De bever, ooit met veel ceremonie teruggebracht in de Biesbosch, groeit in grote delen van Nederland uit tot een kostbare probleemsoort. Waterschappen, provincies en bewoners melden snel stijgende schade aan dijken, wegen en woningen, vooral door het graven van holen en burchten. De Unie van Waterschappen ziet de jaarlijkse kosten in enkele jaren oplopen van 500.000 euro in 2019 naar 4,5 miljoen euro in 2023, en verwacht dat dit bedrag verder stijgt.
Bij Waterschap Rivierenland trekken zogeheten beverpatrouilles dagelijks langs dijken om nieuwe graafactiviteiten op te sporen. Coördinator Beverbeheer Kees Schep zegt dat holen onder dijken, wegen en spoorlijnen de stabiliteit aantasten en daarmee de veiligheid in gevaar brengen. Nederland heeft duizenden kilometers dijken, en volgens hem kost het beverbestendig maken daarvan "een vermogen", terwijl nog onduidelijk is wie die rekening uiteindelijk moet betalen.
Om de aanpak te stroomlijnen is vorig jaar het Kenniscentrum Bever opgericht, waarin waterschappen samenwerken met Rijkswaterstaat, ProRail en het Interprovinciaal Overleg. Projectleider en ecoloog Elze Polman stelt dat beter begrip van het gedrag van het dier nodig is, bijvoorbeeld door bevers te voorzien van zenders. Zij noemt de bever "een supermooi beschermd dier waarmee we willen samenleven", maar waarschuwt tegelijk dat de risico’s voor infrastructuur en veiligheid dringend zijn.
De overlast is intussen ook in woonwijken zichtbaar. In Nijmegen zag bewoonster Sierra van Brunschot hoe een bever een burcht onder haar huis groef, met verzakkingen en scheve gevels als gevolg. Haar woning is inmiddels instabiel verklaard, de herstelkosten worden geschat op zo’n 100.000 euro en een collectief van vijftig buurtbewoners kampt met vergelijkbare problemen. De vraag wie de schade moet vergoeden, verzekering of overheid, is onderwerp van een juridisch geschil.
Omdat de bever een beschermde soort is, kan ingrijpen alleen met een provinciale ontheffing, maar het aantal dodelijke ingrepen neemt snel toe. In Zuid-Holland, Gelderland en Noord-Brabant zijn de afgelopen jaren al meerdere bevers gedood die als gevaarlijk of schadeveroorzakend werden aangemerkt. Limburg valt het meest op: daar steeg het aantal afgeschoten bevers van 19 in 2019 naar 180 in 2024, terwijl de provincie onderzoekt hoeveel dieren het gebied nog aankan en hoe lang de toenemende schade financieel te dragen blijft.
Herplaatsing van bevers biedt volgens de Limburgse gedeputeerde voor Natuur Léon Faassen nauwelijks nog uitzicht; andere provincies hebben geen belangstelling om dieren uit Limburg over te nemen. Hij waarschuwt dat ook andere regio’s zich moeten voorbereiden op vergelijkbare problemen nu de soort zich verder verspreidt. Daarmee schuift de discussie steeds nadrukkelijker op naar de vraag hoe Nederland de balans vindt tussen bescherming van de bever en bescherming van bewoners en vitale infrastructuur.
Probleembever (afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage