Argentinië-Engeland De halve finale woensdagavond is voor zowel Argentijnse als Engelse fans beladen. Vooral oudere Argentijnen willen wraak om de jonge militairen die „als vogeltjes” zijn doodgeschoten tijdens de Falklandoorlog, de Engelsen vanwege de onbestrafte handsbal van Maradonna. En ze willen Lionel Messi „op respectvolle wijze” met pensioen sturen.
Op een bankje voor zijn hotel in Miami hoeft Dave Webster er niet lang over na te denken. Argentijnen? Hij vindt ze maar niks. Webster (68) en zijn vrouw Sandra zitten te wachten op een taxi naar de luchthaven. Twee dagen eerder zaten ze in het stadion toen de Engelse nationale ploeg in de kwartfinale won van Noorwegen, door een doelpunt in de blessuretijd: 2-1.
Die twee tickets, op goede plekken, dichtbij het veld, hebben hem zo’n 17.000 dollar (bijna 15.000 euro) gekost, vertelt de geboren Engelsman. Hij heeft nog even gekeken of ze ook een plek konden vinden voor de halve finale van woensdag in Atlanta, maar daar was de prijs voor vergelijkbare stoeltjes nog hoger, kreeg hij te horen: 11.000 dollar per stuk. „Dat ga ik echt niet betalen om Argentinië te zien spelen. There is no way.”
Engeland tegen Argentinië – het is al ruim een halve eeuw een beladen confrontatie. Misschien dat voor de Engelsen alleen Duitsland als tegenstander nog iets meer losmaakt, en voor de Argentijnen buurland Brazilië. Al moet Webster bekennen dat hij van de lange voorgeschiedenis weinig weet: hij is al jong naar Canada verhuisd. Zijn frustratie zit vooral bij het spel van de huidige ploeg. Argentijnen zijn „duikelaars” en hebben in zijn ogen altijd de scheidsrechter mee.
Voor Alberto Bustas, een Argentijn van in de zestig uit Rosario, speelt er meer mee. Hij loopt dinsdagochtend met twee landgenoten in het centrum van Atlanta en hoopt nog kaartjes te vinden voor de halve finale. Engeland tegen Argentinië is in de eerste plaats een „botsing van voetbalculturen”, meent hij. Want Europeanen benaderen het spel volgens hem vaak „strategisch”, en Zuid-Amerikanen juist „met passie”.
In de lange geschiedenis van onderlinge interlands leidde dat tot meerdere verhitte ontmoetingen. De eerste was waarschijnlijk de kwartfinale van het WK van 1966 in Engeland. Daarin won het thuisland op Wembley door een doelpunt van Geoff Hurst, die volgens Argentinië was gemaakt in buitenspelpositie. De verliezers bestempelden het duel nadien als „el robo del siglo”, de roof van de eeuw. De bondscoach van de winnaars noemde de Argentijnen na afloop „beesten”, vanwege hun gedrag op het veld.
Toch is dat niet waar Bustas aan denkt, in aanloop naar de halve finale van woensdag. Voor hem is het eerder een heropvoering van de kwartfinale in 1986, toen Argentinië met 2-1 won van Engeland, en later wereldkampioen werd.
De verliezers beginnen dan altijd over de „Hand van God”, lacht hij, het moment dat de Argentijnse ster Diego Maradonna de bal met zijn hand over de twintig centimeter langere Engelse doelman Peter Shilton tikte en zo scoorde: hij maakte duidelijk hands, wat de scheidsrechter niet zag. Maar ze vergeten voor het gemak dan even de „briljante goal” van diezelfde Maradona, later die wedstrijd: een dribbel over het hele veld, langs vijf Engelse spelers.
Dat duel vond bovendien plaats op een moment dat beide landen politiek op ramkoers lagen, als gevolg van de Falklandoorlog van een paar jaar eerder. De eilandengroep voor de kust van Argentinië was op dat moment al een tijdje Brits overzees gebied, maar ook punt van twist. In april 1982 werd dat geschil gewelddadig, toen Argentinië onaangekondigd het leger naar de eilanden stuurde om de macht over te nemen. In de gevechten, die 74 dagen duurden, kwamen 649 Argentijnse en 255 Britse militairen om het leven.
Later zou Maradona in zijn biografie El Diego terugblikken op die middag in Mexico-Stad, het eerste onderlinge duel sinds de oorlog. Het voelde voor hem „alsof ik de portemonnee van de Engelsen stal”. Voor de wedstrijd hadden hij en zijn teamgenoten gezegd dat ze de wedstrijd los zouden zien van de oorlog. „Maar dat was een leugen. We dachten nergens anders aan. […] We wisten dat ze veel Argentijnse jongens daar hadden vermoord, als kleine vogeltjes. En dit was de wraak.”
Zelfs meer dan veertig jaar later is die pijn nog altijd niet verzacht, zegt Gabriela Pavia, die met haar gezin rond het Centennial Park in Atlanta loopt. Zij woont nu in Californië, maar groeide op in Buenos Aires, en kan zich nog herinneren hoe tieners uit haar buurt naar de oorlog moesten om te vechten, en nooit terugkeerden. „Daar zijn mensen nog steeds verbitterd over.” Het blijkt volgens haar wel uit de liedjes die Argentijnse fans nog steeds zingen.
Veelgehoord op de tribunes is bijvoorbeeld „El que no salta es un Ingles” – wie niet springt is een Engelsman. En in aanloop naar dit WK bracht de Argentijnse zanger Palmito een lied uit dat door Argentijnse fans, maar ook de selectie zelf, onvermoeibaar wordt gezongen. De strekking is dat ze wraak komen nemen, „Por Malvinas, por El Diego, Por la última de Leo.” Oftewel: voor de Falklandeilanden, voor Maradona, en om sterspeler Lionel Messi op zijn laatste grote toernooi te zien winnen.
Op wraak zijn ook de Engelsen uit, merkten William Coutts en Jake King. Al is „verlossing” misschien een beter woord. De twee vrienden zijn een dag eerder komen overvliegen vanuit Londen en hoorden de afgelopen tijd met name van oudere fans hoezeer ze zich nog altijd tekort gedaan voelen, door de kwartfinale van 1986. Zelf hebben ze dat gevoel totaal niet, lacht King. „Wij moesten in die tijd nog geboren worden.”
Voor het tweetal, en voor veel andere jongere Engelse fans in Atlanta, heeft de wedstrijd tegen Argentinië dan ook weinig vijandigs meer. Het is eerder „voetbalerfgoed”, zegt King: een confrontatie die vanuit het verleden meer gewicht heeft dan vele andere, zonder dat fans er nog bij stilstaan waarom dat zo is. Én misschien is het wel hun laatste kans om Messi in het shirt van zijn land te zien. „Dit is zijn laatste WK. Het zou mooi zijn als we hem morgen met pensioen kunnen sturen. Op een respectvolle manier.”