WK voetbal Engeland tegen Noorwegen stond vooraf vooral in het teken van het duel tussen Erling Haaland en Harry Kane, afmakers van wereldniveau. Zij bleven in de hitte van Miami vrijwel onzichtbaar. Opnieuw werd het de avond van Jude Bellingham.
Jude Bellingham viert zijn eerste goal tegen Noorwegen.
Terwijl de zon net is weggezakt achter de tribunes van het Miami Stadium zetten achter het doel de fans van Noorwegen nog één keer hun ‘Viking Row’ in. Als een geheel strekken ze hun armen voor zich uit, reiken ze naar denkbeeldige roeispanen. Dan duwen ze hun schouders naar achter, terwijl ze luid „ro” roepen. Tussen de overwegend Engelse toeschouwers elders op de tribunes is af en toe een rood shirt zichtbaar dat meedoet.
Het is de laatste poging hun elftal nog een keer aan te sporen, zoals ze het hele toernooi al doen. De Noorse fans hebben de identiteit van hun verre voorouders omarmd, inclusief de Gjalarhoorn en de plastic vikinghelmen. Het maakt ze een van de smaakmakers van dit wereldkampioenschap. En die energie kunnen de elf man op het gras goed gebruiken: ze zijn net op achterstand gekomen, na ruim honderd minuten voetbal.
Eerder op de middag was hun poging succesvol. Toen zetten de twee rode vakken in het stadion ook hun geroei in, vlak na de eerste drinkpauze, waarna Noorwegen vrijwel meteen op voorsprong kwam. Maar aan het einde van deze bloedhete middag wordt duidelijk dat het er niet meer inzit. De energie op het veld ebt langzaam weg, de passes worden minder nauwkeurig. Noorwegen krijgt de Engelse verdediging niet meer stukgespeeld: 2-1.
Bijna een meter hoog liggen de ijsblokjes opgestapeld, in de laadbakken van de golfkarretjes die rond het stadion rijden. De aftrap laat nog bijna vier uur op zich wachten, maar in Miami zijn de voorbereidingen voor het koelen al in volle gang. Want op de thermometer mag het dan ‘maar’ dertig graden zijn, meteorologen hebben voor deze middag een waarschuwing afgegeven. Code oranje, het op een na dringendste advies.
Wat het verraderlijk maakt, is de luchtvochtigheid. Die loopt op sommige plekken in de regio op tot boven de zeventig procent. Voor het lichaam voelt het dan als een graad of veertig, of daar nog zelfs iets voorbij. Op de tribunes wapperen fans, bij gebrek aan wind, met wat ze maar voor handen hebben. De meeste van hen wagen zich pas een klein uur voor de aftrap naar hun stoeltje.
Op de persconferenties in aanloop naar de wedstrijd, een dag eerder, ging het veel over intensiteit in het spel, een modewoord in het hedendaagse voetbal. Maar in de kwartfinale van zaterdag is het twijfelachtig of dat het verschil gaat brengen, zei de Noorse bondscoach Ståle Solbakken. Omdat een lichaam negentig minuten vol gas in dit weer niet volhoudt. Laat staan als er ook nog eens een verlenging volgt.
„Een wedstrijd binnen een wedstrijd”, voorspelde Solbakken daarom. Waarin het behoud van balbezit misschien wel belangrijker zou zijn dan het vasthouden aan de vertrouwde speelwijze, het proberen de ander te passeren. „Want als je moet gaan jagen om de bal te heroveren, wordt het heel vermoeiend.”
Om zijn spelers niet te zwaar te belasten, had hij vrijdag daarom alleen een heel lichte training gepland. Wat tactische oefeningen, dat was het wel. Bij de Engelse ploeg doen zaterdag alleen de basisspelers een serieuze warming-up. De rest komt pas twintig minuten later naar buiten, voor een weinig energiek positiespel. Langs de lijn staan lange rijen met koelboxen opgesteld.
Meer nog dan over hitte ging het in aanloop over spitsen. Noorwegen tegen Engeland was ook een ontmoeting tussen de twee productiefste afmakers van de wereld: Erling Haaland en Harry Kane. Beiden het hele seizoen, en ook dit WK, al in absolute topvorm. De Noor met zeven doelpunten, de Engelsman met zes. Voortdurend komen ze zaterdag in beeld, bij binnenkomst in het stadion, de verkenningsronde op het veld en de warming-up.
Kane moest erom lachen, toen hij een dag eerder de vraag kreeg wie van hen nou de betere was. „Dat is voor mij onmogelijk om te beantwoorden, ook omdat we heel andere spelers zijn.” Haaland is meer een echte spits, legde hij uit: hij staat diep, is een aanspeelpunt bij lange ballen. Kane zelf zakt liever in, om zijn ploeggenoten te helpen bij de opbouw. „Om iets meer betrokken te zijn bij het spel.”
Maar betrokken zijn ze zaterdagavond geen van beide, zeker niet in de openingsfase van het duel. Want zoals Solbakken al voorspelde is het de angst voor de omstandigheden die aanvankelijk regeert. Zowel Engeland als Noorwegen jaagt amper, maar trekt zich terug voor het eigen doel en probeert de ruimtes voor de tegenstander zo klein mogelijk te houden. De bal beweegt in die fase vooral tussen verdedigers en middenvelders, de weg naar Kane en Haaland staat volgebouwd.
Even lijkt het een statisch en stroef duel te worden, tot de Noren plotseling van aanpak veranderen. Tijdens de eerste drinkpauze, halverwege de eerste helft, gebaart Solbakken driftig dat het tempo omhoog moet. Terwijl de toeschouwers aan het roeien zijn geslagen, zijn het de Noorse middenvelders die de wedstrijd in gang trekken. Om en om zakken ze in tot tussen de centrale verdedigers, of sprinten ze de diepte in. Die beweeglijkheid lijkt de Engelsen te verrassen.
Eerst is het verdediger John Stones die traag reageert op een aanstormende tegenstander. Bijna speelt hij de bal uit paniek in de voeten van Haaland. Vervolgens krijgt de spits een kans met het hoofd. En dan geeft vleugelverdediger Ezri Konsa zijn tegenstander Andreas Schjelderup veel te veel ruimte. Die haalt uit, van de linkerflank, met zijn linkerbeen. De hoek is klein, toch valt de bal over doelman Jordan Pickford heen.
De ploeg van Solbakken domineert in deze fase, maakt vlak voor rust nog bijna de 2-0. „They’re going home”, klinkt het vanuit de Noorse vakken. Totdat vlak voor rust op de linkerflank Anthony Gordon een loopactie inzet. Hij kapt terug, en wacht even, ziet op de rand van het strafschopgebied ploeggenoot Jude Bellingham aankomen. Die omspeelt twee tegenstanders en schiet hard binnen.
De 23-jarige Bellingham, zonder twijfel het grootste talent uit de groep, is op dat moment de enige die wel probeert het spel van de Engelsen te versnellen. De middenvelder heeft de naam een alleskunner te zijn. Hij is technisch begaafd, maar ook fysiek sterk. Een onvermoeibare loper bovendien. Soms zakt hij uit, en verplaatst hij een aanval van flank naar flank. Op andere momenten duikt hij zelf in de voorhoede op, als extra aanvaller naast Kane.
Zo ook vlak na zijn gelijkmaker, als hij Kane wegsteekt met een slim passje. Die scoort, maar de videoscheidsrechter grijpt in: buitenspel. Veelzeggend is het tempo waarmee Bellingham na het rustsignaal naar de kleedkamer sprint, terwijl anderen slechts slenteren, zijn witte shirt zo nat dat het doorzichtig is. Hij is vastberaden het verschil te maken, zoals hij ook deed met twee doelpunten tegen Mexico.
De verbetenheid waarmee hij het halve veld bestrijkt, lijkt desondanks maar amper over te slaan op zijn teamgenoten. Ook in de tweede helft krijgen de Noren veel ruimte. Een paar minuten na rust eindigt een mislukte voorzet van Alexander Sørloth bijna in het Engelse doel, een minuut later moet Pickford redden bij een kopbal van Haaland. En weer iets daarna kopt verdediger Kristoffer Ajer op de doellat.
Maar de Engelsen houden stand, dwingen op deze broeierige avond een verlenging af. Daarin besluit invaller Morgan Rodgers het maar eens van afstand te proberen, een schot dat slecht wordt verwerkt door de Noorse doelman Ørjan Nyland, die de bal terugstoot het veld in. Opnieuw reageert Bellingham razendsnel. Hij schiet Engeland op voorsprong en balt zijn vuisten.
Het zal de eindstand blijken. Geen eenvoudige avond, maar zei Kane een dag eerder al: „De historie leert dat de winnaars van dit soort toernooien zelden een makkelijke route hebben.” Voor Noorwegen een einde aan het beste WK uit de geschiedenis, voor Engeland een herkansing voor acht jaar geleden, toen het in de halve finale strandde. „They’re rowing home”, zingen de vele meegereisde toeschouwers in een reactie op de eerdere provocaties van Noorse fans.
In de buurt van de middenlijn treffen op dat moment de twee grote sterren elkaar. Geen van beide zullen ze om deze wedstrijd worden herinnerd. Haaland werd voortijdig gewisseld, Kane maakte de volle 120 minuten vol, maar speelde nog fletser. Ze geven elkaar een knuffel. Even verderop stapt een moegestreden Bellingham na een late wisselbeurt weer het gras op. Zes doelpunten heeft hij inmiddels, evenveel als Kane.