De Democratische Partij in de Verenigde Staten worstelt met een interne richtingenstrijd tussen een progressief-populistische en een gematigde koers, nu de tussentijdse Congresverkiezingen van november naderen. Aanleiding voor de hernieuwde discussie is het vertrek van kandidaat Graham Platner in Maine, die deze week zijn Senaatscampagne staakte na beschuldigingen van seksueel geweld. De uitkomst van de interne strijd kan bepalend zijn voor de vraag of de partij het Congres terug kan veroveren op de Republikeinen.
Republikeinse machtsblok zet Democraten onder druk
Met het Witte Huis, het Congres en een conservatief Hooggerechtshof in Republikeinse handen, zoeken de Democraten al ruim een jaar naar manieren om de macht van president Trump in te perken. Een van de belangrijkste kansen daarvoor zijn de tussentijdse verkiezingen in november, waarbij de partij hoopt een of beide kamers van het Congres te veroveren.
De partij staat daarbij voor een fundamentele keuze: kiezen voor een populistische, linkse koers of juist voor een gematigde aanpak die meer kiezers in het politieke midden moet aanspreken.
Kandidaat Maine trekt zich terug na aantijgingen
Platner ontkende de aantijgingen, maar zag de steun binnen zijn partij razendsnel wegvallen. Meerdere Democratische kopstukken riepen hem dringend op zijn kandidatuur in te trekken, waarna hij weinig andere opties overhield. Onder anderen senator Bernie Sanders trok zijn steun in na de beschuldigingen van seksueel wangedrag en misbruik van ex-vriendinnen.
De Democratische Partij heeft nu tot 27 juli de tijd om een nieuwe kandidaat aan te wijzen voor de Senaatsrace in Maine. Onder de kandidaten die zich al gemeld hebben zijn de Maine Secretary of State Shenna Bellows, oud-gezondheidsfunctionaris Nirav Shah en voormalig Senaatsvoorzitter Troy Jackson. Volgens peilingen kan de uitslag in die staat nog alle kanten op, wat voor de Democraten juist kansen biedt: zij hopen daar een van de vier zetels te winnen die nodig zijn voor een meerderheid in de Senaat.
Progressieve vleugel wint terrein binnen partij
Platner vertolkte een progressief-populistisch geluid dat het afgelopen jaar steeds luider klinkt binnen de Democratische Partij. Politici uit deze stroming pleiten voor betaalbare gezondheidszorg voor iedereen, zijn kritisch over het bondgenootschap met Israël en willen een hardere toon tegenover Trump aanslaan. Ze proberen zo het beeld te doorbreken dat de partij vooral elitair is en zich niet meer bekommert om de gewone Amerikaan.
Deze linkse beweging boekt inmiddels concrete successen. In New York en Colorado wonnen bij de Democratische voorverkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden kandidaten die zichzelf democratisch-socialistisch noemen, de stroming die vooral bekend werd door oud-presidentskandidaat Bernie Sanders. Ook in Michigan doet een progressieve kandidaat het vooralsnog beter dan zijn gematigde tegenstander.
Burgemeester Mamdani als lichtend voorbeeld
Veel progressieve Democraten zien burgemeester Zohran Mamdani van New York als het bewijs dat hun aanpak werkt. Met een campagne die vooral draaide om de economische ongelijkheid in Amerika wist hij kiezers te overtuigen in een tijd waarin prijzen stijgen en de president zelf meer dan een miljard euro verdiende tijdens zijn ambtstermijn. Mamdani geldt inmiddels als een van de gezichten van de progressieve beweging binnen de partij.
Gematigde Democraten vrezen verlies in conservatieve staten
De traditionele vleugel van de partij maakt zich intussen grote zorgen. Zij twijfelen of dezelfde progressieve boodschap ook aanslaat in conservatieve landbouwstaten zoals Iowa, waar een gematigde Democratische kandidaat het onlangs juist won van een progressieve tegenstander. Een tiental Democratische Congresleden ondertekende inmiddels een brief waarin ze afstand nemen van de socialistische toon binnen de partij, met de boodschap: "Wij zijn kapitalisten, geen socialisten."
Ook het standpunt over Israël verdeelt de partij. Gematigde Democraten vinden de progressieve vleugel te pro-Palestijns en spreken zelfs van een antisemitische ondertoon. Vaak wordt daarbij gewezen op de directe solidariteitsverklaringen van socialisten met Palestina op de dag van de Hamas-aanslagen in Israël, in oktober 2023. Voor gematigde Democraten blijft Israël een van de belangrijkste bondgenoten van de VS, waardoor het opschorten van militaire steun voor hen ondenkbaar is.
Trump haalt uit naar 'communistische' dreiging
De gematigde vleugel vreest dat de linkse koers de partij kwetsbaar maakt voor aanvallen van Trump en de Republikeinen. De president zelf voedt dat beeld actief: tijdens zijn toespraak op Onafhankelijkheidsdag vergeleek hij democratisch-socialisten met communisten en stelde dat "Amerika opnieuw wordt aangevallen", waarbij de dreiging volgens hem "net als bij kanker snel moet worden behandeld".
De richtingenstrijd speelt zich nu in het klein af in Maine, waar de partij op zoek is naar een vervanger voor Platner. Partijleider in de Senaat Chuck Schumer bagatelliseert de interne verdeeldheid vooralsnog en spreekt van energie die de partij juist moet bundelen richting november.
Midterms VS, Republikeinen versu Democraten (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage