Polen gaat in Warschau een monument oprichten voor de slachtoffers van de bloedbaden die Oekraïense nationalisten tijdens de Tweede Wereldoorlog aanrichtten in Wolynië. Premier Donald Tusk maakte dit vandaag bekend, op de 83e herdenkingsdag van de zogeheten Bloedige Zondag van 11 juli 1943. Het Wolynië-monument moet een herdenkingsmuur worden met de namen van alle geïdentificeerde slachtoffers en een eeuwige vlam.
Wolynië-monument eert tienduizenden slachtoffers
Op 11 juli 1943 vielen ultranationalistische leden van het Oekraïense Opstandelingenleger (UPA) Poolse burgers aan in Wolynië, in het huidige noordwesten van Oekraïne. Mannen, vrouwen en kinderen werden op gruwelijke wijze vermoord. Schattingen over het aantal slachtoffers lopen uiteen van 50.000 tot 100.000.
Tusk kondigde de komst van het Wolynië-monument aan in een videoboodschap op sociale media. Hij noemde de moordpartijen een genocide, gepleegd door Oekraïense nationalisten tegen Polen en Poolse burgers van andere nationaliteiten. Volgens de premier heeft Polen een gezamenlijke plicht jegens de families, de Poolse natie en de Poolse staat om de slachtoffers te herdenken. Tegelijk waarschuwde hij dat de geschiedenis niet mag worden gebruikt om nieuwe vijandigheid aan te wakkeren.
Herdenking valt samen met hervatte opgravingen
De aankondiging van het monument komt op een moment dat Polen en Oekraïne ook op een ander vlak stappen zetten in de verwerking van deze geschiedenis. Eerder dit jaar meldde Tusk een doorbraak waardoor opgravingen van massagraven in Oekraïne, waaronder in het dorp Puzniki, weer konden worden hervat nadat die geruime tijd stil hadden gelegen. Doel is om zoveel mogelijk slachtoffers alsnog een waardige rustplaats te geven.
De daders van destijds worden in Oekraïne door sommigen nog altijd als helden vereerd, omdat het UPA later ook streed tegen de Sovjet-Unie voor een onafhankelijke Oekraïense staat. Die verheerlijking blijft een pijnpunt tussen de buurlanden, ook al is de relatie sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 sterk verbeterd.
De Poolse president Karol Nawrocki, normaal gesproken een politieke tegenstander van Tusk, sloot zich vandaag bij diens boodschap aan. Bij een herdenking aan de Oekraïense grens zei hij dat de slachtoffers niet mogen worden vergeten en dat de latere strijd van het UPA tegen de Sovjet-Unie geen verontschuldiging is voor de moorden op Poolse burgers.
Spanningen door eretitel voor UPA-eenheid
De diplomatieke spanningen liepen vorige maand verder op nadat de Oekraïense president Zelensky een legereenheid de eretitel 'Helden van het UPA' gaf. Nawrocki trok daarop de hoogste Poolse staatsonderscheiding in die Zelensky in 2023 nog kreeg voor zijn verdiensten aan de Pools-Oekraïense vriendschap. Zelensky en drie andere hoge Oekraïense functionarissen gaven daarop hun Poolse onderscheidingen terug.
🇵🇱 🇺🇦 Poland's Prime Minister Donald Tusk has announced the creation of a new monument to civilian victims of what he called a "genocide" by "Ukrainian nationalists" in World War II. ➡️ https://t.co/oVvGOd0lbv pic.twitter.com/sjRdMXXzwq
Donald Tusk (@Chancellery of the Prime Minister of Poland - https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/)
Source: Fok frontpage