is publicist.
Oudervereniging Balans stapt namens thuiszitters naar de rechter in een procedure tegen de Nederlandse staat om het recht op passend onderwijs af te dwingen. Een historische zet.
Volgens Balans stijgt het aantal leerlingen dat verstoken is van passend onderwijs nog steeds. Uit het rapport Thuiszitters Tellen blijkt dat minimaal 70 duizend kinderen en jongeren al langer dan drie maanden thuiszitten zonder passend onderwijs. Naar schatting 280 duizend kinderen en jongeren ontvangen geen volwaardig onderwijs.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik schrijf al een ‘onderwijsgeneratie’ over thuiszitters. Het is genant om een elf jaar oude Volkskrant-column aan te halen en te ontdekken dat deze nog bijzonder actueel klinkt. Uit augustus 2015, een krap jaar na de invoering van de Wet passend onderwijs, over het thuiszittersprobleem bij vooral kinderen met een autistische stoornis: ‘Vorig jaar is de zorgplicht ingevoerd voor scholen, juist om te bevorderen dat kinderen met een beperking vaker naar het regulier onderwijs gaan in plaats van naar het dure speciaal onderwijs. Maar het reguliere onderwijs mist de kennis en voorzieningen om deze kinderen optimaal te begeleiden. Dit mooie inclusie-ideaal dreigt vooralsnog niet tot minder, maar juist meer thuiszitters te leiden.’
Ik haalde destijds het rapport Van Miep Ziek naar Miep op Maat van onderwijsjurist Katinka Slump aan. ‘Het zou ons verder brengen als de oorzaak van thuiszitters niet wordt gelegd bij het kind vanwege een ‘complexe plaatsingsproblematiek van de leerling’, maar bij de vraag of onze scholen voor een grote groep leerlingen nog wel voldoende kindgeschikt zijn.’
Daarnaast speelt rond passend onderwijs nog altijd de strijd tegen dwang en drang. Leerplichtconflicten waarbij ouders geconfronteerd worden met Veilig Thuis-meldingen, met soms desastreuze gevolgen. Hoe dat eruitziet, beschreef ik in januari 2020: ‘Joyce, moeder van de hoogbegaafde Jason, verloor haar baan omdat ze noodgedwongen 15 uur thuisonderwijs ging geven. De plusklassen, de honderden kilometers reizen naar school, alles heeft ze zelf gefinancierd. Ondanks die inspanningen kreeg ze onlangs een zevende (!) Veilig Thuis-melding.’
‘Ze is net verhuisd, op de vlucht voor de leerplichtambtenaar en de gemeente. Ze heeft een kei van een advocaat die ze niet meer kan betalen. Zonder haar was Jason waarschijnlijk definitief uit huis geplaatst. Joyce vertelt hoe traumatiserend het was. Als ’s avonds de politie en de crisisdienst voor de deur staan. Die een doodsbang 5-jarig jongetje vertellen dat ze misschien een andere moeder voor hem gaan zoeken.’
‘Wat een geluk dat Albert Einstein niet in een 21ste-eeuws Nederlands schoolsysteem is grootgebracht. Want dan was hij hoogstwaarschijnlijk een depressieve drop-out geworden en liepen we minstens zestig jaar achter met onze ontwikkeling’, stelde ik destijds cynisch.
Een ander dieptepunt, in juni 2020, was een omstreden podcast voor orthopedagogen over hoe ze kunnen omgaan met de ‘schoolweigering’ – diepe angst voor school – van een autistisch kind. ‘Een jongetje van 8 heeft zich doodsbenauwd opgesloten op het toilet. Hij wil niet naar school. Hij durft gewoon niet. ‘Ik kan het niet’, schreeuwt hij. Maar de vrouw die de school heeft ingeschakeld om het kind thuis op te halen, neemt daar geen genoegen mee. Ze schroeft de scharnieren van de wc-deur los, tilt de deur eruit en sleurt het volkomen panische kind in zijn pyjama haar auto in. Naar school, waar hij zo bang voor is. Zijn kleren mag hij ‘terugverdienen’. In de klas blijft hij schreeuwen. ‘Ik kan het niet!’ Dat gaat maar liefst drie dagen door.’
Dit soort dystopische dwangmaatregelen zijn geen passend onderwijs, maar kindermishandeling.
Thuiszitters dwingen ons tot een dieper debat over onderwijs in de 21ste eeuw. Voor sommige thuiszitters, bijvoorbeeld kinderen met autisme, is individueel maatwerk geen luxe maar noodzaak. Toch ontbreekt vaak een wettelijke basis voor tijdelijk thuisonderwijs of kleinschalige alternatieven, als regulier of speciaal onderwijs schade veroorzaakt.
Dat Balans nu naar de rechter stapt, is een noodzakelijke poging om het recht op inclusief en werkelijk passend onderwijs – in welke vorm en voor welk kind dan ook – eindelijk waar te maken. Als thuiszitter-moeder hoop ik dat deze rechtszaak eindelijk beweging brengt in een probleem dat al veel te lang doorsuddert.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant