakten zich zorgen over de bus die niet meer reed, een huisarts die verdween, jongeren die geen woning konden vinden en voorzieningen die langzaam uit hun dorp verdwenen. Achter die verschillende verhalen zat steeds dezelfde vraag: telt onze regio eigenlijk nog wel mee?
Steeds vaker moest ik daarbij denken aan de Amerikaanse uitdrukking ‘flyover country’. Niet omdat Nederland met de Verenigde Staten te vergelijken is, maar omdat ook hier het gevoel groeit dat sommige regio’s vooral worden overgevlogen en zelden echt worden bezocht. Politiek, media en bestuur lijken zich steeds meer in dezelfde stedelijke omgeving af te spelen, terwijl daarbuiten het gevoel ontstaat dat er vooral óver mensen wordt gesproken en steeds minder mét hen.
Dat patroon zag ik ook in Heerenveen, jarenlang een sociaaldemocratisch bolwerk. Vooral in de dorpen verloren progressieve partijen veel steun. Niet omdat inwoners van de ene op de andere dag andere overtuigingen kregen, maar omdat de vanzelfsprekende band tussen partij en achterban langzaam was verzwakt.
Geschiedenis laat zien dat politieke radicalisering zelden uit het niets ontstaat. Die groeit waar vertrouwen afneemt, waar mensen zich onvoldoende vertegenwoordigd voelen en waar de afstand tussen bestuur en samenleving groter wordt. In zo'n klimaat vinden radicaal-rechtse ideeën gemakkelijker gehoor.
Misschien vergissen we ons als we denken dat het in Oldebroek om een regenboogvlag draait. De vlag is slechts het zichtbare symbool. De werkelijke strijd gaat over erkenning, vertegenwoordiging en vertrouwen. Over het gevoel van mensen dat hun zorgen er nog toe doen en dat hun regio niet alleen tijdens verkiezingscampagnes wordt bezocht. Wanneer dat vertrouwen langzaam afbrokkelt, ontstaat ruimte voor politici die onvrede weten te verbinden met culturele thema’s en identiteit.
Dat is de les van Oldebroek. Niet dat Nederland steeds feller verdeeld raakt over symbolen, maar dat achter die symbolen een veel fundamentelere vraag schuilgaat: voelen mensen zich nog vertegenwoordigd door de politiek? Zolang die vraag onbeantwoord blijft, zal de volgende ‘Oldebroek’ zich vanzelf aandienen. Niet omdat de symbolen belangrijker worden, maar omdat de onderliggende onvrede blijft bestaan.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant