Vakantieseizoen De helft van de Nederlanders die met vakantie gaat doet dat in eigen land. Voor hen én de buitenland-gangers geldt een sterke trend: steeds langer wachten tot je definitief boekt.
Vakantiepark Ackersate in Voorthuizen heeft huisjes en kampeerplaatsen.
Arie Schutte staat te wachten bij de slagboom. Korte broek, wit hemd, tevreden blik. Zijn vrouw zit in het huisje op het vakantiepark achter hem, hij staat lekker in de schaduw te kijken naar passanten. Via de track-en-trace ziet Schutte dat wat hij besteld heeft, nadert in een PostNL-busje. Hij gaat altijd in Gelderland op vakantie. „Het is groen, rustig. En er zijn leuke braderieën en terrassen.”
Schutte past eigenlijk niet in dit verhaal. Want hij gaat altijd naar dezelfde plek op vakantie, vakantiepark Ackersate in Voorthuizen, in de zomer, en hij boekt niet last minute. Maar Gelderland is, in Nederland, wél de populairste bestemming voor Nederlandse vakantiegangers. Vooral de campings en vakantieparken op en rond de Veluwe en in de Achterhoek. En ongeveer de helft van de Nederlanders díe op vakantie gaan (79 procent, ergens in het jaar), blijft in eigen land, schreef het Centraal Bureau voor de Statistiek vorige week.
Op vakantiepark Ackersate.
Toch zijn er ook in Gelderland dezer dagen nog veel plekken leeg. Zomervakanties lijken minder populair te worden. Slechts 52 procent van de bevolking zegt deze zomer weg te gaan, meldde ANWB vorig weekend. Vorig jaar zei 57 procent dat bij een soortgelijke enquête – hoewel uiteindelijk 72 procent in de zomer ging, volgens de CBS-cijfers. Wat men verwacht te doen is dus net anders dan wat men doet. ‘Met vakantie gaan’ is een brede definitie, van een lang weekend weg tot drie weken.
De periodes voor en na de zomervakantie worden juist steeds populairder. Frank Radstake, directeur van de ANVR, de vereniging van reisondernemers, noemt dat de ‘schouderseizoenen’ – mei, juni, september en oktober. Vergrijzing is één oorzaak, vertelt hij. Er zijn steeds meer mensen van wie de kinderen de deur uit zijn en die dus níét gebonden zijn aan de schoolvakanties als ze weg willen.
En er is volgens hem een nieuwe oorzaak: klimaatverandering. Zomers worden steeds heter, de lente en het najaar zijn dat minder. Reden ook voor een nieuw fenomeen in de zomer, ‘coolcation‘: ontsnappen aan de extreme hitte die steeds vaker Europese zomers typeert. Naar Scandinavië, IJsland, Schotland, Ierland reizen. De stijging in boekingen naar Zweden, Noorwegen, Groot-Brittannië is er, al blijven het kleine aantallen, waardoor de stijging snel groot lijkt, zegt Radstake.
De hitte heeft echt gevolgen, vertelt vrijwilliger Rob Meijer van het toeristeninformatiehuisje in het centrum van Voorthuizen. Tijdens de extreme hitte twee weken geleden was het huisje voor het eerst in de vijf jaar dat hij er werkt, drie dagen dicht.
Het toeristeninformatiepunt van Voorthuizen. Tijdens de recente hittegolf was het huisje drie dagen dicht.
En dan is er de lastminuteboeking. Dat is een grote trend in de hele reissector en zo ook op vakantiepark Ackersate. Malou Langeveld, die de marketing en communicatie doet voor het familiebedrijf, ziet het al een paar jaar: steeds meer gasten boeken steeds korter van te voren. „Drie weken voor Pasen was het nog heel rustig en in de laatste week voor Pasen was het opeens bijna vol.” De prijzen per vakantiehuis, kampeerplek of glampingaccommodatie variëren dan ook. Een extern bureau regelt dat online, op basis van vraag en aanbod: staan er nog veel plekken leeg voor volgende maand? Dan daalt de prijs. Maar is er opeens veel vraag, dan stijgt die.
Voor buitenlandse reizen geldt hetzelfde, vertelt Radstake van de ANVR. „Na de coronapandemie boekte bijna iedereen meteen een reis – want ze wilden zeker zijn dat ze na twee jaar thuisblijven écht weg konden. Maar daarna, de afgelopen drie jaar, is het aantal lastminuteboekingen enorm gestegen.” Vóór de coronapandemie, zegt hij, lag voor alle reisorganisaties in april al 85 procent van de vakanties in het hele jaar vast. Dat is niet meer zo.
Klanten kunnen er niet van uitgaan, zoals vroeger, dat een lastminutereis goedkoper is dan anders. „Vroeger planden reisorganisaties het jaar vol en hadden ze vaste prijslijsten. De overgebleven plekken gingen aan het eind voor weinig geld weg.” Nu geven TUI, Corendon en andere grote reisorganisaties hun overgebleven plekken terug aan de hotels en vliegmaatschappijen – dus de prijs daalt niet zomaar. Wel is er een continue markt van vraag en aanbod online, waardoor vakanties, kamers en vluchten soms heel goedkoop te krijgen zijn op het laatst – maar soms ook juist niet omdat de vraag plots is gestegen.
Op Ackersate is animatie voor kinderen en er zijn een zwembad en een minigolfbaan.
Momenteel is er bijvoorbeeld een boekingspiek voor last minute zomervakanties, constateert de ANVR, en dat komt doordat Nederland is uitgeschakeld op het WK Voetbal. Radstake: „Mensen wachtten met een vakantie boeken omdat ze in Nederland wilden blijven zolang Nederland meedeed.”
Een andere onzekerheid die last minute in de hand werkt: geopolitiek. Voor een reis op lange afstand, wil men niet te ver van te voren boeken, zegt Radstake, omdat er zo veel kan veranderen in de tussentijd. Zoals de oorlog tussen de VS en Iran die in maart begon. „Als je een verre reis maakt, naar Azië bijvoorbeeld, dan ga je via het Midden-Oosten. Begin dit jaar was Azië erg in trek maar dat kelderde vanaf maart.”
Het aantal boekingen naar het buitenland is elke maand gedaald sinds maart, vergeleken met een jaar eerder. Van alle buitenlandvakanties vindt 92 procent dit jaar in Europa plaats, ziet de ANWB. Buiten Europa doet alleen Zuid-Amerika het nog goed, zegt Radstake van de ANVR, en dat is een vertekend beeld doordat Curaçao erin meetelt, en „Curaçao gaat al jaren als een trein”.