De VS zeggen bij monde van de president de controle over de Straat van Hormuz over te nemen en tol te heffen. Iran blijft voorlopig tankers aanvallen en het verkeer op de zeestraat neemt af.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De Amerikaanse president Donald Trump verkondigde maandag dat het Amerikaanse leger de zeestraat wil overnemen en een tol heft van 20 procent op ieder schip dat er doorheen vaart. Die forse heffing zou volgens hem nodig zijn voor de militaire kosten van het open en veilig houden van de zeestraat. De VS willen Iraanse schepen de toegang ontzeggen. Het plan moet dinsdagavond om 22 uur (Nederlandse tijd) in werking treden.
De Straat van Hormuz is cruciaal voor de mondiale handel in met name brandstof, maar al sinds het begin van de huidige oorlog is de doorgang grotendeels geblokkeerd door Iraanse aanvallen.
De VS hebben meerdere pogingen gewaagd de zeestraat tussen Iran en Oman weer te openen, onder meer door Iran onder druk te zetten met een blokkade van Iraanse havens, maar dat is tot dusver niet gelukt. Het akkoord dat de landen een maand geleden sloten had als belangrijkste doel de straat weer bevaarbaar te maken, maar na meerdere aanvallen over en weer heeft dat bestand momenteel geen waarde.
Dit weekend beweerden de VS dat de zeestraat weer open was, maar Iran hield vol dat die dichtbleef. Zondag voeren slechts zes vrachtschepen door de Straat van Hormuz, het laagste aantal in vijf weken tijd.
Ook in de nacht van maandag op dinsdag viel Iran olietankers aan. Twee schepen van de Verenigde Arabische Emiraten werden aangevallen met kruisraketten toen zij op de territoriale wateren van Oman voeren. Zo maakte het ministerie van Defensie van de Verenigde Arabische Emiraten bekend. Een Indiaas bemanningslid kwam om het leven, acht leden van het personeel raakten gewond en op beide schepen brak brand uit.
Het leidde tot verschillende aanvallen tussen Iran en de VS over en weer, voor de derde nacht op rij. De VS bestookten meerdere plaatsen in het kustgebied van Zuid-Iran. Iran sloeg terug met aanvallen op Amerikaanse militaire doelen in Bahrein en Jordanië.
Het moet nog blijken in hoeverre Trumps plan op de Straat van Hormuz tot uitvoering komt. De president heeft in zijn bericht op Truth Social geen invulling gegeven aan het plan. Om daadwerkelijk controle te krijgen over de zeestraat zouden de VS met elk commercieel schip een marineschip mee moeten sturen.
Bovendien stuiten de VS op internationale verontwaardiging. De scheepsvaartorganisatie van de VN, IMO, liet weten dat ‘iedere juridische grondslag’ ontbreekt. EU-buitenlandchef Kaja Kallas keerde zich evenzeer tegen het plan en meent dat de Straat van Hormuz vrij toegankelijk moet zijn, zo zei ze na een overleg met de Europese buitenlandministers.
Ook de Nederlandse premier Rob Jetten sprak zijn afkeur uit. ‘Een heel slecht voorstel, daar gaan we absoluut niet aan meewerken’, zei hij tegen het ANP. Na de aankondiging van Trump stegen de olieprijzen met zeker 9 procent.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant