Senator Lindsey Graham tijdens een persconferentie in Kyiv, Oekraïne op 18 maart 2024.
De prominente Republikeinse senator Lindsey Graham is op zaterdagavond overleden na een „kort en plotseling” ziekbed. Dat schrijft het kantoor van de Amerikaanse senator in een verklaring op Grahams profiel op X. Graham werd eerder deze week 71 jaar oud. Volgens verschillende Amerikaanse media overleed hij na een hartaanval.
Hij was al sinds 2003 senator voor de Amerikaanse staat South Carolina en stelde zich dit jaar opnieuw kandidaat voor herverkiezing. Vorige maand versloeg hij vijf andere Republikeinse kandidaten bij de voorverkiezingen. Tussen 1995 en 2002 was hij lid van het Huis van Afgevaardigden. Graham stond bekend als trouwe bondgenoot van president Donald Trump. Trump steunde de senator in zijn herverkiezing en noemde hem „een geweldige vriend”.
„Wat triest!”, reageert Trump op het overlijden van Graham in een bericht op Truth Social. Graham was „een van de geweldigste mensen en senatoren die ik ooit heb gekend”, schrijft de president. „Hij was altijd aan het werk en was een echte Amerikaanse patriot.”
Graham was gepensioneerd kolonel van de luchtmachtreserve. Hij had zich gespecialiseerd als militair jurist. De Republikein stond bekend als havik in de Amerikaanse politiek en was over het algemeen een groot voorstander van militair ingrijpen door de VS in het buitenland.
„Als je Lindsey in verlegenheid wilt brengen, vraag hem dan een land te noemen dat hij niet zou bombarderen,” schrijft de Republikeinse senator John Kennedy over Graham in zijn recent uitgebrachte boek. Graham steunde de oorlog in Irak en drong lange tijd aan op militair ingrijpen in Iran. De senator was een van de meest uitgesproken verdedigers van Trump in het huidige conflict tussen de VS en Iran.
Ook was hij groot voorstander van Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne. Op dat gebied lag hij niet altijd op één lijn met de Amerikaanse president. Trump onderhoudt sinds zijn terugkeer in het Witte Huis een grillige relatie met Oekraïne en dreigde meermaals de Amerikaanse steun aan het land in te trekken. Hij zocht toenadering tot de Russische president Vladimir Poetin, en maakte openlijk ruzie met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Graham reisde sinds de Russische invasie in 2022 tien keer af naar Oekraïne. Afgelopen vrijdag, de dag voor zijn overlijden, bracht Graham nog een bezoek aan het land, waar hij een ontmoeting had met Zelensky. Ze spraken onder meer over een Amerikaans wetsvoorstel om Rusland nieuwe sancties op te leggen en het bewapenen van Oekraïne. President Zelensky bedankte hem naderhand voor het „erkennen van onze strijders”.
De Oekraïense president zegt „diep bedroefd” te zijn om zijn overlijden. Graham „stond ons volk bij toen dat het hardst nodig was. We stonden voortdurend met elkaar in contact, en ik zal onze gesprekken missen”, aldus Zelensky in een bericht op X. NAVO-chef Mark Rutte memoreert Graham als „een fervent pleitbezorger van Amerika, die sterk geloofde in het NAVO-bondgenootschap en zich actief inzette om een einde te maken aan de oorlog van Rusland tegen Oekraïne”.
In 2016 deed Graham een gooi naar het presidentschap. Tijdens die verkiezingscampagne uitte hij nog scherpe kritiek op Trump, die zich dat jaar voor het eerst kandidaat had gesteld voor de Republikeinen. Hij noemde hem onder meer „idioot”. Trump noemde Graham toen „een van de domste personen die ik ooit heb ontmoet”. Graham trok zich uiteindelijk terug als kandidaat, nadat hij het in de peilingen aflegde tegen Trump en andere kandidaten.
Onlangs uitte Graham zijn zorgen over het recente tijdelijke vredesakkoord dat de VS sloten met Iran. Hij dacht dat de Iraniërs weleens „een andere kijk” op de afspraken konden hebben dan het Amerikaanse onderhandelingsteam beweerde. Hij bleek gelijk te krijgen: inmiddels voeren de landen weer aanvallen uit.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu rouwt „samen met het Amerikaanse volk” om het overlijden van Graham, schrijft de premier op X. „Israël heeft een van zijn grootste vrienden verloren. Amerika heeft een groot patriot verloren. Ik heb een geliefde vriend verloren”, aldus Netanyahu.