De Europese Commissie krijgt het advies om zelfstandig gebruik van sociale media door kinderen onder de 13 jaar in de hele EU te verbieden. Een door Brussel ingestelde deskundigengroep presenteerde vandaag een rapport van ruim honderd pagina’s, waarin staat dat jonge kinderen alleen nog onder toezicht van ouders of leraren online zouden mogen en dan ook met een maximale schermtijd. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen reageert positief en wil na de zomer met concrete voorstellen komen.
Volgens de onderzoekers moeten sociale media-apps voor de allerjongsten zo worden ingericht dat verslavende functies worden beperkt. Ze noemen onder meer eindeloos kunnen doorscrollen en een constante stroom pushmeldingen als elementen die aangepast moeten worden. Ook moeten platforms actief voorkomen dat kinderen schadelijke of illegale inhoud zien, en zelf kunnen aantonen dat hun diensten veilig zijn voor jonge gebruikers.
Von der Leyen benadrukt dat de impact van sociale media op jongeren inmiddels duidelijk zichtbaar is. Zij wijst op onderzoeken waaruit blijkt dat jongeren vier tot zes uur per dag naar een scherm kijken, met gevolgen als slaapgebrek, depressie, angstklachten, cyberpesten en blootstelling aan schadelijke content. "Het is duidelijk dat we leeftijdsgebonden beperkingen nodig hebben", aldus de Commissievoorzitter, die onlineveiligheid voor jongeren al langer als speerpunt heeft.
Voor jongeren tussen de 13 en 18 jaar pleit het adviespanel voor een geleidelijke toename van vrijheid online. In die leeftijdsgroep zouden apps beter moeten aansluiten bij de ontwikkelingsfase van de gebruiker, bijvoorbeeld met aangepaste functies en strengere privacy-instellingen voor jongere tieners. De Europese Commissie moet erop toezien dat techbedrijven deze leeftijdsdifferentiatie echt doorvoeren en naleven.
Veel lidstaten reageren positief op het idee van een Europese leeftijdsgrens; Frankrijk, Spanje, Slovenië en Oostenrijk werken zelf al aan nationale regels. De onderzoekers vinden dat landen de mogelijkheid moeten houden om een hogere ondergrens dan 13 jaar te hanteren. Nederland is voorstander van een leeftijdsgrens, maar wil de uitkomst van de Europese onderhandelingen afwachten. Estland uit daarentegen kritiek en waarschuwt dat kinderen juist digitale vaardigheden moeten ontwikkelen en leeftijdscontroles vaak worden omzeild.
Het rapport erkent dat harde leeftijdsgrenzen in de praktijk lastig zijn te handhaven, bijvoorbeeld doordat jongeren VPN-diensten gebruiken om zich als gebruiker uit een ander land voor te doen. In Australië, waar sinds december een verbod geldt voor jongeren onder de 16 jaar, blijken veel kinderen nog steeds actief op grote platforms. Daarom pleiten de onderzoekers naast regels ook voor goed onderwijs over mediagebruik en voor het versterken van de positieve kanten van sociale media. De Nederlandse jongerenadviseur Niels Zagema noemt het rapport een stap vooruit, maar waarschuwt dat "een te strenge aanpak hen de kans ontneemt om online vaardigheden te ontwikkelen en deel te nemen aan de moderne samenleving". Von der Leyen verwacht geen perfecte oplossing op korte termijn en spreekt van een noodzakelijke "cultuurverandering", vergelijkbaar met de invoering van de autogordel of het verbod op rijden onder invloed.
Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage